Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


келеді  қалау рай  ф ормасы нда,  өте жақсы



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет941/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   937   938   939   940   941   942   943   944   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
келеді  қалау рай  ф ормасы нда,  өте жақсы  асыр- 

малы  шырай формасында тұр. 



\

А налитикалы қ форма категориямен тікелей 

қатысты  болғанды қтан,  ол  қай  категорияны ң 

формасы болса, сол категорияның тарамына (па- 

радигмасына) кіреді. Аналитикалық форма белгілі 

категорияны ң тарамына  кіретін  болғанды қтан, 

соның бір мүшесі ретінде сөйлемде қызмет атқа- 

рады.


Категорияның тарамына синтетикалық, ана- 

л и ти калы қ  формалар  қатар  қы зм ет  ете  береді. 

Мысалы, осы  шақ тарамында синтетикалық (ке- 

леді)  ф орма  да,  аналитикалы қ  ф орм а  да  (оқып 

отыр) бар.  Сол сияқты өткен ш ақ тарамында син- 

тетикалы қ форма (кетті) да, аналитикалы қ ф ор- 

ма  (келген  еді,  кетіп  еді)  да  қы змет  етеді.  Сын 

есім  шырайлары  категориясының тарамында да 

сингетикалы қ (когірек)  ф ормамен  қатар анали- 

тикалы қ  (оте кок) форма қызмет етеді.  Сонды қ- 

тан қазақ тілінде категорияның формасы тек син- 

тетикалы қ, тек аналитикалық форма болу керек 

деген  шек қойылмайды.

А налитикалы қ  сөз  ф орм асы ны ң  жасалуы 

көмекш і  созбен  байланысты.  Көмекш і  сөз бол- 

м аған  жерде  аналитикалы қ  ф орма  болмайды. 

Бірақ кез келген  комекші сөз аналитикалық фор- 

ма жасай бермейді.  Мысалы, жарқ етті, саңқ етті 

деген мысалдарда еліктеуіш сөзге көмекші етістік 

тіркескен.  Бірақ олар аналитикалық формаға жат- 

пайды, себебі олардың ешбір грамматикалық ка-



540

М О Ғ Ф О Л О Г И Я

тегорияларға қатысы жоқ, сондықтан ешбір грам- 

матикалық, лексика-грамматикалық категориялар- 

ды ң тарам ы ны ң  құрам ы на кірмейді.  Жарқ  етті, 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   937   938   939   940   941   942   943   944   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет