Бір тілде деп міндеттеген жоқ



жүктеу 0.71 Mb.

бет5/7
Дата09.01.2017
өлшемі0.71 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Тоқтамыс МЕНДЕБАЕВ, техника 

ғылымының докторы, профессор:

Сапасыз жанармайлардың көлік 

қоз 

ғалтқышына зияны өте зор. Ол 

көліктің қызмет ету мерзімін де қыс-

қар 

тады. Сапасыз жанармай ауамен 

қо 

са жерасты суларын да ластауда. 

Жа нар майдың  сапасы  халықаралық 

стан 

дарттар түгілі, өз еліміздің стан-

дар 

тына да сай келмейтінін байқап 

отыр мыз. Сондықтан тез арада жа нар-

май сапасын жоғарылату шаралары 

қол ға алынуы керек. Сапасыз жанар-

май түгілі сапасы талапқа сай жанар-

май дың өзінің адам денсаулығына ке рі 

әсе рі зор. Мәселен, дамыған шетелдер-

де жанармай бекеттерінің барлығы қа-

ланың сыртына шығарылған. Ал бізде 

қаланың қақ ортасында орналасқан 

жанармай бекеттері адам денсаулығы-

на қауіп төндіріп отыр. 

Мұнай экспорты жөнінен 

әлем бойынша жетекші 

елдердің бірі атанып отырған 

еліміз өз халқын сапалы 

жанармаймен қамтамасыз 

етуге қауқарсыздық 

танытуда. Соның салдарынан 

көліктеріміз қақалып-

шашалып, құралдары 

мерзімінен бұрын істен 

шығып жатса, еліміздің ауасы 

жарамсыз жанармайдың 

әсерінен ластанып жатыр. 

Көлік жүргізушілері 

сапасы стандартқа сай 

келмейтін жанармайға 

жем болып, халқымыз 

сапасыз жанармайдың 

әсерінен ластанған ауа 

жұтып, денсаулықтарына 

қауіп төнуде. Жарамсыз 

жанармайдың жыры 

осылайша таусылар емес...

 Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

Қауынның құны «қасарысып» тұр

Қазір мамандар тілімен 

айтқанда бақша 

өнімдерінің, яғни қауын-

қарбыздың қызу саудаға 

түсіп жатқан кезі. Көше-

көшенің барлығы кішігірім 

сауда нүктелеріне айналған. 

Сатуға түскен қауын-

қарбыздың көлемі көп 

болғанымен, оны алушылар 

қатары да аз емес. Күннің 

ыстығындағы ең жақсы 

сусын да осы бақша өнімдері 

екені сөзсіз. 

Қауын-қарбыз өсіруге оңтүстіктің ауа 

райы қолайлы. Әсіресе шардаралықтар 

мен мақтааралдықтар, сарыағаштықтар 

бақша өнімдерін өндірумен жиі шұғыл да-

нады. Ресми мәліметтерге сүйенсек, өткен 

жы лы облыста 36 мың гектар қауын-қар-

быз егілсе, биыл оның көлемі 38,2 мың 

гек тарға жетті. Былтыр егіс алқаптарынан 

653,6 мың тонна өнім жиналған-тұғын. 

Биыл осы кезге дейін 138 мың тонна өнім 

жи налыпты. Бұл жұмыстар әлі де жалғасын 

та батын  болады. 

Өткен жылы егілген қауын-қарбыздың 

кө лемі аз болғанымен, сатылу бағасы сау-

даға түскен сәттен көп ұзамай-ақ күрт тө-

мендеп, халықтың қалтасына ыңғайлы 

болған еді. Биыл олай емес. Бір түсіп, бір 

көтеріліп тұр. Әсіресе қауынның құны 

«қасарысып», түспей тұр. Килограмы 90-

100 теңге. Неге? Оның себебін шаруа лар-

дың өздерінен білейік.

– Биыл қауынға құрт түсіп, біраз ал-

қапты қайта аударуға мәжбүр болды. Қа-

зір, негізінен, Жетісай жақтың қауын да ры 

саудаға түсіп жатыр. Қайта егілген Шар да-

раның қауындары да пісуге таяу қалды. 

Бағасы содан кейін түсетін шығар. Жалпы, 

биыл ауа райының қолайсыздығына бай-

ла нысты өнім берекелілігі төмен болды. 

Жыл сайын гектарына 45-50 центнерден 

өнім алатынмын, биыл 30-дың шамасында 

болып отыр. Алқап басынан 17-18 тең ге-

ден сатып алып жатқан түріктер өнімді, не-

гі зінен Ресейге жөнелтіп жатыр. Жалпы, 

Дар быз егу мақта өсіру емес. Бір жыл бан-

крот болған адам екінші жылы да еге бе-

реді. Өйткені шығыны аздау. Ал мақтадан 

бір жыл банкрот болған шаруаның он 

жыл ға дейін ол іске беттей алмай қалуы 

ға жап емес. Мақта баптаудың жұмысы өте 

ауыр, оның үстіне арнайы техника болмаса 

өсіру қиын, – дейді шардаралық «Қанат» 

ша руа қожалығының иесі Қанат Асилов. 

Бақша өнімдерін өндіру үшін де мем-

ле кеттен жәрдем қаралған, яғни субсидия 

бе ріледі. Алайда Қ.Асиловтың айтуынша, 

су мәселесі қиын көрінеді. Алқапқа су жет-

кі зу үшін бес шақырым қашықтықтан ай-

дап әкеледі екен. Ол біраз шығынды талап 

ете тіні сөзсіз. Ал ең басты проблема өн-

дірген өнімді сату болып отыр. Рас, бұрнағы 

жылдардағыдай Өзбекстаннан ағылып 

жатқан арзан өнімдер бәсекелестік ту дыр-

майды. Дегенмен өнімді ақшаға айналдыру 

ісін де әлі де болса кедергілер жоқ емес. 

Мә селен, өткен жылы өнім мол бол ған-

дықтан, біраз қауын-қарбыз ал 

қап 

тың 


басында қалып қойыпты. 

Жазғы дастарқанның сәні саналатын 

қауын-қарбызды сүйіп жемейтін адам 

кемде-кем. Бірақ сатылымдағы өнімдердің 

сапасына деген алаңдаушылық басым. 

Мамандар бақша өнімдерін өсіруде улы 

дә рі-дәрмектерді  шамадан  көп  пай да ла-

натындығына алаңдаулы. Қ.Асилов өзі 

өндіретін өнімнің әр гектарына 400-500 

килограмм тыңайтқыш пайдаланатынын 

айтады. Одан да көп мөлшерде тыңайтқыш 

беретіндердің бар екенін де жасырмайды. 

Әрине, еңбек етіп, пайда көрген жақсы 

ғой, дегенмен, пайданы ғана ойлап, ха-

лықтың денсаулығын ұмытып кетуге әсте 

бол мас. 

Оңтүстік Қазақстан облысы

Көкөніс пен жеміс этиленнің көмегімен пісіп-жетіледі. Осы 

табиғи гормонды 1912 жылы орыс ботанигі Дмитрий Нелюбов 

ашқан екен. Себебі газ жемістің өзінде түзілетіндіктен, оның 

ақырына дейін бұтақта ілініп тұруы міндетті емес. Жұлып алған 

жеміс тіпті бұтақтағыдан да тез пісуі мүмкін. Өйткені ылғал 

жетіспесе, этиленнің әсері күшейе түседі.

Жеміс пен көкөністі ертерек жинап алудың коммерциялық 

мақсатты көздейтіні рас. Өйткені олар жетер жеріне дейін піседі 

деп есептеледі. Бірақ осы этиленнің піскен жемісті шірітетін 

қасиеті бар екенін ұмытпаған жөн. 

Базарда шабдалы, жүзім сияқты жемістердің кейде 

піс пей жұлып алынғаны білініп тұрады. Ондай кезде са ту-

шылар «бір-екі күнде піседі» деп алдарқатады. Шы нын да 

да солай ма? 

Жарас СҮЛЕЙМЕН

Шадияр МОЛДАБЕК

Осындайда еріксіз «Еуро-3» стан дар-

ты 

на көшеміз деген ой келеді. Өйткені 



мұн дай сапасыз жанармаймен «Еуро-3» 

тү гілі, «Еуро-2»-нің де ауылы алыс бо ла-

ты ны айтпаса да түсінікті. Рас, жаңа тех но-

ло гиялар енгізу арқылы жанармай са па-

сын көтеру жөнінде әрекеттер жасалып 

жа 


тыр. Мәселен, «Еуро-4» стандартына 

сәй кес жанармай шығару үшін Атырау қа-

ласындағы мұнай өңдеу зауыты жа 

ңар-


тылды. Әйтсе де керек нәтижеге қол жетер 

емес. «Еуро-4» жанармайы болады» деп 

уәде етілгенімен іс жүзінде зауыт шығарған 

жанармай тіпті «Еуро-2» стан 

дар 

ты 


талаптарына да сәйкес келмей отыр. Яғни 

«Еуро-2», «Еуро-3» тұрмақ, қаладағы 

жанармайлардың сапасы зауыт стан дар-

тының өзіне сай келмейді. Кез келген адам 

елімізде ауаның таза болғанын қалайды. 

Еуро стандарттары нормасының басты 

талабы – автокөлік құралдары мен отын-

нан бөлінетін улы газдарды шектеу болып 

табылады. Бүгінде еліміздегі автомобиль 

құралдары ауаға жылына бір миллион 

тонна зиянды қалдықтар бөліп шығарады. 

Республиканың  ірі  қала ла рын да  ауаны 

ластаудың 60 пайызы автокөлік құ рал да-

рының үлесіне тиесілі болса, Ал маты қа-

ла 

сында ауа ластануының 90 па 



йы 

зына 


кө 

ліктер «кінәлі» көрінеді. Осы орай 

да 

«Or ganіc» тәуелсіз мұнай өнімдерін зерт-



теу орталығының директоры, химия ғы-

лымының кандидаты Ақмарал Қал мұ ра-

това «Соңғы зерттеу нәтижесінде Алматы 

қа ласының өзінде 39 жанармай бекетінің 

заңсыз әрекетін әшкереледік» – дейді. 

Аталмыш орталық жанармайды арнайы 

зерт ханадағы тексеруден өткізіп, құрамын-

дағы қорғасынның көлемін, октанның са-

нын, фракциялық құрамы мен бензолдың 

кө лемдік үлесін анықтайды. 



Ақмарал ҚАЛМҰРАТОВА, «Organіc» 

тәуелсіз мұнай өнімдерін зерттеу 

орталығының директоры, химия 

ғылымының кандидаты, мұнай 

өнімдерінің сәйкестігін растайтын 

эксперт-аудиторы: 

– Алматы қаласының Табиғи ре-

сурс тар және та биғатты пайдалануды 

рет теу басқармасымен жасалған ке лі-

сім 

шарт негізінде Алматы қала 

сын-

дағы са тылып жатқан жанар-жағармай 

са пасын ай сайын қадағалаудан өткі-

зе  міз. Мәселен, соңғы тексеру нәти же-

 

сінде АИ-96 маркалы бензин 

нің ор 

-

нына АИ-92 бензинін сатып жат қанын 

зерттеу ар 

қылы дәлелдедік. Кей 

бір 

жанармай бекет 

те 

рінде тікелей ай 

-

далған бензин фракциясын да са ту да. 

Оның октан саны зауыттан шыққан 

бен  зин дерден 25 данасына кем. Егер 

 де зауыттан шық қан бензиндердің ок-

тан саны ең төмені 80 бол са, сатылып 

жат қан тікелей айдалған бензин фрак-

ция сының октан саны 55,5-ке тең. Заң 

бұз ған жанармай бекеттерінің зерттеу 

нәтижелерін қа лалық мемлекеттік ба-

қылау  басқар масына  тап сыр дық.  Одан 

ары жанармай бекеттеріне қандай ша-

ра қолдану керектігін аталмыш мекеме 

анық  тайды. Біз ай сайын 55 көлік бен-

зиннің сынақ үлгісін және 11 дизель 

оты 

нының сынақ үлгісін сатып алып 

зерт тейміз. Сапасы «Еуро-3» стан дар-

ты на сәйкес мұнай өнімдерін өндіруге 

өту – ол зауыттардың мо дер ни за ция-

сына байланысты. Ал қалалық жа нар-

май бекеттерінде сапалы бен 

зин 

нің 

сатылуы – зауыттан шығып жанармай 

бе кетіне жет кенше тасымалдау, сақтау 

және сату саты ла рын да сапасын сақтап 

жүрг 

еніне байланысты. Ке 

зінде мем-

ле кетімізде мұнай өнімдерінің сапасын 

ба  қылау жүйесі жүргізілген. Қазір он-

дай жұмыстар жоқ. Сондықтан қа зір гі 

қолданылып  жатқан  ша ра лар  са ты лып 

жатқан мұнай өнімдерінің сапасын 

жақ сарту үшін аз деп ойлаймын. Елі-

міздегі жанар 

май сапасын бақылау 

жү йесі дұрыс емес, осы уа қытқа дейін 

бұл мәселе әлі дұрыс жолға қойылған 

жоқ. Сондықтан кезінде енгізілген 

мұнай  өнім де рі нің  сапасын  бақылау 

жүйесі  қайтадан  ен гі зіл месе  жанармай 

бекеттеріндегі мұнай өнімдерінің са-

пасын жоғарылата алмаймыз. 

ТЕМІРЖОЛ


ДАҚЫЛ

«Қазақстан теміржолы» ҰК» АҚ Көлік және байланыс қызметкерлері 

күні – кәсіби мерекесін үздік еңбеккерлер, сала ардагерлерін түрлі сый-

сияпаттармен, наградалармен марапаттау арқылы қарсы алды.

Ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіріп, өндіруде түрлі дақыл 

сорттарының жоғары сапалы болғаны маңызды рөл атқаратыны 

сөзсіз. Елімізде тұқымды сұрыптаумен айналысатын мекемелер 

жетерлік. Соның бірі Сайрам ауданындағы сұрыптау телімдік 

кешені.

Болат жолды бағындырғандар 

бас қосты

Тұқым сорттарын сұрыптау 

ісі ілгерілеуде

Мерекелер көпжылдық дәстүрлі сал-

танат бойынша алдымен теміржол көлігін 

да мыту жөніндегі жұмыстарды бағалау 

мен болашағын талқылаған Консультативтік 

кеңестің отырыстарынан басталды.

Әрі қарай Астанадағы компанияның 

басты офисінде мерекелік салтанат жал-

ғас ты. Онда компания президенті Асқар 

Ма мин 45 еңбеккерге салаға сі ңір ген сү-

белі үлестері үшін «Құрметті те мір жолшы» 

атағы белгісін тапсырды. 

Мереке қарсаңында 680 теміржолшы 

даңқты еңбектері үшін түрлі марапат тау-

ларға ие болды. 

Теміржолшылар кәсіби мерекелерін 

толайым табыстармен қарсы алды. Биылғы 

жылдың алғашқы жартысында жүк ай на-

лымы өткен жылдың сәйкес мер зі мімен 

са лыстырғанда – 2,3 пайызға, жолаушылар 

ай налымы – 5,1 пайызға, саланың таза та-

бысы – 39 пайызға, пойыз қозғалысы қа-

уіпсіздігі деңгейі де едәуір өсті. 

Соңғы жылдары теміржол көлігі 

серпінді дамып келеді. Сала мамандары 

мен еңбеккерлері Үдемелі индустриялық-

инновациялық бағдарламаны жүзеге 

асыруға белсенді қатысып, тауарлар мен 

қызмет түрлерін сатып алуда қазақстандық 

үлесті 80 пайызға дейін жеткізіп, оны қа-

зақ 

стандық әлеуметтік дамудың ин 



ди-

каторына айналдырды. 

Қазақстан теміржолының қатысуымен 

жо ғары технологияға негізделген ло ко мо-

тив тер мен вагондар және құрал-жабдық-

та рын, қосалқы бөлшектерін шығаратын 

өндіріс орындары бой көтеруде. Жетіген–

Қорғас, Өзен–Түркіменстанмен мемле кет-

тік шекара жаңа құрылыс нысандары Қ а-

зақ станның транзиттік көлік әлеуетін есе-

леп арттыратын болады. 

– Барлық қабылданған құжаттарға қа-

рағанда, 2020 жылдары саланың өндірістік 

Аталмыш телім кешенінің еліміздің 

ауыл шаруашылығы саласына мол үлес 

қоса бастағанына 70 жылдан астам уақыт 

болыпты. Негізгі жұмыстары – өнімділігі 

жоғары сапалы дақылдардың тұқымын 

анықтау, оны қолданысқа ендіргізу. Дәнді 

дақылдардың сорттарын сынақтан өткізіп, 

алқаптарға егіп, өсіруді де өздері жүзеге 

асырады. Негізгі талап бойынша жоғары 

сапалы өсімдік сорттары мемлекеттік 

асылдандырудағы үлкен жетістікке жатқы-

зылып, арнайы тізімге алынады. Көбіне 

облыстағы шаруа қожалықтары осы 

мекеменің қызметіне жүгінеді. Оның себебі 

де жоқ емес. Мемлекеттік тізімге алынған 

дақылдардың түріне бюджеттен бөлінетін 

субсидия алуға болады. «Тұқым 

шаруашылығы» туралы заңның 13-бабы 

4-тармағында тұқымдық сынақтан өтпеген 

мемлекеттік тізімге алынбаған сорттарды 

алқаптарға себуге тиым салынады 

делінген. Сондықтан да өнімділігі жоғары 

сапалы дақылдарды егу басты талап болып 

отыр. Шаруалардың біразы кезінде бағасы 

арзан деп өзге елдерден біраз дақылдар-

дың тұқымын әкеп отырғызып, опық жеп 

қалғандары да жетерлік. 

Мемлекеттік сұрыптау телімінің 

аудандағы мекемесі биыл дақылдың 25 

түрі бойынша сорттық сынағын өткізуді 

жоспарлап отыр. Олардың арасында 

масақты, дәнді және майлы өсімдік 

дақылдары, техникалық, көкөністік, мал 

азықтық түрлері бар. Патент алуға қабілетті 

11 дақыл түрі бар. Бүгінгі таңда 329 сортты 

сынақтан өткізу қажеттілігі туындап отыр. 

Мекеменің өзінің арнайы жер телімі бар. 

Сонда өз өнімдерін електен өткізіп 

отырады. Соңғы жылдары тұқымдық 

сұрыптау теліміне неше түрлі тұқымның 

отаны саналатын Голландиядан, сондай-ақ 

активі жаңғыртылып, шамамен 30 млрд 

АҚШ долларынан астам қаржыны құ рай-

тын болады.

Биылғы жылдың өзінде Қазақстан Рес-

пу 

бликасы Тәуелсіздігінің 20 жылдығы 



қар саңында маңызды теміржол инфрақұ-

ры 


лымы мен жобалар жүзеге асы-

рылады.


Өзен – Болашақ (Түрікменстанмен 

мем лекеттік шекара) теміржол желісі ар-

қылы Өзен – Қызылқия – Берекет– Эт рек 

– Горган арқылы Парсы шығанағы елдері-

не шығамыз.

Жетіген–Қорғас Қазақстан мен Қытай 

теміржол желілерін шекаралық бекеттер 

арқылы жалғастыратын екінші жоба болып 

табылады, – деді салтанатты сәтте 

компания президенті Асқар Мамин. 

– Біз жылжымалы құрамды және темір-

жол көлігінің инфрақұрылымын, техни-

калық жабдықтарын жаңғыртудың кешенді 

жобаларын жүзеге асыруды бастадық. 

Жаңа жобалар аясында жүк вагондарын 

және тепловоз шығаратын зауыттар іске 

қо сылды. Келесі кезекте жолаушылар ва-

гондарын, электровоздарды және инфра-

құ рылымға қажетті жабдықтарды шыға-

ратын өндіріс орындарын іске қосу тұр. 

2013 жылы толық қуатында жұмыс істеген 

кезінде бұл зауыттардан жылына 5500 жүк 

вагондары мен 250 локомотив шы-

ғарылатын болады. 

 Көлік және байланыс қызметкерлері 

кү нін ұлттық компанияның барлық фи-

лиал дары мен бөлімшелерінде тойлауда.

 Қазіргі таңда Қазақстан эконо 

ми-

касының күре тамыры саналатын теміржол 



саласының барлық еңбеккерлері қазіргі 

табыстарына тоқмейілсімей, болашаққа 

тың жобалармен кірісіп кеткен.

Ескендір ЕРТАЙ, 

Астана

Алмания, АҚШ, Израиль елдерінен тиісті 

саланың мамандары келіп, жұмысымен 

танысып, тәжірибе алмасты. Тұқымдық 

шаруашылыққа байланысты өздерінің іс-

тәжірибесімен бөлісті. Келешекте жерсінуге 

бейім тұқымдық сорттарымен алмасып 

тұруды да ортаға салыпты. Соңғы кездері 

облыстағы шаруа қожалықтарына мем-

лекеттік тізімге алынбаған ауыл шаруа-

шылығы дақылдарының сорты жеткізіліп 

ол диқандарға біршама қиындық тудырды. 

Еккен тұқымы өнім бермей, кейбірі көктей 

солып, әбігерге түсірді. Сондай-ақ тиісті 

субсидияны алуға да кері әсерін тигізді. 

Қазір бұл мекеме жаздық бидай тұқы-

мының жеті түрлі сортын, жаздық арпаның 

– жеті, күздік бидайдың – үш, арпаның – 

екі, жүгерінің – сегіз, жоңыш қаның үш 

түрін шар уа қожалықтарына ұсынып отыр. 

Олар дың барлығы да електен өткен, өнім-

ділігі орасан, жоғары сортты тұқы мдар. 

Одан бөлек мақсары, картоп, қызанақ, 

пияз, қант қызылшасы, қиярдың түр-тү-

рінің сортын таңдауға мүмкіндік мол. 

Ұтпаса, ұтылып жатқан ешкім жоқ. Мекеме 

қызметкерлерінің алдына қойған мақсаты 

– тұтынушыға жоғары сапалы тұқым 

сорттарын ұсыну. Білікті маманы мен 

қажетті құрылғылары да жетерлік. Бірақ 

осыншама ауқымды жұмысты атқарып 

отырған ғимараттың тозығы жеткен. 

Іргетасы сонау 1939 жылы қаланғандықтан, 

бүгінде әбден тозығы жетіп, құлағалы тұр. 

Сондай-ақ тұқым сорттарына сараптама 

жүргізетін зертхананың да ескіргені көңілге 

қаяу салады. «Озық технологиялы соңғы 

жабдықтармен жабдықталған зертхана 

болса, бұдан да биік жетістіктерге қол 

жеткізер едік» дейді мамандар. 



Гүлжан КӨШЕРОВА

Нұрғис


а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо


то)

Нұрғис


а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо


то)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№137 (589) 6.08.2011 жыл, сенбі            



www.alashainasy.kz

6

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛАШ АЗАМАТЫ

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Мектеп жәрмеңкелері қайда өтеді?



Алматыда жаңа оқу жылына қажет құралдар мен  мектеп формалары 

сатылатын жәрмеңкелер ашылады деп естіп едім. Солардың қай уақытқа 

дейін жұмыс істейтінін және қай жерлерде өтетінін  білсем деп едім?

Айзат КӨКТЕМБАЙҚЫЗЫ,  Алматы қаласы 

Алматыда мектеп жәрмеңкелері та-

мыз  дың 12-сі мен қыркүйектің 5-іне де-

йін жұмыс істейді. Онда сапалы тігілген 

мектеп формасын өндірушінің өзі бекіт-

кен бағамен сатып алуға болады. Жәр-

меңкелерге бірыңғай мектеп киім-кеше-

гін тігумен айналысатын қаладағы бар-

лық тігін кәсіпорындары қатысады. Сау-

да-саттық мына орталықтарда ұйым-

дастырылады:

– «Абди» сауда үйі

– «Сарыарқа» базары

– «Орбита-2» базары

– «Рамстор» сауда үйі

– «Магнум» сауда үйі

– «Мега» сауда және ойын-сауық 

орталы ғы. 

Сонымен қатар қаладағы «Ақсай», 

«Тастақ», «Рахат», «Глория», «Рината», 

«Жет і су», «Прайм Плаза», «Алатау»  сын ды 

базарлар мен сауда орталықтарында да 

мектеп жәрмеңкелері жұмысын бастады. 

– Өнертанушы ғалымдар Абай 

атамыз жазба әдебиеттің өкілі әрі 

ойшыл ақын болған соң, өлеңнің 

мазмұнына, мәтініне көбірек мән 

бергендігін айтады. Сонда ғана есті 

ән шығады деген пайымға келген. 

Оның әндері де сол сөздің құнды-

лы ғы мен құнды болып, қазақ әніне 

жаңаша үрдіс әкелгендігімен 

ерекшеленеді. Абайдың пікірімен 

келісесіз бе? Жақсы ән мықты 

жазылған өлең сөзіне қарай туа ма? 

– Әркімнің өзінің шығармашылығы 

бар. Мен әуелі ән шығарамын, сосын ақын-

дар жұмыс істейді. Буындарын жазып, не 

тура лы болу керектігін айтып беремін. 

Көңі лімнен шықпайтын жағдайлар болады. 

Ондайда ақындар менің көңілімнен шық-

қан ша басқа нұсқаларын жаза береді. Ең 

аяғында тоқетері болады. Әнді құс десек, 

әуені бір қанаты болса, өлеңі – екінші қана-

ты. Екі қанаты тең болғанда ғана құс ұша 

алады. 


– Бәйгеге шабатын сәйгүліктің 

жүйріктігін пошымына, бейнесіне 

қарап танитын қазақта Толыбай 

сынды сыншылар болған. Талантты 

жазбай тану – өнерде де бар. Сізді 

көрген Ахмет Жұбанов композитор 

болатыныңызды алдын ала білген 


1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал