Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет94/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   90   91   92   93   94   95   96   97   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалым  белгілері:  ерін  (ер ін -ер ін д і), 

тоғы сы ңқы ,  кейінді,  тербеліңкі  (ұяң),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым белгілері: босаң тоғысыңқы, көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері:  босаң лепті,  ұяң  (ызың), 

жуан,  ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  ерін  (ерін -ерін ді), 

тоғысыңқы, ұяң, кейінді (жуан), еріндік дауыссыз 

дыбыс.

Жіңішке еріндіктүрі:  БҮК,  БӨ Л ЕК т.б. (16- 



4-сурет)

Ж асалы м ы :  қ о с   е р ін   ө з а р а   ж ы м д а с а  

тоғысады  (1),  жасалу орны на қарай ерін-ерінді; 

тіл ауыз қуысында ілгері итініп жатады  (6), тілдің 

ж аты сы на  қарай  ілгерінді;  дауыс  желбезегі 

жартылай  тербеледі  (5-3),  ж елбезек  қатысына 

қарай  тербеліңкі;  ерін  дөңгеленіп  (сүйірленіп) 

барып  (1-2)  жасалады,  ерін  қаты сы на  қарай 

еріндік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  қос ерін өзара босаң тоғысады, 

тоғысым  күшіне  қарай  босаң тоғы сы ңқы ;  ауыз 

қуысы мен көмей қуысы қосылып кетеді,  үстеме 

жасалым  орны на  қарай  ауыз  қуысты  дыбыс 

болып табылады.

Естілімі:  қос  еріннің  тоғы сы м ы   босаң 

леппен аяқталады, тоғысым бітіміне қарай  босаң 

лепті; дауыссыз ызың дыбысталады,  үн қатысына

қарай  ұяң;  әуез  қаты сы на  қарай  ж іңіш ке  және 

ерін әуезді дыбыс болып табылады.

Б 10 жіңішке еріндіктүрінің айырым белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   90   91   92   93   94   95   96   97   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет