Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет887/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   883   884   885   886   887   888   889   890   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
(басталысымен,  келісімен),  г) болымсыз етістік 

тұлғасы на -стан,  -стен ('келместен, бармастан),

4) есімше тұлғасына соң, кезде,  шакта, уакытта, 

сайын сияқты шылау сөздер тіркеседі;барған кезде 

(соң); 5) барыс септік тұлғалы есімшеге дейін, шейін, 

септік  тұлғалы  есімшеге  кейін,  соң,  бері,  бұрын 

тәрізді  септеулік  шылаулар  тіркеседі;  келгеннен 



бері (соң,  бүрын) т.б. және тұйық етістікке тіркес- 

кен  үшін  шылауы: келу үшін т.б.

Айта кету керек, откен шақ (-ып,  -іп, -гі) көсем- 

ше формасы да,  ауыспалы  шақ  (осы  шақ -  келер 

шақ:  -а,-е,-й )  көсемш е  формасы да жалпы тия- 

нақсыз тұлға саналып жүргенмен, жіктеліп  кел- 

генде,  көсемше формасына тиянақты сипат бітіп, 

жай  сөйлемнің баяндауыш ы  қызметін атқарып, 

сәйлемді  аяқтап тиянақтап  бітіріп тұрады.  Мы- 

салы.  Коп  кеш ікпей  біз  де  қайтып  ораламыз 

(М ұстаф ин).  Е л  кошкенде  екеуі жүртта  қалып 

қойыпт ы ...  Асан  айқай салып  ж ылай бастайды 

(Алтынсарин).  Осы сөйлемдегі баяндауыш  құра- 

мындағы  қайтып  ораламыз,  (қалып)  қойыпты, 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   883   884   885   886   887   888   889   890   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет