Бір тілде деп міндеттеген жоқ



жүктеу 0.71 Mb.

бет2/7
Дата09.01.2017
өлшемі0.71 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Нұрлан СӘДУАҚАСОВ, Бас мемлекеттік 

санитарлық дәрігер міндетін атқарушы:

– Бүгінгі күні мемлекеттік органдар 

тарапынан кәсіпкерлік субъектілерді 

тексеруге қатысты мараторий бар. Бұл 

шара олардың барынша еркін жұмыс 

істеуіне жақсы жағдай туғызып отыр. 

Кәсіпкер жұмысына кедергі болмас 

үшін, ұдайы тексерістен олар адалан-

ды. Әрине, біз адал кәсіпкерлікке се-

німіміз мол. Дегенмен жәке кәсіп кер-

лер, жауапты тұлғалар санитарлық-

эпи демиологиялық талаптарды қатаң 

сақ таса деген тілек бар. Елдегі жағ-

дай дың басым бөлігі осыған бай ла-

нысты.

Қанат ҚАЗЫ

Мемлекеттік қызметтің жаңа моделі қандай болмақ?

Жуырда Президент 

Нұрсұлтан Назарбаев 

Қазақстан Республикасы 

мемлекеттік қызметі 

жаңа моделінің 

тұжырымдамасын бекіту 

туралы  № 119 Жарлыққа 

қол қойды.  Бұл 

Жарлықтың орындалуын 

бақылау ҚР Президентінің 

Әкімшілігіне жүктелді. 

2011-2015 жылдары үш 

кезеңге жоспарланған 

тұжырымдаманың 

мазмұнына сәйкес, 

мемлекеттік қызмет 

«ұлтқа (қоғамға) қызмет 

ету» ұғымының синонимі 

болуға және мемлекеттік 

қызметтерді тұтынушы 

болып табылатын 

халыққа бағытталуға тиіс. 

МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТТЕ 

МЕРИТОКРАТИЯ ҮСТЕМДІК ҚҰРСА ИГІ 

Мемлекеттік қызметтің жаңа моделінің 

тұ жырымдамасында көрсетілгендей, «ме-

ритократия, тиімділік, нәтижелілік, транс-

паренттік және қоғамға есептілік қағидат-

та рына негізделген мемлекеттік қызмет 

жү йесін кәсібилендіру мемлекеттік басқару 

жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін және ха-

лық қа сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз 

етудің аса маңызды факторы» делінген. 

Бұл жерде меритократия деген не? Ме ри-

тократия –  лайықтылар немесе еңбегі сің-

гендер билігі [лат. meritus – лайықты, грек, 

kratos – билік] – басқарушы қызметтерде 

әлеуметтік тегіне, қаржылық жағдайына 

қарамастан, ерекше қабілетті адам дардың 

билігі деген мағынаны бе реді. Мерито кра-

тияның мәні – «әркімге еңбегіне қарай» 

де ген әділетті қағида бойынша мемлекет 

ба сында таза бәсекелестік ортадан суы-

рылып шыққан ең іскер, ақылды, өз са ла-

сында беделді, қабілетті, лайықты адам-

дар шоғыры тұруы керек дегенге саяды. 

Са рап шылар осы меритократиялық прин-

цип АҚШ-тың басқару жүйесінде барынша 

көрініс тапқан деп санайды. Халықаралық 

практикада мемлекеттік қызметке кіру 

конкурстық негізде жүзеге асырылады, 

онда меритократия қағидаты, яғни жеке 

сіңірген еңбектері мен жетістіктерін 

мойындау негізгі қағидат болып табылады. 

Демек, тұжырымдамада меритократияға, 

яғни қабілеттілер біліктілігіне сенім ар ты-

луы – жақсы нышан, тың жаңалық. Мем-

ле кет тік қызметтің жаңа моделі тұжы рым-

да масы 1995 жылы қабылданған «Мем-

лекеттік қызмет туралы» Заңның аясында 

«ақ жағалылардың» жұмысына жаңаша 

маз 

мұн бермек. Мемлекеттік қызметте 



күр меуі қиын мәселе көп: бюрократия, сы-

байлас жемқорлық, тамыр-таныстық, құ-

пия лылық, есепсіздік, жауапсыздық, кадр-

лық әлеуеттің төмендігі, қайшылығы көп 

«ко мандалық жүйе», кәсіби этиканың сақ-

тал мауы, жауапты хатшылардың тұрақ сыз-

дығы, тәртіптік кеңестердің әлсіздігі т.б. 

ай тып тауыса алмайсыз. Мемлекеттік қыз-

мет шілердің еңбекақысы жеке сектормен 

салыстырғанда әлдеқайда төмен. Мысалы, 

2011 жылғы 1 сәуірдегі статистикалық де-

рек терге сәйкес, мемлекеттік қызмет жү-

йе сіндегі орташа жалақы 69 027 теңгені 

құ райды, ал құрылыс саласындағы орташа 

жа лақы – 101 500 теңгені, тау-кен өнер-

кә сі бінде – 133 309 теңгені, қаржы және 

сақ тандыру қызметінде 148 680 теңгені 

құ рап  отыр. 



ЖАҢА МОДЕЛЬДІҢ МАҚСАТЫ НЕ?

Қазақстан Республикасы мемлекеттік 

қызметінің жаңа моделін қалыптастыру 

үшін «Қазақстан – 2030» стратегиясында 

ай қындалған мемлекеттік қызметті да мы-

тудың басымдықтары: «кадрларды жалдау, 

даяр лау және жоғарылату жүйесін жақ-

сарту»; «мемлекеттік қызмет – ұлтқа қыз-

мет ету»; «мемлекеттік қызметтің жоғары 

абы  ройын қалыптастыру және қолдау» тұ-

жы  рымдамада негізге алынған. Жаңа мо-

дель  дің мақсаты – мемлекеттік қызмет 

жү  йесіндегі тиімді кадр саясаты және ада ми 

капиталды басқару жүйесін жетілдіру; 

мемлекеттік қызметтер көрсетудің жо ға ры 

сапасы және мемлекеттік органдар қыз-

метінің тиімділігін көтеру; мемлекеттік 

қызметшілердің оң имиджі және мінез-

құлық этикасы мемлекеттік қызметтің жаңа 

моделін қалыптастыру болып табылады. 



ШЕНЕУНІКТЕРДІҢ ҮШ КОРПУСЫ: 

САЯСИ ҚЫЗМЕТШІ, «А» ЖӘНЕ «Б»

Қазақстанның 2020 жылға дейінгі 

Стра 

тегиялық даму жоспарына сәйкес, 



мем лекеттік қызметтің жаңа моделінде үш 

кор пустық вертикаль: мемлекеттік саяси 

қыз метшілер, «А» басқарушылық корпусы 

және «Б» атқарушылық корпусы айқын 

көрініс тауып, 2012 жылға қарай осы кор-

пустың негізінде мемлекеттік лауазым дар-

дың жаңа тізілімі бекітілмек. Алдымен 

мем лекеттік саяси қызметшілер корпусына 

мемлекеттік саясатты қалыптастыратын, 

мем лекеттік басқару саласына (аясына) 

бас шылық етуді жүзеге асыратын, тиісті са-

ла дағы мемлекеттік дамудың стратегиялық 

ба ғыт тарын  айқындайтын  қызметшілер, 

сон дай-ақ тағайындалуы саяси-шешуші 

си патқа ие қызметшілер енгізіледі. Бұл 

кор пусқа: орталық мемлекеттік ор ган дар-

дың, Қазақстан Республикасы Президентіне 

ті келей бағынатын және есеп беретін ор-

гандардың бірінші басшылары, олардың 

орынбасарлары, облыстардың, астананың 

және республикалық маңызы бар қаланың 

әкімдері және олардың орынбасарлары, 

сон дай-ақ тізбесін ҚР Президенті ай қын-

дайтын басқа да мемлекеттік лауазымдар 

ен гізілетін болады. Сондай-ақ жаңа мо-

дель де мемлекеттік әкімшілік қызмет құ-

ры лымында мемлекеттік саяси қыз мет ші-

лер қалыптастыратын саясатты іске асы-

руды және стратегиялық шешімдер қа был-

дау мен оларды орындау арасындағы өз-

ара байланысты қамтамасыз ететін «А» 

бас қарушылық корпусы құрылатын бо ла-

ды. «А» басқарушылық корпусының әкім-

ші лік лауазымдарына тағайындау тек қана 

кадр резервінен жүзеге асырылмақ. «А» 

бас қарушылық корпусының кадр резервін 

қа лыптастыруды ҚР Президентінің жанын-

да ғы Кадр саясаты жөніндегі ұлттық комис-

сия мемлекеттік органдардың және облыс-

тар, астана, республикалық маңызы бар 

қа ла әкімдерінің ұсыныстары негізінде жү-

зе ге асыратын болады. Сондай-ақ «А» 

кор пу сына жауапты хатшы лауазымы енгі-

зіл мек. Жалпы жаңа модельде мемлекеттік 

саяси қызметшілер саны шектелгелі тұр. 

Жаңа модельдің жақсы бір ерекшелігі, 

қолда бар кадр әлеуетін кеңейту және 

мемлекеттік қызмет жүйесінің ашықтығы 

«әлеуметтік лифт» тетікпен іске асырмақ. 

Бұл тетік мемлекеттік қызметшілер болып 

табылмайтын, бірақ мемлекеттік ұйым-

дар да және жеке секторда басшы ла уа-

зым дарды атқаратын кәсіби даярлығы бар 

кадр ларға «А» корпусының кадр резервіне 

ен гізу үшін конкурстық іріктеуге қатысуға 

мүм кіндік  береді. 

 Ал «Б» корпусындағы мемлекеттік 

қыз метшілерінің негізгі міндеті «А» бас қа-

рушылық корпусындағы мемлекеттік қыз-

мет шілердің талаптарын сәйкес, мем ле-

кет тік саясатты іске асыру (атқарушылық 

қыз мет)  болады.



ЕКШЕЛГЕН ЕКІ МОДЕЛЬ

 

Халықаралық практикада мемлекеттік қызметтің екі үлгілік моделі – баспалдақтық 



және позициялық моделі бар:

 «Баспалдақтық» үлгі – мемлекеттік қызметшілерді саяси «тағайындалатындар» 

және кәсіби «орындаушылар» деп бөлу болып саналады. 

  «Позициялық» үлгі – мемлекеттік қызметке конкурстық негізде қабылдау, 

бұл мемлекеттік қызметке білікті әрі құзыретті мамандарды іріктеп алуға мүмкіндік 

береді және кадрларды іріктеу мен жоғарылатудың патронаждық жүйесі үшін 

мүмкіндіктерді азайтады. Көп елдерде осы екеуінің араласқан үлгісін құп көреді.

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Судьялардың мантиясы неліктен 

қара түсті?

Әлемдегі ең қауіпті ел – Сомали

Maplecroft консалтингтік компаниясының 

сарапшылары дайындаған рейтинг бойын-

ша лаңкестік қаупі жөнінен «Әл-Қаидамен» 

байланысты радикалды исламдық топтар 

жай лаған Африкадағы Сомали әлемдегі ең 

қауіпті елдердің тізімінің ұшар басында тұр. 

Бұдан өзге Пәкістан, Ирак, Ауғанстан, жас 

мемлекет – Оңтүстік Судан лаңкестік қаупі зор 

қауіпті елдер болып саналды. Сонымен қатар 

Йемен, Иран, Уганда, Ливия, Мысыр және 

Нигерияда лаңкестік қатер барған сайын 

артып барады. Араб елдерінің келеңсіз рей-

тингіне «араб көктемі» әсер ет се, Уганда мен 

Нигерияда сепаратистік бө лінушіліктің белең 

алуы себеп болды. Конго, Орталық Африка 

Республикасы, Колумбия, Алжир, Тайланд, 

Филиппин, Бурунди, Үндістан, Израильде 

де жағдай мәз емес. Көрші Ресей бұл тізімнің 

12-сатысында тұр. АҚШ, Канада, Австралия 

мен Жаңа Зеландия жайма-шуақ ел ретінде 

танылды. Әлемдегі 198 елді қамтыған рей-

тингте лаңкестік шабуылдардың жиілігі мен 

дең гейі, оның құрбандарының саны есепке 

алын 


ды. Maplecroft есебі бойынша, 2010 

жылы лаңкестер әрекетінен 13 мың 492 

адам құрбан болған. 

Лаңкестік қауіп-қатер тұрғысынан әлемдегі ең қауіпті ел қайсы? Қай елдерде өмір 

сүру қауіпті?

Сайлау АРШАБАЕВ, Тараз

Мантияның жаңа үлгісі ҚР Судьялар 

одағы Орталық Кеңесінің қаулысымен 

мақұлданды және ҚР Жоғарғы соты-

ның 2009 жылғы 29 маусымдағы 

жал 


пы отырысында бекітілді. Мантия 

дегеніміз – белгіленген үлгідегі қара 

түсті, үсті күңгірт тығыз өрімделген, 

жо 


ғары сапалы матадан тігілген ҚР 

судья 


ларына арналған арнаулы киім 

нысаны. Дүниежүзілік практиканы 

назарға ала отырып, мантияның түсі 

ретінде қара түс таңдалды, өйткені қара 

түс қана бейтараптылықты білдіреді

сот билігінің мәртебесі мен беделін 

көрсетеді. Мантия – трапеция пішінді, 

желбегей нысанды. Ерлерге арналған 

ман тия – солдан оңға қарай, ал әйел-

дерге арналған мантия – оңнан солға 



Қазақстан Республикасы судьяларының мантиясы неліктен қара түсті 

болып келетінін білуге бола ма? Ер мен әйел судьялардың мантиясының 

айырмасы неде? 

Айым КЕНЖЕХАНҚЫЗЫ, Алматы

қа рай түймеленеді. Биіктігі 4,5 см бо-

латын тік жағалы, жағасының жиегінен 

0,2 см, жалпақтығы 4,0 см болатын кө-

гілдір түсті мата жолағы тігілген, олар-

дың жиектері бойынша ҚР Туының 

оюы сары түспен безендірілген (жі-

бек жіптің жалтылын беретін жіппен 

ті 

гілген). Жағасының көгілдір түсі ҚР 



мемлекеттік Туының түсі ретінде таң-

далған. Осы түс өмірдің және жа ңа ру-

дың нышаны болып табылады, ашық 

аспанды білдіреді. 

Мантияның түймелері қара кү міс-

пен қапталып, металл сипаты берілген 

пластмассадан жасалған, онда Қа-

зақстан Республикасының Елтаңбасы 

бейнеленген. Түймелерінің диаметрі 

22,0 мм. Күлгін ақ түсті мойын орамал 

жұмырланған гофрирленген матадан 

әзірленген. 

Әйелдерге арналған мантия

Ерлерге арналған мантия

бойын ша қорытынды шығарып, мін  дет-

тер ді ай қындаймыз, – деді Пре зидент.  

Жылыту маусымына дайындық мәсе-

лелеріне байланысты Мемлекет басшысы 

бүгінде қазандықтардың 66%-ы, жылыту 

желілерінің 64%-ы, сумен қамту же 

лі-

лерінің 57%-ы жөнделгенін атап көрсетті. 



Қыс жағдайындағы жұмысқа денсаулық 

сақтау, білім беру және басқа да әлеуметтік 

сала мекемелерінің 65%-ы дайындалған. 

Тұтынушылардың  ком мунал дық  қызмет-

терге қарызы жоғары күйінде қалып отыр 

(10 млрд теңгеге жуық). Берешектің көбі 

Алматы,  Астана қалалары мен Алматы 

облысы және Қызылорда облыстарының 

үлесінде. 

Әкімдерге жиналған қарыздарды 

азайту жөнінде тиісті шараларды қолға 

ала отырып, тұрғын үй-коммуналдық 

шар 

уашылық нысандарын алдағы жы-



лыту маусымына дайындау, олардың 

тұрақты қызмет етуін қамтамасыз ету бо-

йынша жүйелі жұмыстар жүргізуді тапс ы-

рамын. Семейдегі және Приозер 

скі 

де 


бол 

ған жағдайлар қайталанар бол 

са, 

тиіс 


ті әкімдерге дербес жауапкершілік 

жүк те летін болады», – деп атап өтті Пре-

зидент. 

Президент Тәуелсіздіктің 20 жылдығын 

мерекелеу бекітілген жоспарларға сәйкес 

жүргізіліп жатқанын айтып өтті. 

– Негізгі жұмыстар жергілікті жерлерде 

жүргізілуі тиіс. Әрбір ауылда, әрбір де-

рев няда адамдар жолдардың жағда йын, 

сумен қамтамасыз етудің, меди ци налық 

қызмет көрсетудің, білім берудің жақса-

рып жатқанын сезінуі керек. Әрбір елді 

мекенде мерейтойлы жылдың рухы 

сезілуі тиіс. Барлық еңбек ұжымдарында 

мерекелік атмосфера орнатуымыз қажет. 

Жас ұрпақ біздің қандай қиындықтарға 

кезіккенімізді білмейді. Бізге Тәуелсіздік 

үлкен қиын дықтар арқылы келді. Абсо-

лют 

ті Тәуелсіздік еш жерде болмайды. 



Ин 

теграция мен жаһандану мәселелері 

біз дің өзара байланыстағы үлкен әлемде 

өмір сүріп отырғанымызды көрсетеді. Тә-

уелсіз ел құрылған кезде біз біртұтас 

мем лекеттің ыдырауынан болған қиын-

дық тар дан өттік, дүкендеріміз босап тұр-

ды, электр стансыларын отынмен қамти 

ал 

ма 


дық, зейнетақы мен еңбекақы тө-

лен беді, одан кейін біз Оңтүстік-Шығыс 

Азия дағдарысы мен соңғы әлемдік 

дағдарысты бастан кештік. Біздің елімізді 

әлемге та ны мал еттік. Өткен жылы ЕҚЫҰ-

ға төр 


ағалық жасадық. Биыл ИЫҰ-ға 

төрағалық етіп жатырмыз. Кең көлемде 

түсіндіру жұмыс тарын жүргізуіміз қажет. 

Тәуелсіз дік  тің 20 жылдығын қарсы алу-

дың энту зиазмын пайдаланып, ха лыққа, 

адамдарға жасалуы тиістің бәрін істеуге 

міндеттіміз. Мемлекет, Тәуелсіздік, эко-

но  мика, біздің барлық бағдарла мамыз-

дың түпкі мақсаты – халықтың әл-ауқатын 

бұрынғыдан да арттыру. Әлемде не бо-

лып жатқанына қараңыздар: ірі мемле-

кеттер дефолттың ше гінде отыр, жа лақы, 

зейнетақы тө мен деп жатыр, мем лекеттік 

шығындар қыс 

қа 

рып жатыр. Бізде де 



экономия әрбір адам 

 

ның ма 



ңызды ісі 

болуы керек. Мы 

салы, бізде диодты 

шамдар өндіріледі, оларды көшелерді, 

әкімшілік  ғимарат тар ды  жарықтандыруға 

пайда 


лану қажет. Электр энергиясын 

тұтыну 20-30%-ға қысқарады. Әрине, 

негізгі тұтыну мен шығын – өнеркәсіпте. 

Егер өнеркәсіп электр қуатын көп тұтын-

са, демек, онда ескі тех 

нология мен 

техника қолданылады деген сөз. Шығыны 

аз жаңа техно 

логияларды енгізу қажет. 

Бағдарлама лардың бәрі жасалған, қар-

жы бөлінген, енді орындау керек. Іске 

қосылған нысандар жұмыс іс 

теуі, өнім 

өндіруі қажет. Барлығыңызға та 

бысты 

жұмыс тілеймін! – деді Мемлекет бас-



шысы.

Мемлекет басшысы кеңес қорытын-

дысы бойынша бірқатар нақты тапсыр-

малар берді.



Басы 1-бетте

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№137 (589) 6.08.2011 жыл, сенбі            



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

ӨРКЕНИЕТ

   


Жастарымыздың ұлттық музыкадан ажырап бара жатуы мектептердегі музыка пәні әдістемесінің дұрыс жасалмауынан емес пе?

Мұрат 

ӘБУҒАЗЫ, 

күйші:

Ерлан 

РЫСҚАЛИ, 

әнші: 

Құныпия 

АЛПЫСБАЕВ, 

филология 

ғылымының 

докторы, 

профессор:

?

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

– Мұның бірнеше себебі бар ғой, алайда соның бір үлкен тетігі мек-

тептерден басталатыны сөзсіз. Мек тепте бас тауыш сыныптан бас тап-ақ 

ұлттық му зыкаға көңіл бөлінсе. Негізінде, ән ді, күйді тыңдаудың өзі оған 

деген түсінікті қалыптастырады ғой. Ұс таздары оқу шыға дәс түр лі 

музыканы көбірек тыңдатса, ол мей лі, оны үйренбесе де, кейін ақылы 

толысып, қа лып тасқан шағында, көкейінде сол әнге, өз ұлтының үні не 

деген сағыныш оянар еді. Қазір теледидарда тек батыстық әндер, тіпті 

қазақша айтылса да, сол еуропалық ықпалдағы туындылар темпті түрде 

на сихат талып, төкпеленіп жатыр. Тіпті сол дәстүрлі му зы каны орын дау-

шылардың көбі, бәлкім, уақыттың ықпалы ма, күнкөріс мәж бүрлігі ме, 

эстраданың сүрлеуіне түсіп кетті. Яғни жас тардың ұлттық му зыкамыздан 

ал шақтап бара жатуында орын даушылардың да кінәсі бар. Зама нын да 

Ға рифолла Құрманғалиев, Манарбек Ер жа новтар опе ра әншісі бола 

жүріп, өзінің дәстүрлі әнін ешуақытта екін ші кезекке қал  дырған жоқ 

қой. Осы жағына да сол дәстүрлі әннің тіз гінін ұс та ған дар жауапты бол-

са. Әрине, сонан соң мектептердегі пе да гогтер да ең ал  дымен, ән са-

ба ғында өзіміздің төл өнерімізді үйретуге күш салуы шарт.

– Кейінгі кезде мен оқулықтарға қатысты мынадай жай лар ды бай-

қап жүрмін: бірінші онда қазақтың фольклорын, со сын әлемдік клас-

сик терді, кейінгі кездегі композиторларды та ныстырады. Теория жү зін-

де. Ал кеңестік дәуірде қалай еді? Ән сабағының мұғалімі баян, дом-

быра секілді аспаппен келіп, кәдімгідей ән үйрететін. Тіпті хор жа сақтап, 

балалардың дау сымен жұмыс жасайтын. Осы арқылы бала ән  ді айтуды, 

сон дай-ақ оның нотасын танып шығатын. Ал қазір әдемі қы  лып оқулық 

шы ғарып, онда өңшең күйші, әншілердің өмірбаянын ен гізіп қойған, 

ба ла тек соларға сүйсінуден басқаны үй рен бей ді. Әнді үй рету үшін 

«мы надай ән бар» деу емес, соны айт қызу керек емес пе? Осыған күл-

кім келеді, қарным ашады, байғұс бүгінгі оқушыларды аяй мын, өйткені 

оны музыкадан сауатсыз қылып отырған – мұғалімдер. Өзі күй орындап, 

ән сала ал май ма, орындай алатын адамды ша қыр сын, не таспасын 

тың  датсын, болмаса, нағыз кәсіби маманына орнын бо сат сын! Дом-

бы раның суретіне қараған мен оны қолға ұстап шертіп кө ру бірдей емес 

қой! Міне, сондықтан бізге музыка пәнін дұрыстап қолға алу қажет! 

– Әрине, себебі бүгінде мектептерде ән сабағынан кәсіби мамандар 

емес, «әу» деп ән сала білетін біреулер сабақ беріп жүр. Былайша айт-

қан да, «өтті ме, өтті» деп «галочка» қою үшін ғана өтіп жатқандай. Осы-

ның салдарынан қазір өз дәстүрлі музыкасынан бейхабар, Құр ман ға-

зының күйін, Біржанның әнін білмейтін буын келді. Оларда да жазық 

жоқ, себебі өмірінде оған ешкім түсіндірген, үйреткен жоқ қой. Көрдіңіз 

бе, біз өз ұлттық тамырымыздан қалай ажырап барамыз? Әлі де болса, 

кеш емес, егер музыка пәнін өткізу әдістемесін қайта жасар болсақ, онда 

бағ    дар ламаға ең бірінші ұлтымыздың дәстүрлі ән, күйлерін, тура мек-

теп -мек те бімен жіктеп тұрып, әр мектептің белді өкілдерінің орын-

дауын  дағы шы ғармаларын таспамен тыңдатып, тіпті егер өзі орындай 

алса, сыныпта орындап үйретсе, міне, сонда біз нағыз музыкадан са-

уат  ты ұрпақ тәр бие лер едік. Мейлі, оның бәрі бірдей әнші болмас, бірақ 

ең құрығанда, сауат ты тыңдарман қалыптастырар едік қой. Ол өзі нің 

ұлт  тық құн ды лық тарын қастерлеп, өз тілінде таза сөйлер еді. Ке ше гі Жү-

 сіпбек, кешегі М а нарбектер несімен мықты, әрине, саф өне рімен және 

ең маңызды тағы бір нәрсе бар, олардың тыңдаушысы мықты еді.

Әзірлеген Мәриям ӘБСАТТАР

ШАРА


СЕМИНАР

Басы 1-бетте

ОЙ-КӨКПАР



Еліміздің қоғамдық көліктерінде аялдама атауларының 

мемлекеттік тілде хабарлануын міндеттеу керек пе?

ІЗ.ДЕН.ІС



«Алдағы уақытта Елбасының 17-25 жас 

аралығындағы өмірін түсірсек дейміз...»

БОЯМАСЫЗ ШЫНДЫҚТЫ АРҚАУ ЕТТІК

Өмір шындығын арқау ете отырып, фи-

льмде тәрбиелік мәні бар, адамның жан-

дүниесін қозғайтындай әсерлі оқиғаларды 

көрсетуге тырыстық. Адамның негізі ба ла-

лық шақта қалыптасатындығы мен Алладан 

тілеген дұғаның құр кетпейтіні кино сю же-

тінен айқын аңғарылады. Елбасының ес-

те ліктеріне жүгіне отырып, біз ол кісінің 

кіш  кентайынан әжесінің тәрбиесінде бол-

ға  нын білдік. Бұл жөнінде Нұрсұлтан Әбіш-

ұлы: «Ес жиған күнімнен Мырзабала 

әжем   нің тәрбиесінде болғанмын. Ол кен-

же сі Әбіштен немере сүйгісі келіп, менің 

дү  ниеге келуімді ұзақ күткен екен. ...Құдай-

дан жалбарынып сұрап алған баласын 

«көз тиеді» деп, көлденең көк аттыға көр-

сет пей, тығып өсіріпті. Егер біреулер аман-

дығын сұрай қалса, «жаман бала ғой, өзі 

ау рушаң» дейді екен. ...Ең алғаш ертегі 

айт қан да сол әжем болатын», – деп жаз-

ған. Ал әкесі ту ралы: «Егер әкемді «ертеден 

түн ге дейін ең бек етті» десем де, бұл сөз 

оған олқы со ғып жатар еді. Мен оның қай 

кезде ұйық тайтынын немесе ештеңе істе-

мей, құр ты ны ғып отырған сәтін көрген 

емес пін. Бірде отын жарса, бірде тамыр 

қопаратын, енді бірде бірдеңе сату үшін 

базарға кетіп бара жататын. Әкем әрқашан 

«бөтен іске ара 

лас 

па, ешкімге тиісуші 



болма, басшылыққа қарсы келме, сынама» 

деп құлағыма құя тын да отыратын», – 

дейді. Сол сияқты «Ұй қыңды аша алмай, 

есең гіреп, қалың қар ды омбылап, бес-

алты шақырым жер ден әрең жетсең, әлі 

ерте, сағат бес-ал ты лар шамасы. Қарауыл 

қайы рымды болса жақсы, мектепке кір-

гізеді де, өзі от жағуға кі ріседі. Оның жа-

нын дағы киіз үстіне аз-кем уақыт ұйықтап 

алуға да болады», – де ген сөздерінен де 

Елбасының қиын ба ла лы ғынан көп сыр 

аңдауға болады. Осындай детальдарды 

енгізе отырып, біз фильмнің әсерлілігін 

арттыра түсуді көздедік.




1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал