Бұл дипломдық жобада жел энергетика қондырғысының моделі және


    3 Экономикалық бөлім



жүктеу 0.67 Mb.
Pdf просмотр
бет5/7
Дата29.05.2017
өлшемі0.67 Mb.
#10267
1   2   3   4   5   6   7

 

59 

 

Экономикалық бөлім 



 

Экономикалық  бөлімде  жалпы  электр  жабдықты  жел  энергетика 

қондырғысын  қолдану  электр  жабдығына  ауыстырудың  экономикалық 

тиімділігі қарастырылады. Экономикалық тиімділікті есептеу үшін алдымен 

жел  энергетика  қондырғысымен  электр  жабдықтау  жүйесін  эксплуатацияға 

енгізбес бұрын электр энергиясына кететін шығынды салыстыру қажет. Және 

жел  генераторын  орнатудағы  капиталды  шығынды,  соған  сәйкес  қажетті 

құралдарды және оларды орнату мен жөндеуге кететін шығындырды есептеу 

керек. Осыған байланысты  

 

3.1 Бизнес – жоспар 

 

 Бизнес  – жоспардың  мақсаты    құрылған  автоматты басқару  жүйесінің 

құрылыстық-пайдалану шығындарын есептеу мен экономикалық  тиімділігін 

анықтау. 

а)  Автоматтандыру  жүйесін  құру  және  ендіру  үшін  2 078 628  тенге 

ақша қажет. 

б)  Автоматтандыру  жүйесін  эсплуатациялау  үшін    494 876,544  теңге 

ақша қажет. 



  

3.2 Өнім 

 

Автоматты  басқару  жүйесі  жел  энергетика  қондырғысының  жұмысын 

басқару  болып  табылады.  Автоматтандыру  жүйесін  құру  үшін  келесідей 

қондырғылар таңдалған: 

1.

 

Schneider Electric фирмасының бағдарламалаушы контроллері; 



2.

 

Unity Pro программалық қамсыздандыру пакеті  



3.

 

ДВМ жел датчигі бар М-49М метеостанциясы;   



4.

 

Weather Link программасы; 



5.

 

W2000 типті генератор; 



6.

 

Map Sin Pro123000 типті инверторы; 



7.

 

 HP типті аккумулятор батареялары; 



 8. РКН-1-1-15 АС220В УХЛ2 типті автоматты резерв құрылғысы; 

 9. 5П19.01-ТС-1-4 типті автоматты өшу құрылғысы. 

 

3.3 Маркетинг жоспары 

 

Жел  энергетика 

қондырғысын  автоматтандыру 

қондырғының 

автоматты  түрде  жұмысын  бақылауға,  мәндер  алып  есептеулер  жүргізуге 

мүмкіндік береді. 

 

 


60 

 

 



3.4 Қаржылық жоспар  

 

3.4.1 Автоматтандыру жүйесін құруға кеткен капиталдық шығындар 

Автоматтандыру  жүйесін  құруға  кеткен  капиталдық  шығындар 

келесіден тұрады: 

а)  өңдеушілердің  еңбек  ақысы  (әлеуметтік  қажеттілікке  кеткен 

шығындарды қосқанда); 

б) автоматтандыру құралдарына кеткен шығындар; 

в) монтажға кеткен шығындар. 

Автоматтандыру  жүйесін  құру  және  ендіру  үшін  келесі  жұмысшылар 

қажет 


 

3.1 к е с т е  - Жұмыс ақысына кететін шығындар 

Мамандық 

Саны, 


адам 

Енгізу  мерзімі, 

ай 

Айлық  еңбекақысы, 



теңге 

Барлығы, 

теңге 

Инженер-жобалаушы 



Инженер-

бағдарламалаушы 

Реттеуші-слесарь 

КӨПжА 


 



 



 

 



150 000 


 

130 000 


 

100 000 


150000 

 

130 000 



 

100 000 


Барлығы 



жалпы

C

380 000 



 

Аударылымдарды есептегендегі еңбекақы келесіні құрайды 

 

                С



өңд.е.а.

=(С


жалпы.

жалпы



C

H

Н

100



)

100


 

 

каж.



леу 

а

 



оры

к

зейн.



жалпы

,                 (3.1) 

 

мұндағы С



жалпы.

 –өңдеушілердің еңбек ақысы, тенге; 

              Н

зейн.қоры

 – зейнетақы қорына кететін шығын нормасы, %; 

              Н

әлеу.қаж.

 – әлеуметтік қажеттілікке кететін шығын нормасы, %. 

Зейнетақы  қорына  кететін  шығын  нормасы  –  10%,  әлеуметтік 

қажеттілікке кететін шығын нормасы – 11%. 

 

С

өңд.е.а.



= (380 000 – 38 000)*0,11+380 000=417 620 тг. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

61 

 

 



3.2 к е с т е  - Автоматтандыру жүйесінің құралдарына кететін шығындар 

Жабдық түрі 

Жабдық аты 

Мөлшері, 

дана 

Бір  дананың 



ө.қ,тг. 

Жалпы 


ө.қ,тг. 

Контроллерлер және комплектілері 

Орталық процессор 

СРU-340-20  Modbus 

Ethernet 

120 000 



120 000 

Бағдарламалаушы 

контроллер 

BMX XBP 0800 

100 000 


100 000 

Аналогты  кіріс/шығыс 

модулі 

DAI1602, DDO1602 



60 000 


60 000 

Жады микрокартасы  

512 Кбайт 

24 500 



24 500 

USB адаптері 

 2.0--RS-232/485 

85 000 



85 000 

Қорек көзі 

PS 307 2A 

14 000 



14 000 

Бағдарламамен қамтамасыздандыру 

  

Unity Pro 



10 000 


10 000 

 

WeatherLink  



50 000 


50 000 

Компьютерлер және комплектілері: 

Компьютер 

Pentium IV 

70 000 


70 000 

Принтер 


Hp 1100 

14 000 



14 000 

Барлығы есептеу техникасына кеткен шығындар (С

ет

) : 


547 500 

Жел 


датчигі 

бар 


метеостанция 

(жел 


датчигі, 

ылғалдылық 

датчигі, 

температура 

датчигі,атмосфера 

қысымы датчигі)  

М-49М  



360 000 



360 000 

Генератор,0,75 кВт*ч 

W2000

 



150 000  

150 000 


Инвертор (12В/220В) 

Map Sin Pro 123000.  

 



57 500 



57 500 

Аккумулятор  

батареялары(12В, 

105А*ч) 


HP

 

12 



130 000 

130 000 


Кабель 

 



2700 

5400 


Автоматты 

резерв 


құрылғысы 

РКН-1-1-15  АС220В 

УХЛ2 

 

12 130 



12 130 

Автоматты 

өшу 

құрылғысы 



5П19.01-ТС-1-4 

 



3000 

3000 


Автоматтандыру құралдарына кеткен шығын қорытындысы (С

құр.


): 

1 265 530 

 

Ескерілмеген  құрылғыларға  кеткен  капиталдық  шығындарды  жалпы 



құнының 5%-не тең деп аламыз  

 

                            С



ескерілм.құр.

құр.



*0,05,                                                  (3.2) 

                              

С

ескерілм.құр.



 = 1 265 530*0,05 = 63 276,5 тг. 

62 

 

Автоматтандыру  құралдарына    және  құрылғыларына  кеткен 



капиталдық шығындардың жалпы құны 

 

                          С



жалпы

ескерілм.құр..



құр,


                                             (3.3)                               

 

С



жалпы

 = 63 276,5  +1 265 530 =1 328 806,5тг. 

 

Құрылғылардың 



монтажына 

кеткен 


шығындар 

капиталдық 

шығындардың 25%-ін құрайды 

 

                                С



монт.

 = С


жалпы

 * 0,25,   

 

                       (3.4) 



 

С

монт.



 = 1 328 806,5* 0,25= 332 201,625тг. 

 

Автоматтандыру  жүйесін  құруға  және  ендіруге  кеткен  капиталдық 



шығындар 

 

                        K



а.ж.құр.

 = С


өңд.е.а

 + С


жалпы

 + С


монт, 

               

              (3.5)             

 

K



а.ж.құр.

 = 417 620+ 1 328 806,5 + 332 201,625 = 2 078 628 тг. 

 

3.4.2 Автоматтандыру жүйесін эксплуатациялауға кеткен шығындар 



Siemens  фирмасының  есептеу  техникасының  амортизациялық  норма 

көлемі 20% көлемінде орнатылды 

 

                    А



ет.

 = С


ет.

*0,2 = 547 500*0,2 =109 500тг,                        (3.6)    

 

а)  Өлшеу  құрылғыларының  амортизациялық  норма  көлемі  21% 



құрайды, яғни  

 

           А



өлшеу құр.

 = (С


мет.

+ С


ген . 

+ С


инв.

+ С


аккум.

 + С


каб.

+ С


рез.

+ С


өшу.

)*0,21,      (3.7) 

 

мұндағы   С



мет.

 - метеостанцияның жалпы өзіндік құны; 

                С

ген.


 – генератордың жалпы өзіндік құны; 

                С

инв  

- инвертордың жалпы өзіндік құны; 



 

 

           



С

аккум. 


- аккумулятор батареяларының жалпы өзіндік құны; 

                С

каб 

 - кабельдің жалпы өзіндік құны; 



                С

рез


 - автоматты резерв құрылғысының жалпы өзіндік құны; 

                С

өшу.

 - автоматты өшу құрылғысының жалпы өзіндік құны. 



  

А

өлшеу құр.



= (360 000 + 150 000 + 57 500 + 130 000 + 5400 + 12 130 + 

3000)*0,21 = 150 786,3тг. 

 


63 

 

  б) Құрылғылардың амортизациялық норма көлемі 15,5% құрайды 



 

А

құр.



 = (57 500 + 130 000)*0,155=29 062,5 тг. 

 

Бақылау-өлшеу құрылғыларына кеткен амортизациялық аударылымдар 



суммасы келесіні құрайды: 

   


 

 

 



А

бөқ


 = А

өлшеу құр..

+ А

құр.


  ,              

             (3.8) 

 

А

бөқ



 =  150 786,3  + 29 062,5 = 179 848,8тг. 

 

Есептеу  техникасы  және  төменгі  автоматика  құрылғыларына  кеткен 



жалпы амортизациялық аударылымдар көлемі келесіні құрайды: 

 

                                       А



жалп.

 = А


ет

 + А


бөқ

 ,  


 

 

              (3.9) 



 

А

жалп.



 = 109500 + 179 848,8= 289 348,8 тг. 

 

Автоматтандыру құралдарының және есептеу техникасының  ағымдық 



жөндеу  жұмыстарына  кеткен  шығыны  автоматтандыру  жүйесін  құруға 

кеткен капиталдық шығын көлемінің 2,5%-ын құрайды  

 

                                С



ағым.ж.ж.

 = K


а.ж.құр.

 *0,025, 

 

                     (3.10)



 

          

С

ағым.ж.ж.



 = 2 078 628  *0,025 =51 965,7 тг. 

 

Автоматтандыру жүйесінің құрылғыларын жабдықтауға кеткен шығын 



көлемі автоматтандыру жүйесін құруға кеткен капиталдық шығын көлемінің 

2,3%-ын құрайды 

 

                                  С



құр.ж.

 = K


а.ж.құр.

 *0,023,                                      (3.11)                            

 

С

құр.ж.



 =2 078 628 *0,023 = 47 808,444 тг. 

 

Электроэнергияға кеткен шығын келесіні құрайды: 



 

                                    Р

эл

=



W*t*k*n*m,                                         (3.12)                                           

 

мұндағы 



 W – автоматтандыру құралдары мен есептеу техникасының 

тұтынатын  қуаты.  Төлқұжаттық  деректер  бойынша  анықталады  және  1,2 

Квт/сағ-қа тең; 

              t – тәулік ішіндегі жұмыс сағатының көлемі – 24 сағат;  

              k – қуатты қолдану коэффициенті  – 0,85; 

              n – басқарушы кешендердің саны – 1; 


64 

 

              m –1 жыл ішіндегі жұмыс күндерінің саны – 360. 



 

Р

эл



 = 1,2 * 24 * 0,85 * 1 * 360 = 8812,8 Квт/сағ. 

 

1 КВт/сағ қуаттың құны 12 тенге, онда 1 жыл ішінде электроэнергияға 



кеткен шығын мынаған тең 

 

                                       С



эл.э.

 = Р


эл.

*12, 


 

 

 



            (3.13) 

 

С



эл.э.

 = 8812,8 * 12 = 105753,6 тг. 

 

Автоматтандыру  жүйесін  эсплуатациялауға  кеткен  қорытынды 



шығындар мынаған тең 

 

                            С



эк.

жалп.



+ С

ағым.ж.ж..

+ С

құр.ж.


 + С

эл.э,


     

     


  (3.14)         

 

С



эк.

= 289 348,8 +51 965,7 +47 808,444 +105 753,6 =494 876,544тг. 

 

3.4.3  Автоматтандыру жүйесін ендірудің экономикалық тиімділігін 



есептеу 

Құрылған  автоматтандыру    жүйесінің  тиімділігін  анықтау  үшін 

салыстырмалы  экономикалық  тиімділікті  есептеу  әдісін  пайдаланамын. 

Салыстырмалы  экономикалық  тиімділікті  есептеу  нысандарды  жобалау 

кезінде  алға  қойылған  мақсаттардың  ішінен  ең  тиімді  нұсқасын  таңдап  алу  

кезінде қойылады.  

Техника-экономикалық есептер бұл жағдайда нұсқалардың техникалық 

және құндық параметрлеріне сүйене отырып жүргізіледі. 

Салыстырмалы  экономикалық  тиімділікті  есептеу  кезінде  келесі 

шарттарды сақтау керек: 

-

 

жоба  бойынша  қарастырылып  отырған  нұсқалар  біртұтас  өндіріс 



көлемін,  өнім  сапасын  немесе  жобаның  мақсатын  (жылдамдық,  қуаты, 

сенімділік)  анықтайтын  өндірістік  басқа  параметрлерді  қамтамасыз  ету 

керек; 

-

 



барлық  нұсқалар  жобаны  жүзеге  асыру  мерзімімен  сәйкес  болуы 

керек; 


-

 

әрбір  нұсқаны  қолданудың  мақсатқа  лайықтылығын  экономикалық 



негіздеу  бірыңғай  техника-экономикалық  есептеу  әдістерімен  жүргізілуі 

керек; 


-

 

барлық  нұсқалар  пайдаланудық  бірыңғай  экологиялық  нормасын, 



қауіпсіздік техникасы мен еңбекті қорғауға бірыңғай талаптарды және басқа 

да өндірісті ұйымдастырудың нормативтік актілерін қамтамасыз етуіқажет. 



65 

 

Жел энергетика қондырғысын  Unity Pro программалық пакеті арқылы 



автоматтандыру  жұмысын  жүргіземін.  Программа  арқылы  желдің 

жылдамдығын білу арқылы жел қондырғысының жұмысын зерттеймін.  

Unity  Pro  программасында  Schneider  Electric  копаниясының 

контроллері орнатылған.   Сондай-ақ автоматтандыру жүйесінде орнатылған 

құрылғыларды    есепке  ала  отырып,  өндірістік  пайдалану  шығындары  мен 

капитал салымдарын есептеймін. 

 

3.3  к е с т е   -  Жел  энергетика  қондырғысын    автоматтандыру  жүйесінің 



құралдарына кететін шығындар 

Жабдық түрі 

Жабдық 

аты 


Мөл

шері, дана 

Бір 

дананың 


ө.қ,тг. 

Жа

лпы ө.қ,тг. 



Контроллер 

СРU-313C 

160 000 


160 000 

Бағдарламамен 

қамтамасыздандыру 

IEC 61131-3 

85 000 


85 000 

Микрокарта 

 



27 500 



27 500 

Қорек көзі 

PS 307 2A 

25 500 



25 500 

USB адаптеры 

2.0--RS-232/485 

85 500 



85 500 

Процессор  

Pentium 

125 000 



125 000 

Принтер  

PH 2008 

25 500 



25 500 

Барлығы есептеу техникасына кеткен шығындарС

ет

) : 


534 000 

Метеостанция  

М-20 



360 000 



360 000 

Генератор   

W3000

 



155 000 

155 000 


Инвертор  

ИС-25-1000 

(DC-AC)

 



77 500 

77 500 


Аккумулятор 

батареялары 

MH 



130 000 



130 000 

Кабель 


 

2800 



5600 

Автоматты 

резерв 

құрылғысы 



PH-CA220 

 



12 500 

12 500 


Автоматты 

өшу 


құрылғысы 

P-TC-15.1 

 



3500 



3500 

Автоматтандыру құралдарына кеткен шығын қорытындысы (С

құр.

) : 


1 278 100 

 

 



 

 

 



 

 


66 

 

3.4  к е с т е   -    Жел  энергетика  қондырғсын  орнату  және  автоматтандыру 



жүйесіне кеткен капиталдық шығындар  мен эксплуатациялық шығындар 

Автоматтандыру жүйесін құруға кеткен капиталдық шығындар 

Автоматтандыру құралдарына  кеткен шығындар: 

С

ескерілм.құр.



  

71 650 


С

жалпы


  

1 560 390 

Құрылғылардың монтажына кеткен шығындар: 

С

монт.



  

368 540,256 

Капиталдық шығындар: 

K

а.ж.құр.



  

2 997 870 

Автоматтандыру жүйесін эксплуатациялауға кеткен шығындар 

Есептеу техникасына кеткен амортизациялық аударылымдар: 

А

ет.


  

109 500 


Төменгі 

деңгей 


құрылғыларына 

кеткен 


амортизациялық 

аударылымдар: 

А

өлшеу құр



 

140 700 


А

құр.


  

48 050 


А

бөқ


  

188 750 


А

жалп.


  

298 680 


Автоматтандыру құралдарының ағымдық жөндеу жұмысына кеткен 

шығыны: 


С

ағым.ж.ж.

  

55 948,97 



 Автоматтандыру  жүйесінің  құрылғыларын  жабдықтауға  кеткен 

шығындар: 

С

құр.ж.


  

49 946,75 

Электроэнергияға кеткен шығын: 

С

эл.э.



  

105 753,6 

С

эк.


 

                                                                   

500 901,095 

 

Келтірілген  құрылыстық  -  пайдалану  шығындары  келесі  формуламен 



есептеледі:  

                           С

келтр.



эк.



н

*K



а.ж.құр.                                                                        

(3.15)


                                      

 

 



мұндағы  С

келтр. 


-  келтірілген  нұсқаның  құрылыстық-пайдалану 

шығындары; 

                 Е

н 

- нормативтік тиімділік коэффициенті. 



Автоматтандыру  құралдарын  ендіруге  кететін  капиталдық 

салымның экономикалық тиімділігінің нормативті коэффициенті 0,2-ге тең 



67 

 

деп  алатын  болсақ  құрылған  автоматтандыру  жүйесінің  құрылыстық  - 



пайдалану шығыны: 

 

С



келт.

= 494 876,544 +0,2*2 078 628 = 910 602,144 

 

 Жел  қондырғысын    орнату  және  автоматтандыру  жүйесінің 



құрылыстық-пайдалану шығыны 

 

С’



келт.

= 500 901,095+0,2 * 2 997 870 = 1 100 475 

 

                                     С



келт. 

< С’

келт.                                                                                

(3.16)

  

                                             



Екі  жүйенің  құрылыстық-пайдалану  шығындарын  салыстыру  арқылы 

құрылған автоматтандыру жүйесінің тиімді екенін байқауға болады.  Демек, 

ендірілетін  жүйені  эксплуатацияға  ұсынуға  болады.  Қорыта  келгенде 

автоматты  басқару  жүйесін  енгізгенде  Schneider  Electric  фирмасынынң 

контроллерін пайдаланған тиімдірек екенін көреміз.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


68 

 

4 Өміртіршілік қауіпсіздігі бөлімі 



 

Жел  энергетика  қондырғысын  орнатпас  бұрын  орнатудың  және 

эксплатуациялау  ережелерін  толығымен  білу  керек.  Қоршаған  ортаға 

әкелетін қауіптерді алдын алу және жою мақсатында шаралар қолданған жөн. 

Жел  энергетика  қондырғысын  орнатпас  бұрын  жерлестірудің  ережелерін 

және  оны    есептеуді  білу  керек.    Осыған  байланысты  өміртіршілік 

қауіпісіздігі бөлімінде мына шараларды қарастырдым: 

1) Жел энергетика қондырығысын орнатудағы қауіпсіздік ережелері

2) Жел энергетика қондырғысының эксплуатациясы кезінде қауіпсіздік 

ережелері; 

3) Жел энергетика қондырғысының қорғау жүйесі; 

4) Визуалды қабылдауға әсері; 

5) Шу; 

6) Жануарлар өлімі, жарақаттануы, мазалау әсері; 



7) Жарық және жарықтандыру әсері; 

8) Жерлестіру жүйесі; 

 

9) Қорғаныс жерлестіруді есептеу. 



 



жүктеу 0.67 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет