Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет86/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   82   83   84   85   86   87   88   89   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Жасалым  белгілері:  тіл  ұшы,  ж айы лы ңқы  

ж уы сы ңқы ,  кейінді,  тербеліссіз  (қатаң ),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  ны қ ж у ы сы ң қы ,  көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері:  күшті лепті, қатаң (шуыл), 

жуан,  езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы сипаттамасы: тіл  ұшы, ж айылы ңқы 

ж у ы с ы ң қ ы ,  қ а т а ң ,  к е й ін д і  (ж у а н ),  е зу л ік  

дауыссыз дыбыс.

Ж іңіш ке  езулік  түрі:  Ш Е Ш Е Н ,  Ш ІР К Е Й  

т.б. (20-2-сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек өзара 

ж айы лы ңқы   жуысады  (2-3),  жасалу  орн ы н а 

қарай тіл  ұшы;  тіл  ауыз  қуысында ілгері  итініп 

жатады  (6),  тілдің  жатысына  қарай  ілгерінді; 

дауыс  желбезегі  тербелмейді  (5-4),  ж елбезек 

қаты сы на қарай тербеліссіз;  ерін жазылып  (езу 

тартып)  барып  (1-3)  жасалады,  ерін  қаты сы на 

қарай  езулікды бы с болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

н ы қ   ж уы сады ,  ж уы сы м  күш іне  қарай  н ы қ 

жуысыңқы; ауыз қуысы кішірейіп, көмей қуысы 

үлкейеді,  үстеме  жасалым  орны на  қарай  ауыз 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стілім і:  тіл  ұш ы   м ен   қ ы зы л   и е к т ің  

жуысымы күшті леппен бітеді, жуысым бітіміне 

қарай күшті лепті; дауыссыз шуыл дыбысталады, 

үн  қаты сы на қарай  қатаң әуез қатысына қарай 

жіңішке және езу әуезді дыбыс болып табылады.

Ш 1 жіңішке езулік түрінің айырым белгілері 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   82   83   84   85   86   87   88   89   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет