Дипломдық жұмыстың өзектілігі



жүктеу 105.5 Kb.
бет9/9
Дата17.02.2022
өлшемі105.5 Kb.
#17325
түріДиплом
1   2   3   4   5   6   7   8   9
жеке енбек %орауWord
силлабус Криминалды психологлия, силлабус Рим құқығы
24-бап. Еңбек қатынастары

Шетел катысатын кәсіпорындарда жүмысқа жалдау мен бо­сату, еңбек пен демалыс режимі мәселелерін, еңбекке акы төлеу, кепілдіктер беру мен өтемақы төлеу ережелерін коса алғанда, өндірістік және еңбек катынастары үжымдык шартпен (келісім-мен) де, жеке еңбек шарттарымен де реттеледі.

Үжымдык шарт (келісім) пен еңбек шарттарынын ереже-лерін Кдзакстан Республикасынын зандарында көзделген ере-желермен салыстырғанда осы кәсіпорын кызметкерлерінін жағ-дайын нашарлатпауы керек.

Шетел катысатын кәсіпорындағы кәсіптік одактардын кызметі Қазакстан Республикасынын зандары негізінде жүзеге асырылады. Демек, Іех уоіипшіх коллизиялық байланым орын алады.



25-бап. Шетелдік қызметкерлерді тарту

Шетел қатысатын кәсіпорындардың жүмысшылары мен кызметшілерінін, оныңәкімшілігінін, бакылау кенесі мүшелері-нің күрамына шетелдік азаматтар кіре алады.

Шетел катысатын кәсіпорындарының шетелдік кызметкер-лерінің енбегіне акы төлеу, оларға демалыс беру, зейнетақы-мен қамтамасыз ету мәселелері олардың әрқайсысымен жаса-латын жеке еңбек шарттарында шешілуге тиіс. Осы кызметкер-лер өздерінің шетелдік валютамен алатын жалакысын тиісті са-лыктар мен баска да міндетті толемдер төленгеннен кейін шет мемлекеттерге аудара алады.

Қазақстан Республикасында түракты тұратын түрғылыкты жері жок шетелдік кызметкерлермен еңбек катынастарына, егер еңбек шартын (келісімшартын) жасаушы тараптар оны жасас-кан кезде немесе бұдан былайғы келісім негізінде еңбек қаты-настарының жекелеген элементтерін реттеп отыратын елдің зандарын тандап алмаған болса, Қазакетан Республикасынын зандары колданылады.

Қазакстан Республикасынын еңбек зандарының импера-тивтік қалыптары колданылатын мәселелерге шетелдік зандар қолданылмайды, яғни жалпы Іех уоіипіаііз байланымын кол-данбағанда, Іех Іосі 1аЬогІ8 косымша байланым ретінде іске косы-лады. Соңғы озгерістерді карастырсак, заңнынатауы озгертілді «Инвестициялар туралы» Занда (8.01.03) 4, 25-баптар жойылды және шетелдік жұмыс күшін тарту мәселелері үлттык заңна-маға сәйкес реттеледі.

Шетел жүмыс күшін Қазақстанда тартаднда ерекше кәсіп-орындарда білікті мамандардың жетіспеушілігі мәселесін ше-шуге үмтылады. Бүл салаларға машина кұрылысы, білім беру, күрылыс салу жатады. Қүрылыс салуда әрбір шетел компания-сы немесе ұлттық компаниялар білікті шетел мамандарының са-нын күрылыс мердігерлікке тартады. 1990 жылдардан бастап



11-183

153

Қазақстанның ірі калаларында құрылыс салу басталды. Кұры-лысшылар көбінесе Түркия мен Үндістаннан тартылды, ал ота-нымыздың құрылысшылары бұл жұмыстарға алынбады. Енді соңғы жылдары Казакстан Республикасының Үкіметі шетел мердігерлері орындайтын жұмысы бар келісімшарттарды жа-сасканда жұмысшылардың 70%-дан кем емесі кззақстандыктар-дан алынуы тиіс деп отыр. Әлбетте, іс жүзінде шетелдіктер келі-сімшарттарын орындағысы келмей, жергілікті жұмысшылардың біліктілігінің төменгі дәрежеде екендігін себеп тұтып, өз жұмыс-шыларын тартады. Лицензияланған жұмыс күші жоғары жалакы алатын жұмысшылар санатына жатады. Мысалы: 1996 жылы Еңбек министрлігі 5,5 мың адамға 467 лицензия берді, оның ішінде 4,2 мың - шетел мемлекеттерінен, 1,3 мың - ТМД мем-лекетгерінен. Шетелдік жұмыс күшінің көп бөлігі Үндістан, Түркия, Оңтүстік Корея, АҚШ, Болгариядан келді. Негізгі тобы кұрылыста, мүнай-газ өнеркәсіптерінде жүмыс істеді. Импорт-таушы мемлекетгердің ішінен Түркия, Қытай бірінші орында түр.

Шетелдік жұмыс күшін тартуға және жұмыс күшін Казак-стан Республикасынан шетелге шығаруға байланысты кызмет-келицензияларберудіңтәртібі Казакстан Республикасы Үкіме-тінің 1999 жылғы 25 маусымдағы № 862 каулысымен бекітілген. Занды және жеке түлғалардың шетелдік жұмыс күшін тартуға және жұмыс күшін Казакстан Республикасынан шетелге шы-ғаруға байланысты кызметті жүзеге асыру үшін осындай қыз-метті жүзеге асыруға арналған лицензиясы болуы тиіс. Шетелдік жүмыс күшін тартуға және жұмыс күшін Казакстан Республи­касынан шетелге шығаруға байланысты кызметке лицензия беруді Казақстан Республикасының Еңбек және халыкты әлеуметтік корғау министрлігі (Алматы каласы бойынша — Алматы қаласының органы) жүргізеді.

Шетелдік жүмыс күшін тартуға және жүмыс күшін Казак­стан Республикасынан шетелге шығаруға байланысты кызмет­ке арналған лицензия:

1) кызмет ауқымы бойынша — колдану мерзімі шектеусіз берілетін бас лицензия болып табылады;

2) аумақтык сала бойынша - Еңбек және халықты әлеумет-тік корғау министрлігі берген шетелдік жүмыс күшін әкелуге арналған лицензияға сәйкес Казакстан Республикасы шетелдік азаматтардың келуіне ашық, барлык аумағында және Казакстан Республикасынан тыс жерлерде (Алматы каласынан басқа) қол-

154


данылады. Алматы қаласының аткарушы органы берген лицен­зия Алматы каласының аумағында және Казакстан Республи­касынан тыс жерлерде колданылады. Лицензия алу үшін мына-дай күжаттар керек:

1) белгіленген үлгідегі өтініш;

2) лицензиаттың кызметтін лицензиялайтын түрімен айна-лысу қүқығына арналған біліктілік талаптарына сай екендігін растайтын кұжаттар;

3) кызметтің жекелеген тұрлерімен айналысу күкығы үшін алым енгізілгенін растайтын қүжат үсыну кажет. Шетелдік зан­ды және жеке түлғалар, егер Казакстан Республикасының зан актілерінде озгеше көзделмесе, лицензияны Казақстан Респуб-ликасының занды және жеке түлғалары сиякты шарттармен алады.

Занды тұлғалардың отініші бойынша шешім бір ай мерзімнен, ал шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін өтініш берілген күннен бастап 10 күндік мерзімнен кешіктірілмей кабылданады.

Лицензия, егер:

1) кызметтің белгілі бір түрін жүзеге асыруға аталған субъекті үшін заң актілерімен тыйым салынса;

2) лицензиялар туралы зандарына сәйкес талап етілетін бар­лык күжаттар ұсынылмаса;

3) кәсіпкерлік кызметтің жекелеген түрлерімен айналысу күкығына алым енгізілмесе;

4) өтініш беруші белгіленген біліктілік талаптарына сай жа-уап бермесе;

5) өтініш берушіге катысты соттың оған кызметтің осы түрі-мен айналысуға тыйым салынатын шешімі болса берілмейді.

Лицензия беруден бас тарту туралы шешім лицензия беру үшін белгіленетін мерзімде отініш иесіне жазбаша түрде жібері-леді.

Лицензия иеліктен шығарылмайтын, яғни лицензия басқа жеке немесе занды тұлғаға бере алмайтын болып табылады. Лицензияны кері қайтарып алу

1) лицензиат лицензиядағы талаптарды орындамаған;

2) сот лицензиатка кызметтің оның жүзеге асыруға лицен­зия бар түрімен айналысуға тыйым салған;

3) ол бойынша лицензиар лицензияның қолданылуын уакыт-ша токтаткан себептері жойылмаған жағдайларда сот тәртібімен жүргізіледі.

Лицензиат токтататүрудыңсебептерін көрсете отырып, ли-цензиянын колданылуын алты ай мерзімге дейін токтата тұруға кұкылы. Лицензиянын колданылуы аныкталған жайсыздыктар жойылғаннан кейін лицензиардын шешімі бойынша жанарты-лады, ол туралы, лицензиарға жазбаша түрде хабарланады.

Лицензия кері кайтарылып алынған немесе оның колданы­луы токтатыла тұрған жағдайларда кәсіпкерлік кызметтің же-келеген түрлерімен айналысу кұқығына арналған алым кайта-рылуға жатпайды.

Лицензиаттын лицензияның тоқтатыла тұруына және кері қайтарылуына байланысты барлык мәселелер бойынша лицен-зиардан жазбаша түрде растау алуға күкығы бар. Сондай-ақ лицензиат лицензияныңберілуі, кері қайтарылып алынуы, кол-данылуының токтатыла түруы және жаңартылуы туралы Казак-стан Республикасының Ішкі істер министрлігіне, Сырткы істер министрлігіне, Қорғаныс министрлігіне және Үлттық кауіп-сіздік комитетіне акпарат береді.

Лицензияны жоғалтып алған жағдайда, көшірме лицензия белгілеген шарттарға сәйкес беріледі.

Лицензиялық нормалар мен ережелердің сакталуын бакы-лау Казакстан Республикасының Еңбек және халыкты әлеу-меттік қорғау министрлігі мен оның аумақтық органдарына жүктеледі. Лицензия алмастан шетелдік жүмыс күшін тартуға және жұмыс күшін шетелге шығаруға байланысты кызметке тыйым салынады. Лицензиялык. нормалар мен осы тәртіпті бүзу — Казакстан Республикасының зандарына сәйкес жауаптылықка әкеліп соғады.

Шетелдік жүмыс күшін тартуға байланысты кызметте лицен­зия алуға үміткер занды тұлғаға (өтініш берушіге) мынадай біліктілік талаптары койылады:

Өтініш берушінін штатында жоғары және арнайы заңгерлік білімі бар кем дегенде бір маманның болуы, үй-жайы, компью-терлері және енбек биржасымен, жүмыспен камту мәселелері жөніндегі акпараттык-талдау орталығымен озара іс-қимылды камтамасыз ететін телекоммуникациялык жабдыктары болуы.

Шетелдік жүмыс күшін тартуға байланысты кызметте лицен­зия алуға үміткер жеке түлғаға (бүдан әрі — отініш беруші) мы­надай біліктілік талаптары койылады:

Халыкты жүмыспен камту саласында кемінде 2 жыл жүмыс тәжірибесінің болуы.

Жеке кәсіпкер ретінде тіркелгендігі.

Шетелдіктер мен азаматтығы жок адамдардың Қазақстан Республикасының аумағында және Қазакстан Республикасы азаматтарынын шетелде еңбек және кәсіптік кызметін жүзеге асыруының тәртібі Казакстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 25 маусымдагы № 862 каулысымен бекітілген.

Шетелдіктер мен азаматтығы жоқадамдар (шетелдік азамат-тар) жүмыс берушімен жасалған келісімшарттың (еңбек шар-тының) негізінде Казакстан Республикасыныңаумағыңдаеңбек және кәсіптік кызметті жүзеге асыра алады.

Шетелдік азаматтар, егер Казакстан Республикасының зан­дарына сәйкес осы лауазымға тағайындалуы немесе қызметтің осы түрімен айналысуы Казакстан Республикасының азамат-тығына тиесілігіне байланысты болса, жекелеген лауазымдарға тағайындалады немесе ецбек кызметтің жекелеген түрімен ай-налыса алмайды. Шетелдік азаматтардың еңбек катынаста-рында Казақстан Республикасының азаматтары сиякты күкығы болады және сондай жауаптылықта болады. '

Шетелдік азаматтардын Казакстан Республикасыныңаума-ғыңда жүмыс істеуініңтәртібі Казакстан Республикасынын зан­дарына сәйкес жүмыс беруші мен шетелдік азамат арасында жасалған келісімшарттың тараптарымен айқындалады.

Келісімшарт (ецбек шарты) міндетті түрде жұмыс беруші мен кызметкерлер туралы деректерді, келісімшарттың нысаны ту­ралы шартты, еңбекақы төлеудіц, жүмыс және демалыс уақыты-ның, өмірі мен денсаулығын сақтандырудың, жүмыстағы жаза-тайым оқиғалардан сактандырудың шарттарын, тараптардың міндеттемелерді орындауы мен жауаптылығын, еңбекдауларын шешудін тәсілдері туралы, қызметкерді түракты тұратын жеріне жүмыс берушінің есебінен қайтару туралы, келісімшартты қол-данудың және оны бүзудың мерзімдері туралы негізгі шарттар-ды қамтуға тиіс. Келісімшарттың өзге шарттарын тараптар ай-кындайды.

Жүмыс берушілер орталыкатқарушы органнан белгіленген квоталар шегінде берілетін шетелдік азаматтарды тартуға рүқсат алуға міндетті.

Орталық аткарушы орган шетелдік жүмыс күшін тартуға рұқ-сат беру туралы шешім кабылдаған кезде мемлекеттін ішкі еңбек нарығын қорғау жоніндегі мүдделерін басшылыкка алады.

Егер:


1) бүл адамдар ресми дипломатиялык, консулдыкөкілдіктер мен халыкаралык үйымдардың күрамына кіретін болса;

157

2) бұл адамдар арнаулы орта және жоғары оку орындарын-да оқитын болса;

3) бұл адамдар Қазақстан Республикасында ресми тіркелген бірлестіктердіңдіни қайраткерлері болатын болса;

4) бұл адамдар шетелдік бүқаралык ақпарат құралдарының қызметкерлері болып табылатын болса және Қазакстан Респуб­ликасында тіркелген болса;

5) бұл адамдар Қазақстан Республикасында тұруына ықтияр хаты болса шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұксат та-лап етілмейді. Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат (еңбек шартының) колданылу мерзіміне беріледі.

Жұмыс берушілер өздері орналасқан жері бойынша уәкілетгі органға шетелдік жұмыс күшін тарту үшін қажетті қүжаттар-мен қоса орталық аткарушы органның атына өтініш беруі тиіс.

Өтінішке тегін, атын, әкесінің атын, туған күні мен жылын, шықкан елін, мамандығы мен білімін, Қазакстан Республика­сында қолданылатын қызметтердің, мамандықтардың және жұмыстардьщ бірыңғай тарифтік анықтамалығына сәйкес ша-кырылатын қызметтері көрсетіле отырып, жүмыс берушілердің қолы мен мөрі бар 5 данада әкелінетін, жүмыс күшінің тізімі, жұмыс берушінің жалданушы қызметкерлермен еңбек шарты-ның көшірмесі, халықаралық үлгідегі медициналық анықтама — ВИЧ-ке тексеру анықтама коса беріледі.

Шетелдік жұмыс күші, тартылған жері бойынша уәкілетгі органдар үсынылған құжаттар негізінде, 2 аптадан аспайтын мерзім ішінде шетеддік жүмыс күшін тартуға арналған рұқсат-ты берудің мүмкіндігі туралы негізделген қорытынды шығара-ды және оны осы үсынылған күжаттармен бірге орталык атка­рушы органға жолдайды.

Орталык аткарушы орган жұмыс берушілердің шетелдік жұмыс күшін тартуға рұксат беру туралы өтінішін 2 аптадан аспайтын мерзімде, ал шағын субъектілер үшін 10 күннің ішінде қарайды. Шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рүқсаттың мерзімі лицензиар шешім қабыддаған күннен бастап есептеледі.

Жүмыс берушіге шетелдік жүмыс күшін тартуға рұксат беру:

1) талап етілетін кұжаттарды үсынбаған;

2) кұжаттардын ресімделуінің осы тәртіптін шарттарына сәйкес келмеуі жағдайында жүзеге асырылады.



Орталык аткарушы орган шетелдік жүмыс күшін тартуға берілген рүқсаттар туралы Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігіне, Сыртқы істер министрлігіне, Шекара әскерлерінің қолбасшылығына хабарлайды.

Казакстан Республикасы қатысушы болып табылатын халық-аралық шарттарда немесе келісімдерде жүмыс күшін ауысты-рудың өзгеше ережелері белгіленген жағдайда халықаралык шарттың ережелері қолданылады.
жүктеу 105.5 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет