Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет856/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   852   853   854   855   856   857   858   859   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
көпше-айық,  -ейік,  -йық,  -йік жалғауы ж алған- 

са,  2-ж ақ жекеше анайы түрінде арнайы  қосым- 

ша жоқ,  бірақ бұл  - етістіктің түбір тұлғасы емес, 

нольдік ф орма,  өйткені  түбір  болса,  сол  сөз та- 

бының түрленуіне негіз болатын бастапқы тұлғасы 

да, бұйрық райдың 2-жағы жекеше,  анайы түрі - 

грамм атикалы қ  тұлға,  сол  түбірге  ж алғанатын 

тұлға,  демек,  бұйры қ  райдың  2-ж ағы   жекеш е, 

анайы түрі  мен түбір тұлға омоформа болып та- 

былады.  Бұрық рай формасының екінші ж ақ же- 

кеше түріне ертеде -ың,  -ің,  -ң қосымш асы жал- 

ғанып айтылатын болған.  Мұны бұйры қрайды ң 

екінш і  ж ақ  сыпайы  түріндегі  және  екінш і  жақ 

көпше түрінің құрам ы ндағы  -ың,  -ің,  -ң қ о сы м - 

шасы  (ал-ың-дар, ал-ың-ыз) дәлелдей алады.  Со- 

нымен  қатар өзбек тілінде қазірде де екінші жақ 

бұйрық райға -иң, (-ң) морфемасы жалғанып ай- 

тылады.  Сондай-ақ бұйрық рай формасының үш 

ж ағы н а да -ш ы ,  -ші ж ұрнағы  ж алғаны п,  сөйле- 

ушінің  бір  істі  орындау  туралы  өзіне,  тыңдау- 

ш ы ға  және  бөгде  адам ға  не  затқа  қаратып,  сы- 

пайы  тілек  түрінде  айтуын  білдіреді:  айтайын- 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   852   853   854   855   856   857   858   859   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет