Дипломдық жұмыстың өзектілігі



жүктеу 105.5 Kb.
бет5/9
Дата17.02.2022
өлшемі105.5 Kb.
#17325
түріДиплом
1   2   3   4   5   6   7   8   9
жеке енбек %орауWord
силлабус Криминалды психологлия, силлабус Рим құқығы
Қазақстан Республикасының «Саяықтар және өзге де бюджет-ке төленетінміндетті төлемдер » туралы Президенттің заң күші бар Жарлыгы.

Шетелдік мүшелері бар кәсіпорындарда шетеддіктер жұмыс-шыдан бакылау кеңесінің мүшесіне дейін кызметті иемденеді. Субъектке ақы төлеу, зейнетакымен камсыздандыру мәселелері әркайсысымен жеке ецбек шартында шешіледі. Олар жалакы-ны шетелдік валютада алады және тиісті салықтар мен міндетті төлемдерді телеген соң еркін түрде шетелге жалакысын ауда-рады. Қазақстан Республикасында түракты түрмайтын шетел-діктердің еңбек катынастарында кейбір элементтер, егер тарап-тар осы катынасты реттейтін мемлекеттің заңын тандамаса, онда шетел мемлекетінің заңымен реттелуі мүмкін. Нақты еңбек қатынастары екі жақты мәмілемен реттеледі. Шетелдік қатысу-шылары бар арнайы экономикалык аумактағы кәсіпорындар оздері дербес жүмыска алу, еңбекке акы төлеу, кепіддіктер мен өтемақылар мәселелерін жоғарьща аталған жағдайларды ескеріп шешеді.

Шетедціктер еңбек кызметін Казакстан Республикасы аума-ғында бастау мақсатында Казакстан Республикасына кіру үшін алдын ала рүксатты және шетелдік жұмыс күшін тарту рұқсат беретін лицензияны алуы кажет. Шетел мемлекетіне кіру тәртібі осы мемлекеттіңзандарымен реттеледі. Көптеген мемлекеттерге шетелдіктердің кіруі жүмыска түру жөніндегі рұксат алуына тәуелді болады.

Осындай келісімдер Франция, Үлыбритания, АҚШ, Авст­рия т.б. мемлекеттерде бар. АҚШ, Австрия, Швеция және біркатар мемлекеттерде шетелдіктердін кіруіне жыл сайынғы квоталар және арнайы жүмыс іздеп келетіндерге квоталар бекітіледі.

Казакстан Республикасында шетелдіктердің келу тәртібі «Казакстан Республикасындағы шетел азаматтарының құкық-тык жағдайы туралы» Президенттің зан күші бар Жарлығында корініс тапты. 22-бапта: «Егер Қазакстан Республикасының тиісті тараппен келісімінде өзгеше тәртіп белгіленген болса, шетел азаматтары колданыстағы паспорт немесе оны алмасты-ратын қүжаттар бойынша Казакстан Республикасына кеде ала­ды» делінген. Казакстан Республикасына келу шетел азаматта-рына мына жағдайларда:

а) егер ол Қазакстан Республикасының егемендігіне қарсы шықса, оның аумағының бірлігі мен түтастығын бүзуға шақы-ратын болса;

в) егер ол мемлекетаралык, үлтаралық және діни дұшпан-дықты өршітетін болса;

г) егер ол террористік әрекеті үшін сотталған болса немесе сот оны аса кауіпті рецидивист деп таныған болса;

д) егер ол Қазақстан Республикасы аумағынан бұрын қуыл-ған болса;

е) егер Казакстан Республикасында бұрын болған кезінде Казакстан Республикасындағы шетел азаматтарының күкықтык жағдайы туралы зандарды, республикалық, кедендік, валюта-лык немесе өзге де зандарын оның бүзу фактілері аныкталған болса;

ж) егер келу туралы өтініш жасалған кезде ол әзі жайында жалған мәліметтер хабарлаған болса немесе кажетті құжаттар-ды тапсырмаған болса, рұқсат етілмеуі мүмкін.

«Халыктың көші-коны туралы» Заңның 5-бабына сәйкес шет­ел азаматтары мен азаматтығы жок түлғалардың Казакстан Рес­публикасы аумағында енбек және кәсіби қызметін жүзеге асы-ру тәртібі және Казакстан Республикасы азаматтарының ше-телдегі тәртібі Казакстан Республикасының Үкіметімен анық-талады және уәкілетті органдармен олардың жергілікті кызметі-нін рүксаты мен бакылауы аркылы іске асады. Еңбек көші-конын реттеуде артықшылык ішкі, үлттык еңбек нарығын корғауға бағытталған. Бірақ, Казакстан Республикасының аума-

137
ғына занды түрде келген еңбекші-мигранттарды еңбек нары-ғындағы жағдайға байланыстырып шығаруға тыйым салынған.

ТМД-ға мүше-мемлекеттер азаматтарының еңбек қызметі Қазақстан Республикасы аумағында осы Заңға және мемлекет-тер жасасқан екі жақты немесе көп жакты шарттармен реттеледі (8-бап). Демек, ТМД-ға қатысушы-мемлекеттердің азаматтары үшін неғұрлым оңайлатылған режим бекітілген.

Әскери кызметтегі тұлғалардан баска Қазақстан Республи­касы азаматтары шетел мемлекетінде еңбек қызметін жүзеге асыруға қүкығы бар. Бұл мәселе мәні бойынша «Еңбек көші-қоны және еңбекші-мигранттарды әлеуметтік қорғау саласын-дағы ынтымактастык туралы» Келісімді (15.04.94) іске асыру болып табылады.

ТМД мемлекеттері қабылдайтын келісімдерге коса аймак-тык келісімдерді кабылдайды. Мысалы: Қазақстан Республика­сы, Кыргызстан мен Өзбекстан Республикалары арасында Бі-рыңғай экономикалық аймақты жасау туралы шартының 3-ба-бында: «тараптар бірыңғай экономикалық аймакты қалыптас-тыру барысында жұмыс күші мен капитаддың еркін орын ауыс-тыруына қажетті күкыктық, экономикалық және үйымдасты-рушылық жағдайды жасайды» делінген.

Тараптардың әркайсысы дипломдарды, білімі туралы куәліктерді, атақ, разряд, біліктілік берілгендігі туралы тиісті құжаттарды және еңбек қызметін жүзеге асыру үшін қажетті және шыккан Тараптың аумағында белгіленген тәртіпте еңбекке орналасатын тараптың өзге де құжаттарын ресімдеусіз мойын-дайды және бірыңғай экономикалық аймақта азаматтарға виза-сыз режимді камтамасыз етеді.

«Халықтың көші-қоны туралы» Заңның 34-бабына сәйкес кеші-қон үрдістерімен баскарылатын уәкілетті орган (Коші-кон агенттігі) Қазақстан Республикасы Үкіметініңтапсырмасымен өзге шетелдік мемлекеттердің үкіметтері және еңбек көші-конымен айналысатын қүрылымдыкбөлімшелерімен келісімдер жасауғакүкылы.

Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ түлғалардың іске асыратын еңбек кызметінің кейбір түрлері «Коші-кон туралы» Зандағы еңбек көші-конына сәйкес келмейді. Бүл қызмет түрлеріне төмендегілер кіреді:

- Қазақстан Республикасы аумағындағы әскери қызмет бөлімшелеріндегі қызмет;

- дипломатиялык миссиялар мен халыкаралық ұйымдардың қүрамындағы қызмет;

- Қазакстан Республикасына оқу барысымен немесе өнді-рістік тәжірибесімен келгендер;

- мемлекетаралык шарттарға, сондай-ақ, Қазакстандық және шетел ұйымдарының арасында жасалған еңбек кызметі туралы контрактілеріндегі еңбек қызметтері;

- Қазақстан Республикасында ресми түрде тіркелген діни бірлестіктердегі кәсіби кызметі;

- Қазакстан Республикасында аккредиттелген бұқаралық күралдары, радио және теледидар окілдері;

- Қазақстан Республикасына келетін кайырымдылық және ізгілік көмек көрсету;

- шетелдік ұйымдарға тиесілі теңіз және озен кемелері, әуе, теміржол және автомобиль колігі экипаждарының мүшелері қызметтері.

Жоғарыда аталған түрлерден басқа Қазақстан Республика-сының Үкіметі еңбек көші-қоны болып табылмайтын озге де еңбек кызметі түрлерін бекіте алады.

Бүгінгі күнгі үлттык еңбек нарығына келесі тенденциялар тән: жұмыспен қамтылған халық санының қысқаруы; жүмыс-сыздар санының азаймауы (2001 жылдың 1 сәуіріндегі статис-тикалық мәліметтер бойынша жалпы халық санынан жұмыс-сыздар саны 12,7% жетті); күннен күнге сүраныс пен ұсыныс арасындағы тепе-тендіктің нығаюы; жасырын жұмыссыздық-тың кобеюі. Осының барлығы халықтың эмиграциясына әкеліп соғады. 2001 жылдың 1 қазанындағы бүкіл халык санағының мәліметтеріне сәйкес, халык саны 14810мыңадам,ал 1991 жыл-ғы санақ бойынша 16793 мың адам, яғни халык саны 10 жыл ішінде 2 млн. адамға немесе 11,3% төмендеді. Адамдардың саны кобінесе, солтүстік және орталық облыстарда: Ақмола, Қоста-най, Солтүстік Қазақстан, Павлодар мен Кдрағандыда қысқар-ды. Қазақстан Республикасында 2000жылғы ресми мәліметтерге сүйенсек, орташа жалақы 90,6 АКДІІ долларын кұрайды. Деген-мен, біздің отанымыздан 75 000 эмигрант Ресейге қоныс аудар-ды. Жоғарыда аталған фактілердің көші-кон саясатына теріс тұсы — мемлекетіміздің еңбек әлеуетінің сапалық кұрамы на-шарлайды. Республикадан жоғары білікті мамандар кетуде. Бірақ, соңғы жыдцары Моңғолиямен 35%, Иранмен 8%, Түркия-мен 2% көші-конның оң сальдосы байкалуда.

139


Көші-кон туралы Занда (13.12.1997) шетелдіктердің Казак-стан Республикасы аумағында енбек кызметі карастырылған. Иммигрант — Қазақстан Республикасына уақытша немесе тұрақты тұруға келген шетелдік немесе азаматтығы жок болып табылатын жекетұлға. Казакстан Республикасына енбек көші-коны бойынша, бірак азаматтықты ауыстыруды максаттұтпай келген шетелдіктер мен азаматтығы жоктұлғалар, егер мемле-кеттік келісімдермен баскадай тәртіп карастырылмаған болса, Кдзакстаннан тыскары жерде түракты қонысы болуға тиіс.

1990 жылдардан бастап, Қазақстан Республикасында реэмиг­рация үрдісі қаркынды түрдедамыды. Мысалға 1991-2000 жыл-дар аралығында Республикамызға 183 мың адам келді.

3.2. Қазақстан Республикасына шетелдік жүмыс күшін тартудагы көкейкесті мәселелер

ТМД шеңберінде еңбек көші-қоны жұмысшы еңбек күшін импорттаушы мемлекеттің экономикалық даму деңгейіне бай-ланысты. Бүл аспектіде Ресей ТМД мемлекеттері ішінен еңтар-тымды, ал Орта Азиялық мемлекеттерден Қазақстан деп есептеледі.

Мысалы: Ресейге, әсіресе енбекші-иммигранттар негізінен Украинадан келеді. Украиндық карбованецтін Ресейлік рубль-ге Караганда курсы әлдекайда темен, сондыктан да, украиндык еңбекші-иммигранттарға жалақыны Ресейден алып, ал кейін оны өз Отанында жүмсау тиімді болады. Дәл осындай жағдай Қазақстанда байкалуда. Бізге, әсіресе Өзбекстан, Кыргызстан, Тәжікстаннын еңбекші-иммигранттары жұмыс істеуге келеді. Импорттаушы мемлекеттін кәсіпорындарына бүл тиімді: біріншіден, арзан жүмыс күшін пайдаланады, екіншіден, енбек жағдайларының кауіпсіздік пен гигиеналык мәселелеріне еңбекші-иммигранттар жоғарғы талаптар қоймайды. Үшінші-ден, жергілікті қызметкерлер жалақының төменгі мөлшеріне келіспейтінін біліп жүмыс беруші өзіне арзан, еңбекші жұмыс-шылар штатын калыптастырады.


жүктеу 105.5 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет