Бас редактор с. Ж. Пірәлиев абай атындағы ҚазҰпу ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор



жүктеу 1.11 Mb.
Pdf просмотр
бет1/11
Дата28.02.2017
өлшемі1.11 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

2

БАС РЕДАКТОР

С.Ж. ПІРӘЛИЕВ

Абай атындағы ҚазҰПУ ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор,

ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі

РЕДАКЦИЯ АЛҚАСЫ:

Нуриев М.А. - Абай ат. КазҰПУ, Интеллектуалды ұлт қалыптастыру ҒЗИ директоры, 

ҚР Жоғары мектебіне еңбегі сіңген қызметкер, профессор, бас редактордың бірінші орын­

басары;

Сейсенбаева  Ж.А.  Абай  ат.  КазҰПУ,  Интеллектуалды  ұлт  қалыптастыру  ҒЗИ 

директорының орынбасары, ф.ғ.к., жауапты редактор;



Айдемір Окай - Ыстамбұл университетінің байланыс факультетінің деканы, профес­

сор;


Әлмұхамбетов Б А. - Абай ат. КазҰПУ, көркем-сурет факультетінің деканы, пед.ғ.д., 

профессор;



Байсабаев Б.А. - ф.ғ.к., Ж.Баласагұн атындағы Қырғыз Ұлттық университетінің доценті

Бейсенова  Ә.С.  -  Абай  ат.  КазҰПУ-дың  «География  және  экологиядан  ғылыми-

әдістемелік орталығының» меңгерушісі, геогр.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА акедемигі;



Бөлеев Қ -  Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының «Педагогика және этнопе­

дагогика» кафедрасының меңгерушісі, пед.ғ.д., профессор;



Ғаббасов С. - жазушы, КСРО Денсаулық сақтау iсінің үздігі, медицина және педагогика 

ғылымдарының докторы, профессор;



Есполов Т.И. – Қазақ ұлттық аграрлық университететінің ректоры, э.ғ.д., профессор, 

ҚР ҰҒА академигі;



Исамидинов  И.Ч.  –  Жүсіп  Баласағұн  ат.  Қырғыз  ұлттық  университетінің  ректоры, 

пед.ғ.д., профессор;



Иманбаева С.Т. - Абай ат. КазҰПУ, «Ұлттық тәрбие және өзін-өзі тану» кафедрасының 

меңгерушісі, пед.ғ.д., профессор;



Кирабаев С.С. - ф.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА академигі;

Мардахаев Л.В. - Ресей Мемлекеттік әлеуметтік университетінің «Әлеуметтік және от-

басы педагогикасы» кафедрасының меңгерушісі, пед.ғ.д., профессор;



Михайлова Н.Б. - пс.ғ.к., доцент, Халықаралық білім және ғылыми ақпараттандыру 

орталығының директоры (Германия);



Молдабеков  Ж.Ж.  -  филос.ғ.д.,  әл-Фараби  ат.  КазҰУ  «Мәдени-антропология» 

кафедрасының профессоры;



Мұтанов F.M. - әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің ректоры, тех.ғ.д., 

профессор, ҚР ҰҒА құрметті мүшесі;



Нәрібаев К.Н. - ҚР ҰҒА қоғамдық және гуманитарлық бөлімше төрағасының орынба­

сары, э.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА академигі;



Нөкетаева Д.Ж. - Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің ректоры, 

ед.ғ.к.;


Сманов  Б.Ө.  -  аппарат  жетекшісі,  Абай  ат.  ҚазҰПУ  профессоры,  пед.ғ.д.,  ҚР  ҰҒА 

корреспондент-мүшесі, Халықаралық педагогикалық білім беру (Ресей) және Халықаралық 

Айтматов (Қырғызстан) академияларының академигі;

Шаханова  Р.Ә.  -  Абай  ат.  ҚазҰПУ-дың  Магистратура  және  PhD  докторантура 

институтының филология мамандыктары кафедрасының меңгерушісі пед.ғ.д., профессор, 

ХПБҒА мүше-корреспонденті.


3

ГЛАВНЫЙ РЕДАКТОР

С.Ж. ПРАЛИЕВ

Ректор КазНПУ имени Абая, доктор педагогических наук, профессор,

 член-корреспондент НАН РК

СОСТАВ РЕДАКЦИОННОГО СОВЕТА:

Нуриев М.А. - директор НИИ по Формированию интеллектуальной нации КазНПУ им. 

Абая, Заслуженный работник высшей школы РК, профессор, первый заместитель главного 

редактора;

Сейсенбаева Ж.А. - зам. директора НИИ по Формированию интеллектуальной нации 

КазНПУ им. Абая, к.ф.н., ответственный редактор;



Айдемир Окай - декан факультета связи университета Стамбул, профессор;

Альмухамбетов Б.А. - декан художественно-графического факультета КазНПУ им. Абая, 

д.пед.н., профессор;



Байсабаев  Б.А.  -  к.ф.н.,  доцент  Кыргызского  Национального  университета  им. 

Ж.Баласагына;



Бейсенова А.С. - руководитель научно-методического центра по географии и экологии 

КазНПУ им.Абая, д.пед.н., профессор, академик НАН РК;



Болеев К. - зав. кафедрой «Педагогика и этнопедагогика» Таразского государственного 

педагогического института, д.пед.н., профессор; .



Габбасов С. - писатель, Заслуженный работник здравоохранения КСРО, доктор меди-

цинских и педагогических наук, профессор;



Есполов Т.И. - ректор Казахского национального аграрного университета, д.э.н., про-

фессор, академик НАН РК;



Исамидинов  И.Ч.  -  ректор  Кыргызского  национального  университета  имени 

Ж.Баласагына, д.пед.н., профессор;



Иманбаева СТ. - зав. кафедрой национального воспитания и самопознания КазНПУ им. 

Абая, д.пед.н., профессор;



Кирабаев С.С. - д.ф.н., профессор, академик НАН РК;

Мардахаев Л.В. - заведующий кафедрой социальной и семейной педагогики Российско¬го 

государственного социального университета, д.пед.н., профессор;



Михайлова Н.Б. - директор центра международного образования и научной информати­

зации (Германия), к.пс.н., доцент;



Молдабеков  Ж.Ж.  -  профессор  кафедры  культурной  антропологии  КазНУ  им.  Аль-

Фараби, д.филос.н.;



Мутанов  Г.М.  -  ректор  Казахского  Национального  университета  имени  аль-Фараби, 

д.тех.н., профессор, почетный член НАН РК;



Нарибаев К.Н. - зам.председателя отделения общественных и гуманитарных наук НАН 

РК, д.э.н., профессор, академик НАН РК;



Нукетаева Д.Ж. - ректор Казахского Государственного женского педагогического уни-

верситета, к.пед.н.;



Сманов Б.О. - руководитель аппарата Казахского национального педагогического универ­

ситета имени Абая, д.пед.н., профессор КазНПУ имени Абая, член-корреспондент НАН РК, 

академик Международной академии наук педагогического образования (Россия), Междуна­

родной Айтматовской академии (Кыргызская Республика);



Шаханова Р.А. - завкафедрой филологических специальностей Института Магистрату-ры 

и PhD докторантуры КазНПУ им. Абая, д.пед.н., профессор, член-корреспондент МАН-ПО.



4

EDITOR-IN-CHIEF

S.ZH. PRALIEV

the rector of KazNPU named after Abai, the doctor of pedagogical sciences, the professor,

corresponding-member of the NAS RK

EDITORIAL STAFF:

Nuriev M.A. - the director of scientific research institute of Intellectual Formation nation of 

KazNPU named after Abai, the deserved worker of the higher school of the RK, the professor, first 

deputy chief editor;

Seysenbaeva ZhA.-the deputy director of scientific research institute of Intellectual Formation 

Nation of KazNPU named after Abai, the candidate of philological science, the managing editor;



Aydemir Okay - dean of the Faculty of Communications Istanbul University, the professor;

Almukhambetov B.A. - the dean of art-graphic faculty KazNPU named after Abai, the doctor 

of  pedagogical  sciences,  the  professor,  the  academician  of  the  National  Knowledge Academy 

named after YAltynsarina;

Baisabaev BA. - the candidate of philological science, the docent Kyrgyz National University 

named by Zh. Balasagyn;



Beysenova A.S. - the chair of sud department «the scientifically-methodical centre on geography 

and ecology» the doctor of pedagogical sciences, the professor, academician of the NAS RK;



Boleev K. - the university chair of "Pedagogics and ethnopedagogics" of Taraz State Pedagogical 

Institute, the doctor of pedagogical science, professor;



Gabbasov C. - the writer, the deserved worker of public health services KSRO, the doctor of 

medical and pedagogical sciences, the professor;



Espolov  T.I.  -  the  rector  of  Kazakh  national  agrarian  university,  the  doctor  of  economical 

sciences, the professor, the academician of the NAS RK;



Isamidinov I.Ch. - rektor of Kyrgyz National University named by Zh.Balasagyn, doctor of 

pedagogical sciences;



Imanbaeva S.T - Head of the Department of "national education and samoponaniya" KazNPU 

them. Abaya, the doctor of pedagogical sciences, the professor;



Kirabaev S.S. - the doctor of philology, the academician of the NAS RK;

Mardahaev L.V. - Head of the Department of Social and Family Pedagogy of the Russian State 

Social University, doctor of pedagogical sciences, professor;



Mikhailova N.B. - Ph.D., Associate Professor, Director, Center for International Education and 

Information Science (Germany);



Moldabekov  Zh.Zh.  -  the  academician  of  social  academy,  the  academician  of  Academy 

International acmyology, the doctor of philosophic sciences, the professor of the chair "Cultural 

anthropology" of KazNU named after Al-Farabi;

Mutanov G.M. - the rector of the Kazakh National University named after Al-Farabi, the doctor 

of technical science, the professor, honorary member of the NAS RK;



Naribaev K.N. - vice-chairman of separation of social and humanitarian sciences of NAS RK, 

the doctor of economics, the professor, academician of the NAS RK;



Nuketaeva D.Zh. - rector of Kazakh State Female Pedagogical University, the candidate of 

pedagogical sciences;



Smanov B.U. - head of the office of the Kazakh national pedagogical university of a name 

of Abay, doctor of pedagogical sciences, professor KazNPU of a name of Abay, corresponding 

member  of  National Academy  of  sciences  of  the  Republic  of  Kazakhstan,  academician  of  the 

International academy of Sciences of pedagogical education (Russia), International Aytmatovsky 

academy (Kyrgyz Republic);

Shahanova R.A-the university chair of philological specialties of PhD studies and magistracy 

Institute  of  KazNPU  named  after  Abai,  the  doctor  of  pedagogical  sciences,  the  professor, 

corresponding-member of the IASPE.

Меншік иeci: Абай атындағы Қазақ ұлттык педагогикалық университеті

Журнал Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінде 2010 жылдың

4-ші ақпанында тіркеліп, №10674-Ж куәлігі берілді.

© Абай атындағы ҚазҰПУ, 2014


5

Университет жаңа ғасыр талабына сай сапалы білім беріп, жаһандық бәсекеге қабілетті 

мамандар  әзірлеуі  тиіс.  Бұл  білім  сапасын  арттыруға  ықпал  етіп,  оқу  орны  түлектерінің 

кәсіби өсуіне, өмірде табысты болуына жол ашады



Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қ.А. Иасауи атындағы 

Халықаралық қазақ-түрік университетінің оқытушылар құрамы және 

студенттерімен кездесуінде сөйлеген сөзі. Түркістан қаласы, 24 мамыр 2010 жыл.

6

Қазақ  халқының  ұлттық  ерекшеліктері, 

ұлттық  салт-дәстүрлері  мен  мәдениеті 

жеке  тұлғаның  жанын  жадыратып,  жүзін 

нұрландырады.  Сондықтан,  өз  ұлтын 

(қазақ  ұлтын)  сүймейтін  пенде  болмай­

ды.  «Халқын  сүймегеннің  қары  сынсын», 

«у  ішсең,  руыңмен»,  «Отаның  үшін  отқа 

түс,  -  күймейсің»,  «ер  ел  үшін  туады,  ел 

үшін  өледі»,  «қарға  тамырлы  қазақ»  де­

ген  мақалдар  ұлтжандылықты  бейнелейді. 

«Қазақ пыз  -  әлемге  танықпыз.  Азатпыз 

ерлік пен алыппыз» деп, мақтанамын.

Ұлтжанды  қазақ  ең  әуелі  ұлттық  тілді 

жоғары бағалайды, ұлттық әдебиетті, мәде-

ниетті  сүйеді.  «Ана  тілім  –  байлығым. 

Сана, білім, айбыным» деп, ол ұлттық тілді 

қастерлеп, шешендікке бейім болады. 

Ұлтжандылық – ұлтшылдық, яғни тек өз 

ұлтын  сүйіп,  басқа  ұлттарды  жек  көретін 

тұл ға  емес,  нағыз  адами  асыл  қасиеттерді 

игер ген тұлғаның беделді белгісі. 

Ұлтжанды  тұлғаның  қозғаушы  күші  – 

ұлттық  намыс.  Ұлттық  намыс  –  ержүрек, 

қайы  рымды,  мейірімді,  өнерпаз,  шешен 

ӘОЖ 37.303



Ә.Табылды

ҚР білім беру ісінің қызметкері, профессор

Қазіргі  жаһандану  заманында  елім,  жерім,  тілім  деп  соққан  жүрегі  бар,  зейінді  де 

зерделі  жастар  тәрбиелеген  жағдайда  ғана  Қазақ  елінің  келешегі  кемел  болатыны  анық. 

Осы тұрғыда профессор Әдібай Табылдының Қазақ Республикасының Білім және Ғылым 

Минстрлігі Мектепке дейінгі және орта білім департаментінің ұсынуы бойынша (№Ж-Т-Т-

52\1.23,08.2013ж.) факультативтік немесе тәрбие сағаты формасына негізделген «Әдептік 

сабақтар» оқу құралының тағылымдық, тәрбиелік мәні зор. Осы себепті, журналымыздың 

бұл жолғы санына аталмыш кітаптан сабақ түрлерінен үзінді беруді жөн көрдік.



ҰЛТЖАНДЫЛЫҚ – ӘДЕПТЕН

5 - сынып

Мақалада тағылымы мол, жастарға өнеге берерлік игі қасиеттерді таратып көрсеткен. 

Сонымен қатар, ұлтжандылық-әдептен, ұжымшылдық-әдеп, іскерлік-әдептен, әділеттілік-

әдептен сынды адам бойындағы асыл қасиеттерді жеке-жеке тақырыпшаларға бөліп, адам 

баласына тек жақсылық жасауды уағыздап, ұрпағын жақсылыққа, әдептілікке, өскелең ке­

лешек санасына ұлттық намыс пен еңбекшілдік қасиеттерді сіңіруді насихаттаған.



Түйін  сөздер:  ұлтжандылық,  әдеп,  ұжымшылдық,  іскерлік,  әділеттілік,  ұлттық  на-

мыс, жастар, қасиет.

Данная статья посвящена месту и роли духовно-нравственного воспитания среди моло­

дежи. Акцентируя свой интерес на духовном кризисе, патриотизме, этике, переживаемом 

современным обществом, автор подчеркивает человеческие качества такие как доброта и 

трудолюбие, честность которые мы должны привывать у подростающегося поколения.

Ключевые слова: патриотизм, профессионализм, молодежь, качество, доброта, чест-

ность.

This  article  is  sanctified  to  the  place  and  role  of  spiritually-moral  education  among  young 

people. Accenting the interest on the spiritual crisis, patriotism, ethics, experienced by modern 

society, an author underlines human qualities such as kindness and industriousness, honesty that 

we must to inoculate at a growing generation.

Keywords: patriotism, professionalism, young people, quality, kindness, honesty.

ҰЛТТЫҚ ТӘРБИЕ


7

қазақ  халқының  ғасырлар  бойғы  қайсарлық 

күрестері  мен  қажырлы  еңбектері  арқылы 

қалыптасқан ұлттық тірегі. Ержүрек, жеңім-

паз,  әмбебап  халықтың  ғаламға  таныт қан 

биік  туы  –  ұлттық  намыс  әрбір  тұлға ның 

жүре  гіне орнап, қанына сіңген құдірет ті қуат.

Ұлтжандылық  —  перзенттік  парыз­

ды  өтеудің  ұлттық  белгісі:  әрбір  ұлттың 

перзенті өз ұлтын сүймесе, оған қызмет ет­

песе,  ол  ұлтжанды  емес,  яғни  ол  отансыз, 

опасыз  жан.  Басқа  ұлттық  ортада  өсіп,  өз 

елін, ұлттық тілін білмейтін тұлға – ұлттың 

өкілі емес. Ол өз халқына қызмет ете алмай­

ды, қазақпен қаны бір болғанмен жаны бөлек 

тұлға ұлтын танымай, мәңгүрт болып өседі.

Мына тақпақты жаттап ал:

МЕН - ҚАЗАҚПЫН

Мен – ерлікпен азатпын–

Мейірімді қазақпын.

Ешбір ұлтты бөлмеймін:

-Енші берем, кел!- деймін.

Досты сүйем танып мен:

Доспын барлық халықпен.

Берік достық, бірлігім,

Бекем елдік тірлігім.

Көрсін әлем ел ісін-

Бірлігімнің жемісін.

Мен қазақпын – ұлымын:

Сыйласқанның  құлымын..

Мына тапсырманы жазуша орында:

1.Ұлтшылдық және ұлтжандылық туралы 

түсінік жаз.

2.Ұлттық намыс туралы түсінік жаз.

Ұжымшылдық - әдеп

«Көп  түкірсе  –  көл»,  «Көпке  топырақ 

шашпа»,  «Алтау  ала  болса,  ауыздағы 

кетеді, төртеу түгел болса, төбедегі келеді», 

«Жұптасып  көтерген  жүк  жеңіл»,  «Көппен 

көрген – ұлы той», «Көп көтереді, терең ба­

тырады» дейді қазақ халқы.

Қоғамда ұжымды ардақтап, оның мақсат-

тары  мен  дәстүрлерін  бұлжытпай  орындау 

-  әдептілік,  адами  қадірлі  қасиет.  «Жалғыз 

жүріп  жол  тапқанша,  көппен  жүріп  адас», 

деп қазақ халқымыз ұжымшыл болуды ерте­

ден уағыздап келеді.

Ең әуелі ұжымның әрбір мүшесі ұжымдық 

жауапкершілікті  берік  сақтауға  міндетті. 

Ұжымдық  жауапкершілікті  жеке  бастың 

тіршілігінен  жоғары  қою  –  ләзім.  Жалпы 

ұжымдық  міндеттер  мен  мақсаттар  жеке 

тұлғаға үлестемей, тұтастық жауапкершілікті 

жүктейді.

Ұжымдағы  дәлдік  дәстүр  әрбір  іс-әре-

кетті белгіленген уақытта орындауды талап 

етеді.  Уақытты  пайдаланудың  дәлдік  дәс-

түрі  ұжымдағы  тәртіптілік  әдебін  қалып-

тастырады. 

Ұжымдағы  қамқорлық  дәстүрі  ұжым 

мүшелерінің  бір-біріне  қамқорлық  жасау 

әрекетін міндеттейді және қалыптастырады. 

Ұжымдық  қамқорлықтың  түрлері  көп,  ол 

ұжымдасқан  топтың  қасиетті  борышы  бо­

лып табылады. 

Ұжымдық  салтанат  жеке  тұлғалардың 

ынта – ықыласы мен еңбектенуі арқылы өз 

нәтижелерін береді.

Әсіресе, ұжым өнерпаздығы, еңбекшілдігі 

ұжымшылдық  қасиет  арқылы  өрнекті,  өне-

гелі жемістерін береді. Жеке тұлғаның өнер-

паздық,  еңбекшілдік  қасиеті  өз  ұжы мында 

дамиды.

Ұжымдағы  зерттегіштік,  білімдарлық 



дәс   түрлер арқылы жеке тұлғаның біліктілігі 

да мып, қалыптасады.

Ұжымдық  тәрбие  жеке  тұлғаны  ұжым-

шылдыққа  баулу  арқылы,  оның  адамгер ші-

лігін, еңбексүйгіштігін, әдептілі гін, көп шіл-

дігін қалыптастырады.

Мына тақпақты жаттап ал:

ҰЛТТЫҚ ӘДЕП


8

ҰЛТТЫҚ ТӘРБИЕ

ҰЙЫМШЫЛ ЕЛ - ҚАЗАҚ ХАЛҚЫ

«Бірлік болмай, тірлік болмас»,

Бірлес бізбен, бірік, жолдас:

Атқарылып мақсатымыз,

Аталады жақсы атымыз.

Қамқор болып бір-біріне,

Қандас достар бірігуде:

Еңбек тойы, қызығы да - 

Еңбекшінің ұжымында.

Ұлы мақсат иелері

Ұжымына сүйенеді:

Ұжымшыл ер: ғажап салты:

Ұйымшыл ел – қазақ халқы,

Тапсырма:

1.Ұжым туралы өз түсінігіңді жаз.

2.Сен  ұжымның  қандай  тапсырмасын 

орындап жүрсің?

Іскерлік – әдептен

Жеке  тұлғаның  іс-әрекеттегі  білім дар  -

лығы,  шеберлігі,  әмбебаптығы,  көреген ді -

лігі, тәжірибесі жетікті екендігі, тын дырым-

дылығы – бәрі бірігіп, іскерлік деп аталады.

Іс - әрекеттегі білімдарлық оқығаны мен 

тоқыға ны мол жеке тұлғаның өз білімін іс-

ке  асыра  білетін  қабілетінің  қайырымын 

көрсете ді.  Алған  білімін  (теориялық)  іс 

-  әрекет те  (практикада)  іске  асыра  білу  – 

білімдарлық тың әдептілік белгісі.

Жеке тұлға ның іске шеберлігі оның іс-әре-

кет тегі ынта – ықыласы, қызығуы, құштар-

лы ғы, құлшынуы арқылы қалыптасады да, ол 

алған ісін тиянақты әдеппен өз дәрежесінде 

орындайды.

Іскерліктегі  әдеп  көбінесе  әмбебап  біл-

гір лік  тен  айқын  көрінеді.  Мысалы  ком­

пьютермен  жұмыс  істеу  үшін  жеке  тұлға 

электротехниканы,  радиотехниканы,  жазу 

ережелерін, өз мамандығын жан-жақты жақ-

сы біліп, пайдалану керек.

Іскерлік көргенділікпен, әдеппен де бай­

ланысты.  «Көрген  көргенін  істейді,  көсеу 

түрткенін  істейді»,  «Ата  көрген  оқ  жонар, 

ана көрген тон пішер» деп қазақ халқы көр-

ген діліктің  тәрбиелік,  тәжірибелік  мәні  зор 

екенін, мұрагерлік мәнін көрсетеді.

Іскерліктің  нәтижелігі,  көбінесе,  жеке 

тұл  ға ның  іс  тәжірибесіне  байланысты.  Іс-

кер  болу  үшін,  тәжірибелік  іс-әрекеттер 

жет кілікті  болу  керек.  «Үйрен  де  жирен» 

дей  ді  халық.  Үйрену  мақсатын  намыспен 

қар у ландырып,  іс  нәтижесін  көрген  адам 

қуа нышқа бөленіп, талап пен еңбек арқылы 

бақытқа жететіне сенеді. 

Іскерліктен әдептілік, мәдениеттілік көрі-

неді де, ол адамдықты танытады.

Мына тақпақты жаттап ал:

ІСТІҢ ЖӨНІН БІЛІП АЛ

Істің жөнін білмесең,

Іркілесің күнде сен.

Іске керек шеберлік:

Іскерлік пен өнер – құт.

Шынықтырып күшіңді,

Шыңдап үйрен ісіңді.

Іскер болып, білім ал:

Істің жөнін біліп ал.

Тапсырма:

1. Іскерлік туралы өз пікіріңді жаз.

2. Істі қалай үйрену керек?



Әділеттілік - әдептен

Өтірік  айтпау,  шындықты  танып,  оны 

қорғау,  әділетті  болу,  адамға  жақсылық  ой­

лау,  әр  нәрсені  бағалай  білу  қағидалары  іс 

-  әрекет  арқылы  жеке  тұлғаның  санасында 

әдеп  болып  қалыптасады  да,  оның  әдепті 

адамдық бейнесін көрсетеді.

«Өтіріктің    құйрығы  бір  –  ақ  тұтам», 

«Өтірік  сөз  өрге    бастырмайды»,  «Өтірік-

ші нің  шын  сөзі  зая  кетеді»  деп,  халық 

әділеттіліктің  қас  дұшпаны  өтірік  екенін 

жас ұрпаққа жастайынан түсіндіріп, оларды 

шыншылдық  әдепке  тәрбиелейді.  «Өтірік, 

өсек, мал шашпақ» сияқты «дұшпандардан» 

аулақ болуды уағыздайды Абай дана. 


9

ҰЛТТЫҚ ӘДЕП

Халық  шындықты  тани  білуді  және  оны 

қорғай  білуді  насихаттап,  шындық  -  әді-

леттіліктің, әдептіліктің тірегі екенін дәлел-

деп  көрсетеді.  «Міншіл  болма,  шыншыл 

бол»,  «Бас  кеспек  болса  да,  тіл  кеспек 

жоқ», «Шындық бас жармаса да, тас жара­

ды»  деген  халық  сөзі  шындық,  әділеттілік 

арқылы  мақсатқа,  жеңіске  жетуге  болаты­

нын дәлелдейді. Ұрпақты әділеттілікке тәр-

бие леу үшін, халық шындық үшін күресудің 

тәсілдерін  үйретеді.  Әделетті  болу  –  шын­

шыл  болудың  ұлттық  әдептілік  көрі нісі. 

Шындық  –  сыбайластыққа  қарсы  күрестің 

күрмеусіз құралы.

Әділеттілік  әдебі  адам  баласына  тек 

жақсылық  ойлаудан  да  айқын  көрінеді. 

Күншіл, қараниет адам ешқашан да әділетті 

болмайды.  Сондықтан  халық  ондай  адам­

дардан  аулақ  болуды,  адам  баласына  тек 

жақсылық  жасауды  уағыздап,  ұрпағын 

жақсылыққа, әдептілікке тәрбиелейді.

Әділеттілік  әдебі  әр  нәрсені  әділ 

бағалай  білуден  де  көрінеді.  Іс-әрекеттің, 

құндылықтың  әділ  бағасын  бере  білмеген 

адам  әділетті  емес.  Әділетсіз  адамның 

жалған  сөзі,  баянсыз  бағасы  –  дұшпандық. 

Ол жазасын тартады.

Мына тақпақты жаттап ал:


Каталог: docs -> ins pedagogiki psih
ins pedagogiki psih -> Білім каналы, Ел арна, Детский дом, Сара Алпысқызы Бӛбек туралы
ins pedagogiki psih -> Бас редактор с. Ж. Пірәлиев абай атындағы ҚазҰпу ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор
ins pedagogiki psih -> Бас редактор с. Ж. Пірәлиев а
ins pedagogiki psih -> Бас редактор с. Ж. Пірәлиев абай атындағы ҚазҰпу ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор
ins pedagogiki psih -> Национальное воспитание
ins pedagogiki psih -> Ф ҚазҰпу 604-01-15. Кафедраның тәрбие жұмысының жоспары. Бірінші басылым

жүктеу 1.11 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет