Бұл дипломдық жобада жел энергетика қондырғысының моделі және


 Программалауда қолданылатын есептеулер



жүктеу 0.67 Mb.
Pdf просмотр
бет4/7
Дата29.05.2017
өлшемі0.67 Mb.
#10267
1   2   3   4   5   6   7

2.11 Программалауда қолданылатын есептеулер 

 

Жел қозғалтқышының қуатын мына формула негізінде есептелінеді 



 

,                                       (2.11) 

 

мұндағы P –қуат, Вт; 



              S – жел тігінен соғатын аудан, м

2

;  



42 

 

              



 – жел жылдамдығы, м/с. 

 

                                                     



,                                                (2.12) 

 

                                               



,                                                   (2.13) 

мұндағы m – ауаның массасы, кг.  

                                                       

,                                                   (2.14) 

мұндағы V – ауа көлемі, м

3  


 

,                                       (2.15) 

                                   (2.16) 

 

                                                        



                                  (2.17) 

 

 



 

 

 . 



 

2.12 Unity Pro программалық ортасымен танысу 

 

Unity pro  -  бұл Schneider Electric фирмасы   шығарған : Modicon M340, 



TSX Premium (Atrium қосқанда) және Quantum өндірістік бақылаушылардың 

атқарушы  жүйесін  конфигурациялау,  бағдарламалау,  ретке  келтіру  және 

диагностикадан  өткізудің  бағдарламалық  ортасы.  «Барлығы  бір  ішінде», 

МЭК  61131-3  стандартындағы  5  тіл,  кіріктірілген  адаптациялы 

Функционалды  Блоктардың  Кітапханасы  (DFB),  бағдарламаларды  ретке 

келтіру,  кіріктірме  диагностикасы,  бағдарламаларды  ретке  келтіру  үшін 

дербес  компьютерлерде  бағдарламаланатын  логикалық  бақылаушының  БЛБ 

симуляторы,  онлайн  сервистердің  толық  жинағы  –  мұның  барлығы  да 

бірыңғай бағдарламалау  ортасы.   

Артықшылықтары:  автоматтандыру  саласында  жаңа  өлшем.  Unity  Pro 

өз  жеке  қолданбалы  стандарттарын  қалыптастыруға  мүмкіндік  беретін 


43 

 

соншалықты  жетілдірілген  шешім,  ол  түрліше  қосымшаларда  қайтадан 



қолдану  ісін  жеңілдетіп  сапа  мен  өнімділікті  жақсартады.  Unity  Pro 

бағдарламалық  қамтамасыз  етудің  негізінде  жобаның  басқа  бағдарламалық 

қамсыздандырумен  нәтижелі  және  қарапайым  өзара  әрекеттесуін  мүмкін 

қылатын  ашықтық  принципі  жатыр.  Қолданылуы:  өндірісті  басқару. 

Өндірістік  машиналар  мен  желілер.  Ғимараттарды  атоматтандыру.    3.1 

суретінде  ТПАБЖ    инфрақұрылымындағы        UNITY  PRO  ортасы  

көрсетілген. 

   


 

 

2.8 сурет - ТПАБЖ инфрақұрылымындағы UNITY PRO ортасы 



 

2.12.1 Unity Pro бағдарламалаудың тілдері 

Берілген  орта  түрліше  автоматтандырылған  процестерді  тек  қана 

бағдарламалау  мен  визуализациялауға  мүмкіндік  бермейді,  сонымен  қатар 

бағдарламаға қашықтықтан кіру мүмкіндігін де береді.  

Unity Pro – бағдарламалаудың келесі тілдерін ұсынады:  

- FBD функционалдық блоктардың тілі; 

- LD реле-баспалдақты диаграммалардың тілі; 

- IL нұсқаулардың тізімі; 

 - ST құрылымды мәтіні; 

 - SFC бір ізді функционалды схемалардың тілі. 

Барлығы да бір жобада пайдаланыла алады. МЭК 61131-3 стандартына 

сәйкес келеді, 2.9 суретінде  Unity Pro  бағдарламалау тілдерінің жұмыс өрісі 

көрсетілген. 



44 

 

       



 

 

2.9 сурет - Unity Pro бағдарламалау тілдерінің  жұмыстық аймағы 



 

Unity Pro – Quantum , Premium, Atrium программалық платформаларды 

қолдайды (2.10 сурет). 

 

       



 

 

2.10 сурет - Аппараттық платформалар 



 

2.12.2  Өндірістік автоматизация жүйелерінің жұмыс істеу принципі 

FBD – 

Функционалды 



блок 

диаграммалары 

LD – 

қадамдық 



диаграммал

ар 


SFC – Тізбектелген 

функционалды схемалар  

IL – 

Инструк- 



циялар 

тізімі 


ST - құрылымдық 

мәтін 


45 

 

Modicon  Premium  -  өндірістік  үрдістерге  арналған    ПЛК.  Unity 



сызғышының  контроллерінде  жаңа  Premium  процессорын  қолданғанда 

шектеулер жайлы ойланбауға да болады. 

МЭК  стандартының  5  программалау  тілі:  LD,  ST,  FBD,  SFC,  IL. 

Нұсқауға  жылдамдығы 37 нс, жоғарғы өндірістік ОП және программа үшін 7 

Мб дейін, жоғарғы деңгейлі көп есепті жүйе.  

Кеңейтілген  архитектурадағы  (қайталаусыз    нақты  уақытта  16 

бағаналарға  дейін  бөлу)  тығыз  жүйе  (өте  үлкен  санды  каналдары  бар 

модульдер).  

Қолданбалы  модульдердің  кеңейтілген  тізімдері  (қауіпсіздік  модулі, 

рефлекстерді өңдеу, есептеуіштер, позициялы басқару, қозғалыс, салыстыру, 

мәліметтерді сақтау). 

Жоғарғы  деңгейлі  жаңа  процессорлар.    Ethernet  TCP/IP  Transparent 

Ready  барлық  қызметтері:  кіріс/шығысты  сканерлеу,  глобальді  мәліметтер, 

веб-сервер,  электронды  почта  арқылы  хабарламамен  алмасу,  мәліметтер 

базасына  тікелей  тікелей  қолжетімділік,  TCP  Open,  Network  Time  Protocol 

және т.б. 

Көптеген  орнатылған  порттар:  USB-порты,  веб-сервері  бар  Ethernet 

TCP/IP порты,  CANopen немесе  FIP-мастер порты, Modbus кезекті порты . 

Мәліметтермен  алмасу  интерфейсінің  нарықтағы  ең  кең  таралған 

ұсынысы: AS-Interface, Modbus Plus, INTERBUS немесе PROFIBUS DP. 

Артықшылықтары:  кез  -  келген  саладағы  алдыңғы  қатарлы  жабдық. 

Ыңғайлы  және  ашық.  Premium  моделі  программаны  ықшамдау  қажеттілігін 

жойып және айналымның уақытын қысқартып, үздік өнімділікті қамтамасыз 

етеді.    Бұның  барлығы  диагностикалық  және  өндірістік  мәліметер  санының 

көптігі, 

коммуникация 

еркіндігі 

мен 


жалпы 

программалауға 

қолжетімділігінің арқасында болып келеді.   

Қолданылуы:  Күрделі  және  мамандандырылған  құрылғы.    Өндірістік 

процесстер. Инфрақұрылым. 

Modicon  Quantum  -    үзіліссіз  процесстерге  арналған  ПЛК.  Quantum 

сырғымалы  үтірі  бар  нұсқаулармен  және  логикалық  нұсқаулармен  жұмыс 

кезінде  максималды  өндірістікті  қамтамасыз  ете  алатын  теңестірілген  ОП 

құрайды.   

МЭК  стандартының  5  программалау  тілі,  стандартты  үлгісі:    LD,  ST, 

FBD,  SFC,  IL.  Жоғарғы  деңгейлі  көп  есепті  жүйе.  PCMCIA  кеңейтілген 

қолданумен жады сиымдылығы 7 Мб. 

Арнайы  үрдістерді  басқаруға  арналған  -  қорғаныс  беті  бар 

модульдермен,  кіріс/шығысының  қауіпсіз  модульдерімен  және  партнерлі 

модульдердің үлкен тізімімен. 

Арнайы қауіпсіздік процессорлары және кіріс/шығыс модульдері.  

Жылдам  сақтауы  бар  Plug  &  Play  жоғарғы  өндірістік  шешімі  және 

локальді  мониторинг  үшін  LCD-клавиатурасы  бар.  Көптеген  орнатылған 



46 

 

порттар  (USB  порты,  веб-сервері  бар  Ethernet  TCP/IP  порты,  Modbus  Plus 



және Modbus - тың минималды 1 кезекті порты). 

Profibus-DP бағанасына қосылу. 

Артықшылықтары:  Процессорлардың  кеңейтілген  түрлерін  ұсына 

отырып, Modicon Quantum күрделі үрдістерді автоматизациялау үшін жақсы 

келеді. Бұл шешімнің процессорлар өндірістігі айналымның тиімді уақытын 

қамтамасыз  етеді,  мәліметтер  сақтау  және  өзгеріске  бейімді  жады,  мәлімет 

алмасу  және  диагностика  мүмкіндіктерін  біріктіреді.  Енді  Quantum  Safety 

System  шешімі    қолжетімді,  сертификатталған  TUV  Rheinland,  қолдануда 

қарапайым және автоматтандырылған жүйенң интегралдауға дайын. 

Қолданылуы: Процесстерді басқару. Қауіпсіздік. Инфрақұрылым. 

Modicon  M340  -  кіші  және  орташа  автоматтандыру  жүйелерінің 

машина  өндірісіне  арналған  ПЛК.  Кең  функционалды  7  Kинстр/мс  ОПҚ. 

Кепілденген  үн  қосудың  уақыты  үшін  көп  есепті  жүйе.  Адам  -  машина 

интерфейсін қосуға және программалауға арналған USB порты. 

Таңдауға қосымша  екі порт: Ethernet, CANopen, Modbus. 

Бағдарламалық код үшін ыңғайлы жады – 70 Кинстрге дейін. 

Орналастырылған Flash-жады картасына бағдарламаны резервті көшіру 

үшін. 


Файлдарды  қосымша  сақтау  үшін    -  16  Мб-қа  дейін,  FTP    бойынша 

рұқсат. 


Арнайы қолданылатын  функциялар үшін. Жедел есептік модульдер. 

Қозғалысты  басқару  (интеграцияланған  PLC  open  ктіапханасы,  PTO-

тізбектелген  шығыс  исмпульсті  модуль).  Технологиялық  процестерді 

басқару(процестерді бақылаудың интеграциялық кітапханасы).  

Артықшылықтары:  Кішкентай  және  ыңғайлы  бағдарламаланған 

логикалық  Modicon  M340  контроллері  кішкентай  корпустағы  икемділікті 

және  жоғары  дәрежедегі  ПЛК  функцияларын  ұсынады.  Сіздің  қосымша 

бағдарламаңыздың жүрегі ретінде жұмыс істей отырып ол басқа да Schneider 

Electric    қондырғыларымен  байланысу  үшін  сізге  «қоста  жұмыс  істе»  деген 

шешімін  көрсетеді.    Unity  құралдық  бағдарламасының  кеңейтілген 

мүмкіндіктері  қосымшаны  өңдеуді  жеңілдетеді  және  өңдеу  уақытын 

барынша қысқартады.  Modicon M340  шынында өте кішкентай гигант болып 

табылады. 

Қолданылуы:  Күрделі  машиналар  және  станоктар  (жүкті  тиеу-түсіру 

операциясы,  көтергіш  транспортты  жабдықтар,  текстильді  өнеркәсіп,  буып 

түю үшін). Өндірістік процестер. Ғимараттарды автоматтандыру. 

Өндірісті  автоматтандырудың  жүйелері  екі  бөліктен  тұрады: 

басқаратын бөлік  және орындалатын бөлік. Басқаратын бөлік орындалатын 

бөлікке  орындайтын  қондырғылар  арқылы  әсер  етеді.  Жауап  ретінде  ол 

орындалатын бөліктің датчиктерінен орындалған әрекеттер жайлы хабарлама 

алады (2.11 сурет). 

 


47 

 

       



 

 

2.11 сурет - Өнеркәсіптік автоматтандыру жүйелерінің жұмыс істеу 



принциптері 

        


 Басқаратын  бөлік оператор адам жағынан процеске басқара етуді және 

кейінгі  функцияларды  қамтамасыз  ететін    адам-машина  интерфейсінің 

орындалатын  бөлігімен  байланысты  берілгендерді  қайта  өңдеу  процесін 

басқаратын  алгоритмдерді  жүзеге  асыратын  бір  немесе  оданда  көп  ПЛК-

лерден тұрады. 

Орындалатын  бөлік    ретінде    әдетте  орындалатын  және  басқаратын 

бөліктердің  арасында  байланысты  қамтамасыз  ететін  орындаушы 

қондырғылар  мен  датчиктер  қарастырылады.  Датчиктер  орындалатын 

бөліктердің  жағдайын  басқаратын  бөлікке  мәлімдеп  отырады.    Олар 

физикалық  шамаларды  стандартты  электрлік  сигналға  түрлендіреді. 

Орындайтын қондырғылар басқаратын бөлікті  формалатайтын командаларға 

сәйкес  орындайтын  бөліктің  жағдайын  өзгертіп  отырады.  Оларға  күштік 

орындайтын  механизмдерге  әсер  ететін  түрлендіргіштер,ауыстырып-

қосқыштар,  пневматикалық  серво  клапандар,  жылдамдық  реттегіштер 

жатады.  Күштік орындайтын  механизмдер бұл физикалық,химиялық немесе 

басқа процестерге әсер еттін қозғалтқыштар, домкраттар, жылытқыштар т.б. 

ПЛК  орындалатын  бөлікте  көрсетілетін  датчиктердің  берілгендерін 

есептеу  функциясын  орындайды,  жадының  күйін  ескере  отырып  бұл 

берілгендерді  қайта  өңдеу  арқылы  басқару  алгоритмін  жүзеге  асырады.  

Орындаушы  механизмдер  арқылы  орындаушы  бөлікке  келіп  түсетін 

берілгендерді  қайта  өңдеуді  орындау  нәтижесі  бойынша  командалар 

формаланады,  машина-интерфейс  құралдарының  арқасында  оператор  адам 

формалаған  процеске  басқарушы  әсерін  береді.  Басқаруды  жоятын 

модемдермен,  принтерлермен,  басқа  ПЛК-лармен,  жоғары  дәрежедегі 

персоналды  компьютерлер  және  т.б.  оъектілермен  байланысты  қамтамасыз 


48 

 

етеді.  ПЛК  жылулық  әсерлерге,  электромагинттік  шуға,  вибрацияға, 



механикалық  әсерлерге  орнықты  ие  болатын  өндірістік  бұйымдар  болып 

табылады. 

ПЛК  тез  әсереткіш  процессорларды,  модульдерді  және  басқалардың 

типтерін  қосуға  мүмкіндік  беретін  кіріс,  шығыс  каналдарының  санымен 

ерекшеленеді.  Олар  блоктық  немесе  модульдік  конструкцияға  ие  .Блоктық 

ПЛК  құрылысына  сай  бір  блоктан  тұрады.  Модульдік  ПЛК-нің  модулі    бір 

немесе  көп  санды  шассилерге  орналастырылады.Олар  келесі  бөліктерден 

тұрады:  қорек  модулі,  процессор,  дискретті  сигналдарды  кіргізетін 

модульдер,  дискреттік  сигналдарды  шығаратын  модульдер,  аналогты 

сигналды  кіргізетін  модульдер,  аналогтық  сигналдарды  шығаратын 

модульдер,тораптық  модульдер  және  қордағы  өрістік  шиналармен 

байланысатын  әр  түрлі  модульдер,  арнайы  модульдер,позициялау,  салмақ 

өлшеу модульдері т.б. (2.12 сурет). 

 

 



    

 

 



2.12 Сурет - Модульді ПЛК – нің архитектурасы 

 

Модульдердің  саны  процессорлардың  қуатымен  анықталады.  Егер 



модульдерді ажырататын және қосатын электрлік қондырғы модульдер үшін 

жеткіліксіз  болса  ,  онда  қосымша  шассилерді  қосу  мүмкіндігі  бар,  соның 

өзінде қорек және процессорлық модульдер сәкес келуі тиіс (2.13 сурет).  

 

 



49 

 

       



 

 

2.13 сурет - Бірнеше монтаждық шассилері бар конфигурация 



Жұмыс  барысында  Modicon  M340  ПЛК  таңдалынды.  Таңдау 

сипаттамасы келесі кестеде көрсетілген. 

  

2.5 к е с т е   - ПЛК салыстырмасы  



№  Атауы 

Қолданылуы 

Орнатылған порттар 

Экономик


алық 

тиімділік 

Modicon 


M340 

Кіші автоматтандыру 

процесстер үшін 

USB,  Ethernet,  CANopen, 

Modbus 





Modicon 

Quantum 


Үзіліссіз  процесстер 

үшін 


USB,  Ethernet,  TCP/IP, 

Modbus Plus 



Modicon 



Premium 

Кеңейтілген 

өндірістік 

процесстер үшін 

USB, 

Ethernet,TCP/IP,  



CANopen, 

FIP-мастер, 

Modbus  

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



50 

 

 



2.12.3 Пайдаланушы интерфейсі 

Келесі 2.14 суретте қолданушы интерфейсі көрсетілген 

 

 

  



 

 

                     2.14 сурет -  Қолданушы интерфейсі 



 

 1) Мәзір қатары  

 Мәзірдің үш типі бар: 

 - негізгі және реттік мәзір; 

 - мәзір ішіндегі мәзір; 

 - контексті және қалқымалы мәзір. 

 2) Құралдар панелі 

Құралдар  панелі  сәйкес  функцияларды  шақыратын  комбинацияланған 

басқарылмалы элементтерден және батырмалар қатарынан тұрады.  Бірнеше 

панельдер жалпы панельде көрсетіледі. Құралдар панелі бөлгішпен бөлінеді.  

Панельдегі  барлық  элементтер  үшін  көрсеткіштік  контекстік  терезе 

ашылады.  

Стандартты панельдер үш топқа бөлінеді: 

-  негізгі  мәзірдегі  құралдар  панелі,  бұл  панельдер  жалпы  яғни 

контекстік  сезімтал  емес  символдардан  тұрады,  ал    негізгі  мәзірдің  барлық 

құралдары бағадарлама іске қосылғанда ашылады;  

-  контекстке  сезімтал  панельдер,  бұл  панельдер  контексттік  тәуелді 

символдардан тұрады;  

-  контекстті  тәуелді  панельдер  автоматты  түрде  активті    редакторда 

көрсетіледді.  



51 

 

Экранның  өлшеміне  байланысты  қосымша  терезеде  барлық  құралдар 



панелі көрсетілмеуі мүмкін. 

Мұндай жағдайда сізде қажет емес панельдерді жасырып қоюға немесе 

панельдердің орнын ауыстыруға мүмкіндігіңіз бар. 

3) Жоба браузері 

Жоба  браузері  Unity  Pro  жобасының  құралдарын  көрсетуге  және  оны 

әртүрлі  элементтері  бойынша  орын  ауыстыруға  мүмкіндік  береді: 

конфигурациялар, берілгендер бағадарламасы т.б. Ол үшін сіз өз жобаңызды 

екі әртүрлі әдіспен бейнелей  аласыз: 

- құрылымдық түр; 

- функционалдық түр; 

4) Ақпараттық терезесі. 

Шығыс 


терезесі 

әртүрлі 


процестер 

туралы 


ақпаратты 

бейнелейді(генерациялау, 

импорт/экспорт, 

пайдаланушының 

қателігі, 

іздеу/ауыстыру). Шығыс терезесі бекітіліген терезе болып табылады. Шығыс 

терезесі    Unity  Pro  терезесінің  төменгі  жағында  бейнеленеді.  Егер  шығыс 

терезесі  жабық  болса,  ол:  View  мәзірінің  командасымен  ®  Output  Window 

немесе Alt+0  батырмалар комбинациясының көмегімен ашылуы мүмкін. 

5) Күй жолы 

Күй  жолы  ДК-дегі  ағымдағы  ақпаратты,  ДЛК  және  бағдарламаның 

жағдайын көрсетеді. 

Күй жолы келесі пунктерден тұрады: 

- менюдің ақпарттық кескіні үшін ақпараттық аумақ; 

- HMI рұқсат алу құқығы ( тек UnityPro XL үшін қол жетімді); 

- байланыс күйі (Offline, Different, Equal); 

-  жобаның  бастапқы  мағынасы    ДЛК-дегі  бастапқы  мағынасынан 

ерекше; 


  - ДЛК күйі (Running, Stopped );  

  - ETS ақпарат (бос терминалды қолдау); 

  - байланысқан ДЛК адресі; 

  -  жол  мен  баған  жайлы  ақпарат  (тек  бағдарламалау  тілдерінің 

редакторларында қол жетімді); 

  - генерирлеу жағдайы (Generated, Not Built); 

  -  оқиға  жайлы  ақпарат:  егер  де  ДЛК-де  фаталды  қате  болса,онда  ол 

қате  терезесінде  көрсетіледі.  Диалогты  терезені  көру  үшін  батырманы 

басыңыз, ол қате жайлы толық ақпаратты көрсетеді. 

  - орнату немесе қайта жазу режимінің активтілігін көрсетеді; 

  - Capslock батырмасының активтілігін көрсетеді. 

   Келесі  2.15  суретте  Unity  Pro-ның    негізгі  құрал-саймандар  панелі 

көрсетілген 

 

 



 

52 

 

    



 

 

2.15 сурет -  Unity Pro-дағы негізгі инструменттер панелі 



 

Жобаны  құрғаннан  кейін  физикалық  контроллерге  қосылудың 

стандартты  режимін  немесе  эмулятор  режимін  орнататып,  содан  соң 

жобаның  анализін  жасап,  ДЛК-мен  байланысын  орнатып,  жобаны  ДК-ден 

контроллерге жүктейміз. 

2.16 суретте жоба браузері көрсетілген 

 

     


 

 

2.16 сурет - Жоба браузері 



 

53 

 

Жобаның  браузері  құрылымдық  түрдегі  келесідей  мүмкіндіктерді 



ұсынады:  

Элементтердің  құру  және  жою.  Секцияның  символы  секцияның 

бағдарламалау тілін көрсетіп, оның қорғалуы туралы мәлімет береді. 

Элементтің  қасиеттерін  қарау.  Қолданушылық  директориялардың 

құрылуы. Түрліше редакторларды іске қосу. Импорт/экспорт функцияларын 

іске қосу.  

Жобаның  браузері  функционалды  түрдегі  келесідей  мүмкіндіктерді 

ұсынады:  

- Функциональды  модульдерді құру 

  -  Drag-and-Drop  әдісін  пайдалана  отырып,  құрылымдық  түрден,  

секцияларды,  анимациялық кестелерді және т.с.с. енгізу.   

- Секцияларды құру 

- Элемент қасиеттерін көру  

- Түрліше редакторларды іске қосу 

-  Секцияның  символы  секцияның  бағдарламалануының  тілін  және 

басқадай атрибуттарын көрсетеді.  

 Символды  кестедегі  мәліметтерді  жөңдеп  өңдеу  10  суретте 

көрсетілген.   

 

 

 



2.17 сурет - Айнымалылардың символдық кестесі 

 

2.13 Программалу интерфейсі 



 

Программалау 

интерфейсін 

құрмас 


бұрын 

жел 


энергетика 

қондырғысының  жұмыс  жасау  сұлбасын  қарастырылады  (2.18  сурет).  Жел 

генераторы  -  желдің  кинетикалық  энергиясын  электрлікке  айналдыратын 

жел  электрлік  құрылғы.  Жел  генераторынан  келген  ток  айнымалы  ток  ток 



54 

 

ретінде  болады.  Контроллер  құрылғысы  инвертор  және  аккумулятор 



батареяларының  зарядталуын  бақылайтын  құрылғы  болып  саналады.  Жел 

қондырғысының  қалақтарының  айналуы,  қорғаныс  қызметтері  сияқты 

көптеген  процесстерді  де  басқарады.  Және  генератордан  пайда  болатын 

айнымалы  токты  аккумулятор  батареялар  заряды  үшін  тұрақты  токка 

айналдырады.  Инвертор  тұрақты  токты  тұтынушыға  айнымалы  ток  түріне 

түрлендіретін  құрылғы.    Аккумуляторлық  батареялар  –  желсіз  сағаттарда 

қолданатын  электр  энергиясын  жинақтайды.  Сонымен  қатар  олар 

генератордан  шығатын  қуатты  тегістейді  және  тұрақтандырады.  Солардың 

арқасында  қуатты  серпінді  жел  кезінде  іркіліссіз  алуға  болады  және 

нысанның  қорек  көзі  аккумуллятордан  жүреді.  Автоматты  резерв  енгізу 

құрылғысы  желдің  төмен  жылдамдығы  кезінде  және  артық  энергияның 

болмаған  кезінде  пайдаланатын  электр  энергияны  ортақ  электр  желісіне 

аударатын  құрылғы.  Анемометр  жел  жылдамдығын  өлшейтін  датчигі  бар 

құрылғы.  Жел  жылдамдығын  анықтайтын  датчиктен  Modicon  M340 

басқарушы  контроллеріне  сигнал  келеді.  Сигнал  арқылы  белгілі  шарттар 

қою  мен  автоматты  резерв  енгізу  құрылғысы  арқылы  пайдаланылатын 

электр  энергиясын    ортақ  электр  желісіне  немесе  жел  қондырғысына 

ауысуын  басқаруға  болады.  Осылай  басқарушы  котроллер  арқылы  желдің 

жылдамдығын  біліп  отырамыз  және  сол  арқылы  жел  генераторының 

қуатын,  пайдаланылған  электр  энергиясының  қуатын  және  аккумулятор 

батареяларындағы артық энергияның болу болмауын білуге болады. 

  

 



 

2.18 сурет - Жел энергетика қондырғсының жұмыс істеу принципі 

 

Есептің  шарттарына  негізделіп  прграмманың    блок  -  сұлбалары 



құрылды (2.19 және 2.20 суретер). 

55 

 

                 



 

 

2.19 сурет - Программаның блок - сұлбасы 



 

 

 



 

2.20 сурет - Программаның блок - сұлбасы 

 


56 

 

 



  Келесі  2.21  суретте  желдің  жылдамдығы  2м/с-тан  кіші  болғандағы 

жағдай  көрсетілген.  Жел  жылдамдығы  2м/с  болған  кездегі,  және  қалақша 

диаметрі  10м  тең  болғандағы  жел  қозғалтқышының  қуаты  есептелінген. 

Және  3  сағат  уақыт  аралығындағы  пайдаланылған  электр  энергиясы 

көрсетілген.  Қуаты  750  Вт  2  дана  аккумулятор  батареялары  зарядталып 

жатқанын көрсетеді. Жел жылдамдығы төмен болғандақтан пайдаланылатын 

энергия жеткіліксіз болуы мүмкін. Сондықтан электр энергиясын пайдалану 

жалпы  электр  желісіне  ауысады.  2.22  суретте  жел  жылдамдығы  2  м/с-тан 

жоғары  және  7м/с-тан  төмен  болған  жағдайды  көрсетеді.  Бұл  жерде  жел 

жылдамдығы  орташа  болғандықтан  пайдаланылатын  энергиямыз  жеткілікті 

деп,  электр  энергиясын  пайдалану  жел  генераторына  ауысады.  Және  1 

аккумулятор  батареясы  толық  зарядталып  біткенін  көреміз.  Желдің 

жылдамдығына  байланысты  жел  қозғалтқыш  қуаты  және  уақыт  пен  қуатқа 

байланысты  пайдаланылған  энергиямыз  көрсетілген.  2.23  суретте  жел 

жылдамдығы  7  м/с-тан  жоғары  және  15  м/с-тан  төмен  жағдай  көрсетілген. 

Бұл  кезде  жел  қозғалтқышы  жасыл  түске  боялып  желдің  жылдамдығының 

жоғары  екені  көрсетіледі.  Аккумулятор  батареялары  толық  зарядталып 

біткенін  көрстееді  және  жел  қозғалтқышының  қуаты  мен  уақытқа  тәуелді 

пайдаланылған  энергия  есептелінеді.  Программа  листингі  (2.24,  2.25,  2.26, 

2.27 суреттер) және айнымалылар кестесі (2.28 сурет) көрсетілген. 

 

 

 



2.21 сурет - Жел жылдамдығы 2м/с-тан төмен  

 

 



 

57 

 

 



 

2.22 сурет - Жел жылдамдығы 2 м/с жоғары 7 м/с төмен 

 

 

        



 

 

2.23 сурет - Жел жылдамдығы 7 м/с жоғары 15 м/с төмен 



 

 

        



 

 

2.24 сурет - Программа листингі 



 

58 

 

       



 

 

2.25 сурет - Программа листингі 



 

       


 

 

2.26 сурет - Программа листингі 



 

       


 

 

2.27 сурет - Программа листингі 



 

    


 

 

2.28 сурет - Айнымалылар кестесі 



 

Программа  Modicon  M340  контроллерінда  Unty  Pro  программалық 

жабдық  ортасында  жасалды.  Программалау  тілінің  стандартты  үлгісі  LD 

қадамдық  тіл  арқылы  жазылды.  Жұмыс  барысында  айнымалылар  кестесі 

арқылы  кесте  құрылды.  Операторлық  экран  арқылы  программаның 

визуализациясы жасалынды. Операторлық экранның арнайы кітапханасынан 

элементтер  таңдалынып  койылды.  Есепке  қойылған  шарттар  орындалып 

программада қойылған есептер шешілді.  

 

 

 




жүктеу 0.67 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет