Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет95/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   91   92   93   94   95   96   97   98   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалым  белгілері:  ерін  (е р ін -е р ін д і), 

тоғы сы ң қы ,  ілгерінді, тербеліңкі  (ұяң),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым белгілері: босаң тоғы сы ңқы ,  ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері: босаң лепті,  ұяң  (ызың), 

жіңіш ке,  ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  ерін  (ерін -ерін д і), 

т о ғ ы с ы ң қ ы ,  ұяң ,  ілгерінді  (ж у ан ),  ер ін д ік 

дауыссыз дыбыс.

Д дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Жуан езулік түрі: ДАУЫС, Д Ы Б Ы С  т.б. (17-



1-сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қы зыл  иек  озара 

жымдаса тоғысады  (1), жасалу орнына қарай тіл 

ұшы;  тіл  ауыз  қуысында  кейін  ш егініп  жатады 

(8),  тілдің   ж аты сы н а  қарай   кей ін ді;  дауыс 

желбезегі  жартылай  тербеледі  (5-3),  желбезек 

қаты сы на  қарай  тербеліңкі;  ерін  жазылы п  (езу 

тартып)  барып  жасалады  (1-3),  ерін  қаты сы на 

қарай езулік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қы зыл  иек  озара 

босаң тоғы сады , тоғы сы м   күш іне  қарай босаң 

тоғы сы ңқы ;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  комей  қуысы 

кішірейеді, үстеме жасалым орнына қарай комей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Естілімі:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иектің  тоғы - 

сымы босаң леппен аяқталады, тоғысым бітіміне 

қарай  босаң  лепті;  дауыссыз  ызың  дыбыстала- 

ды,  үн  қатысына қарай  ұяң; әуез қатысына қарай 

жуан және  езу әуезді дыбыс  болып  табылады.

Д жуан  езулік түрінің айырым  белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   91   92   93   94   95   96   97   98   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет