Дениет негіздері


Швецияда жұртшылықтың ақпаратқа қолжетімділігі



жүктеу 1.52 Mb.
Pdf просмотр
бет19/92
Дата12.02.2022
өлшемі1.52 Mb.
#17179
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   92
СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ МӘДЕНИЕТ НЕГІЗДЕРІ
Delphi, Информатика кітап, УМК ИТ в сервисе.Оргтехника (гос 2 пок) (1), 03.04.2020 -18-20 Қолданбалы информатика, 28.03.2020-18-21 Қолданбалы информатика, 07.04.2020-18-20 Информатика, СӨЖ3, instrukciya portal rus
Швецияда жұртшылықтың ақпаратқа қолжетімділігі
Ашықтық  пен  айқындық  –  швед  демократиясының  негізі.  Швеция  – 
еркін  және  ашық  қоғам,  онда  азаматтарға  демонстрацияларға  қатысу, 
өз-өзін  айқындау  еркіндігі,  баспасөз  бостандығы,  табиғи  жер-суға 
кедергісіз  қол  жеткізу  құқығы,  биліктің  іс-әрекетін  бақылау  құқығы 
сияқты құқықтар мен бостандықтарға кепілдік берілген. Ашықтық тепе-
теңдікті қамтамасыз ету және қоғамда сыбайлас жемқорлық көріністеріне 
төзбеушілікті қалыптастыру үшін алғышарт болып табылады. 


1-ТАРАУ. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ МӘДЕНИЕТ:
ҰҒЫМЫ, ҚҰРЫЛЫМЫ, МІНДЕТТЕРІ МЕН ФУНКЦИЯЛАРЫ
27
Швецияның конституциялық құрылысын төрт негізгі заң айқындайды: 
басқару  нысаны  туралы  акті,  баспасөз  бостандығы  туралы  акті,  өз 
ойын  білдіру  бостандығы  туралы  акті  және  тақ  мұрагері  туралы  акті. 
Оларға  мемлекеттің  барлық  басқа  да  заңдары  бағынады.  Конституция 
азаматтарға  ақпарат  алудың  еркіндігін,  демонстрациялар  еркіндігін, 
саяси  партиялар  құру  құқығын  және  өз  дінін  насихаттауға  кепілдік  
береді. 
1991  жылы  қабылданған  өз-өзін  айқындау  бостандығы  туралы  акті  
басқа да бұқаралық ақпарат құралдарына – теледидар, кино, радио және 
электрондық БАҚ баспасөз бостандығы туралы акті ережелерін таратты. 
Осы заңның мақсаты – еркін пікір, ақпарат және көркем шығармашылық 
бостандығын  қамтамасыз  ету.  Өз  ойын  білдіру  құқығымен  белгілі  
бір  жауапкершілік  байланысты.  Баспасөз  бостандығы  және  өз  ойын 
білдіру  бостандығы туралы заңдарды бұзуы бойынша күмәндану істерін 
әділет  канцлері  –  азаматтық  әкімшіліктің  саяси  емес  органы  қарайды, 
оның басшысын үкімет тағайындайды. 
Қоғамдық  бақылау.  Ақпарат  бостандығы  қағидатының  мәні  – 
жұртшылық, бұқаралық ақпарат құралдары да  ресми құжаттарға ашық 
қол  жеткізеді.  Бұл  швед  азаматтарына  мемлекеттік  органдар  және 
жергілікті  биліктің  іс-әрекетіне  кедергісіз  бақылау  жасауға  мүмкіндік 
береді.  Бақылаудың  мүмкіндігі  демократияның  нығаюына,  ал  билік 
қызметіндегі  ашықтық  билікті  асыра  пайдалануға  жол  бермейді  [8].
Газеттерді  оқудың  жоғары  деңгейі.  2010  жылы  Швецияда  тегін 
басылымдарды  есептемегенде,  күнделікті  шамамен  3,5  млн  газет  
басылып шықты. Жұмыс күндері халықтың 81 %-ы таңертеңгілік газеттерді 
оқиды.  Швецияда  сатылатын  168  таңертеңгілік  газеттің  көпшілігін 
интернеттен  де  оқуға  болады.  Сауалнама  нәтижесі  көрсеткендей, 
шведтердің 30 %-ы жаңалықтар сайтына кіреді екен. 
Тәуелсіз радио және теледидар. Швед қоғамдық телеарнасы (SVT) және 
радио  хабар  (SR)  таратудың  арқасында  елдің  тұрғындары  жарнамасыз 
кең ауқымды бағдарламаларды таңдау құқығымен қамтамасыз етілген. 
Теле-  және  радиоарналар  мемлекеттен  тәуелсіз  және  қандай  да  бір 
экономикалық немесе саяси мүдделерсіз жұмыс істейді [9; 10].
Швеция  халқының  үштен  бірі    жаңалықтармен  Интернет  арқылы 
танысады.  Интернетті  қолдану  жиілігі  Швецияда  –  Еуропалық  Одақ 
елдері  бойынша  ең  жоғары.  9  миллион  халықтың  80  %-ы  Интернетті 
қолданады.  Ресми  құжаттарға  қол  жеткізу  мемлекеттік  қызметшілер  
мен жария әкімшілік органдарының басқа да қызметкерлері мәліметтерді 
бұқаралық  ақпарат  құралдарына  және  үшінші  тұлғаларға  беруге  
құқығы бар дегенді білдіреді. Алайда құжаттар егер олар мына салаларға 
қатысты  болса  құпия  болуы  мүмкін:  ұлттық  қауіпсіздік,  Швецияның 
шетелдермен  және  халықаралық  ұйымдармен  қатынасы,  ұлттық  
салық-бюджеттік,  кредиттік-ақша,  валюта  саясатына,  мемлекеттің 
экономикалық мүдделеріне, мемлекеттік билік органдарының инспекция, 
бақылау және басқа да қадағалау іс-шараларын жүргізуі, қылмыстарды 
болдырмау  және  мен  қылмыстық  аңду,  жекелеген  тұлғалардың  жеке 
және  қаржылық  мәртебесін  қорғау,  жануарлар  мен  өсімдік  түрлерін 
қорғау. 


СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ МӘДЕНИЕТ НЕГІЗДЕРІ 
28

жүктеу 1.52 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   92




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет