Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет893/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   889   890   891   892   893   894   895   896   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
-йын,  -йін,  кө п ш е  -айық,  -ейік,  -йық,  -йік,

2-ж ақты қ  анайы  жекеш е  арнайы  тұлғасы  ж оқ 

нөлдік  ф орм а  көпш е -ыңдар,  -іңдер,  -ңдар,  сы- 

пайы   ж е к е ш е   -ыңыз,  -ің із,  -ңыз,  -ң із,  көп ш е 



-ыңыздар,  -іңіздер,  -ңыздар,  -ңіздер,  3-ж ақта 

-сын,  -сін жалғаулары жалғанады.

Б ұ й р ы қ   р ай д ы ң   2 -ж а қ   арн ай ы   ж екеш е 

түрінде  бір  кезде  арнайы тұлға  болған  болу  ке- 

рек.  Бір ж ағы нан, басқа түркі тілдерімен  (мыса- 

лы,  озбек  тілінде  ал-алиң  болып  айтылатыны 

белгілі), екінші жағынан,  2-жақтың басқа түрлер- 

імен  (мысалы,  көпше және сыпайы түрі)  салыс- 

тырсақ,  бұйры қ райдың  2-ж ағында (анайы,  же- 

кеше) -ың,  -ің,  -ң қосымшасы болғанды ғы бай- 

қалады.  Кейін  ол  түсіп  қалып,  етістіктің  түбір

тұлғасымен  сәйкес  болып  қалы птасқан.  Бұлай 

болуға етістіктің түбір тұлғасының тікелей жіктеле 

алмайтыны  және  сөйлемде  етістік  түбірдің  сол 

күйінде  қолдан ы ла  алм айты ны   себеп  болуы 

мүмкін.  Қазіргі  кейбір  түркі  (мысалы,  өзбек) 

тілдерінде  бұйры қ  райдың  бұл  формасы  кейде 

сақталып жұмсалады: сен алың,  келиң т.б.  Қазақ 

тіліндегі 2-жақ сыпайы тұлғасы нда(-ы ңы з,  -іңіз, 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   889   890   891   892   893   894   895   896   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет