Балғабек мырзаев



жүктеу 2.85 Mb.
Pdf просмотр
бет116/120
Дата11.02.2022
өлшемі2.85 Mb.
#17154
1   ...   112   113   114   115   116   117   118   119   120
ДИН КОГАМ 19
АРАБСКАЯ РЕСПУБЛИКА ЕГИПЕТ (1), Ғылыми мақала Исфижаби, ибн Халкан әл-Фараби
Жауап:  Бұл  мәселе  дін  ұстанбайтын,  сонымен  қатар  атеисттер 

құқықтарының  сақталуы  мақсатында  заңнамаларды  халықаралық-

құқықтық міндеттемелерге сай келтіруден туындады. Заң жобасымен 1966 

жылғы 16 желтоқсандығы Азаматтық және саясаттық құқықтары жөніндегі 

халықаралық  пактісінің  18-бабына  сәйкес,  Қазақстан  Республикасының 

халықаралық  міндеттемелерін  орындау  мақсатында  атеист  тұлғалар 

құқықтарының 

сақталуына 

бағытталған 

бірқатар 

өзгертулер 

қарастырылған.  

Көбінде  тәжірибеде  азаматтар,  діни  жораларды  толықтай 

орындамайтындар немесе атеисттер, «дінсіз», «күнәһар» деп айыпталады, 

бұл діни төзімсіздік болып танылады.  

Діни  радикализация  себебінің  бірі  азаматтардың  дінсіз  деп 

айыпталуынан,  діннен  адасу  және  діни  жораларды  орындамауында 

айыпталуы үрей туғызады.  

Аталмыш қосымшаның енгізілуі сенім бостандығы соның ішінде өзін 

ешбір  дінге  қатыстырмау  еркіндік  кепілдігі  көптеген  батыстық  елдердің 

тәжірибесінде кездеседі.  

Әлемдік тәжірибеде дін бостандығы өз дінін және сенімдерін таңдау 

еркіндігін, сондай-ақ атеистік көзқарасты ұстануды қамтиды. 

 

 



Сұрақ:  Қысқа  балақ  пен  қауға  сақалға  да  тыйым  салынады  деген 

қауесет қаншалықты рас? Паранжа мен никаб секілді киімдерді қоғамдық 

орындарда  киюге  заңнамалық  түрде  тыйым  салу  қаншалықты  тиімді 

болады? 


Жауап:  Соңғы  кездері  қазақстандық  қоғамды  кейбір  жастардың  өз 

халқының рухани дәстүрлерін білмей-ақ, өздерінің жақын адамдарын, тіпті 

ата-аналарына  да  үйретуге  тырысып,  өздерін  ислам  бойынша  білгір 

мамандар деп мәлімдеуі алаңдатуда. 

Олардың кейбіреулері  шетелдік  діни  уағызшылардың кеңесіне  құлақ 

асып, халқымыздың дәстүрлі діни ұстанымына жат ағымдардың жетегінде 

кете бастады.  

Негізінен  мұндай  азаматтар  діннің  сыртқы  келбетіне  көбірек  көңіл 

бөледі.  Кейбір  жігіттер  өздерінің  сақалдарын  бейберекет  өсіріп,  қысқа 

балақ  шалбар  киеді,  қыздар  денесін  толығымен  жабатын  қара  киімдерді 

таңдайды.  

Діннің сыртқы атрибуттарын қолданып, олар қоғамның арасына үрей 

мен  алаңдаушылық  туғызуда  және  өзгелерге  шынайы  ислам  діні  туралы 

қате  түсініктерді  күштеп  таңуда.  Бұл,  өз  кезегінде,  қоғамның  діндар 

бөлігінің қалыптасқан дәстүрлі құндылықтарын бұзады. 

Олар  исламның    дінді  өзінің  сенімі  ретінде  шын  жүректерімен 

қабылдаған  халықтардың  дәстүрлерін  ұстануға  рұқсат  ететінін  тіпті 

Дін және қоғам

87



ынталандыратынын түсінбейді. 

Кейде мұндай адамдар фанатизмде түбегейлі радикалдық шараларды 

қолданады.  Мәселен,  Қазақстанда  соңғы  жылдары  террористік  актілер 

жасаған  барлық  лаңкестік  топтар  осындай  шектен  тыс  фундаменталистік 

көзқарастары бар жастардан құралған болатын.  

Осыған  байланысты,  деструктивті  діни  ағымдарға  жататын  сыртқы 

атрибуттарды  жария  түрде  ашық  пайдалануға  тыйым  салу  мүмкіндігі 

қарастырылуда.  

Шектеу  немесе  тыйым  салу  кез  келген  діни  конфессиялардың 

қызметкерлеріне,  сондай-ақ  қызмет  көрсету  қажеттілігіне  байланысты 

және  медициналық  мақсаттар  мен  маска  немесе  басқа  керек-жарақтар 

қажет ететіндерге байланысты қолданылмайды.  

Сақалды  қоюға  тыйым  салу,  егер  ол  деструктивтік  діни  ағымдарға 

тиесілігі  туралы  белгілер  болмаған  жағдайда,  және  өзінің  түрімен 

қоғамның теріс реакциясын тудырмаған жағдайда қарастырылмайды. Бұл 

жағдайда мәселені басқа сыртқы атрибуттармен бірге кешенді қарастырған 

жөн. 

Аталмыш жұмыс шеңберінде деструктивтік идеологиялық ағымдарға 



қатыстылығын  анықтайтын  сыртқы  атрибутиканы,  киімдерді  қоғамдық 

орындарда  қолдануға  (киюге)  заңнамалық  деңгейде,  нақты  айтқанда 

«Мәдениет  туралы»  Қазақстан  Республикасы  Заңына  өзгертулер  енгізу 

арқылы тыйым салу ұсынылады. Себебі, аталмыш заң материалдық және 

рухани  құндылықтардың  құқықтық  негіздерін,  патриотизмге  тәрбиелеуді 

және Қазақстан Республикасы азаматтарының эстетикалық қажеттіліктері 

мен  мүдделерін  қанағаттандыруды  анықтайды.  Қабылданғалы  отырған 

норма қоғамдағы тұрақтылықты сақтауды қамтамасыз етеді. 

Әйелдердің  никаб,  чадра,  балаклава,  бетперде  секілді  киім 


жүктеу 2.85 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   112   113   114   115   116   117   118   119   120




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет