Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет93/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   89   90   91   92   93   94   95   96   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Жасалым  белгілері:  ерін  (ерін-ерінді), 

тоғы сы ңқы ,  ілгерінді,  тербеліңкі  (ұяң),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  босаң  тоғы сы ң қы , 

ауыз қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері: босаң лепті,  ұяң (ызың), 

жіңішке,  езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  ерін  (ерін-ерінді), 

тоғы сы ң қы ,  ұяң,  ілгерінді  (ж іңіш ке),  езулік 

дауыссыз дыбыс.



43

Ж уан  еріндік  түрі:  БҰЛ,  БОТА  т.б.  (16-3  - 



сурет)

Ж асалы м ы :  к о с   е р ін   ө з а р а   ж ы м д а с а  

тоғысады  (1), жасалу орнына  қарай  ерін-ерінді; 

тіл  ауыз  қуысында  кейін  шегініп  жатады  (8), 

тілдің жатысына қарай  кейінді; дауыс желбезегі 

жартылай  тербеледі  (5-3),  ж елбезек  қатысына 

қ а р а й   т е р б е л ің к і  ( ұ я ң );  е р ін   д ө ң г е л е н іп  

(сүйірленіп) барып (1-2) жасалады, ерін қатысына 

қарай  еріндік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  қос ерін  өзара босаң тоғысады, 

тоғысым  күш іне қарай  босаң тоғы сы ңқы ;  ауыз 

қуысы мен көмей қуысы қосылып кетеді,  үстеме 

жасалым  орны на  қарай  көмей  қуысты  дыбыс 

болып табылады.

Естілімі:  қос еріннің тоғысымы босаң леппен 

аяқталады, тоғы сым  бітіміне  қарай босаң лепті; 

дауыссыз ызың дыбысталады, үн қатысына қарай 

ұяң; әуез қатысына  қарай жуан және  ерін әуезді 

дыбыс болып табылады.

Б° жуан еріндік түрінің айырым  белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   89   90   91   92   93   94   95   96   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет