Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет85/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   81   82   83   84   85   86   87   88   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалы м  белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж и н а қ ы  

жуысыңқы, ілгерінді, тербеліссіз (қатаң),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  ны қ  ж уы сы ңқы,  ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері:  күшті лепті,  қатаң (шуыл), 

жіңіш ке,  ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы,  ж и н ақы  

ж уы сы ңқы,  қатаң,  ілгерінді  (жіңіш ке),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.



40

ФОНЕТИКА

Ш  дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Ж уан  езуліктүрі:  Ш АШ ,  Ш Ы Қ т .б .  (20-1- 



сурет)

Жасалымы:  тіл  үшы  мен  қы зы л  иек  өзара 

жайылыңқы жуысады (2-3), жасалу орнына қарай 

тіл ұшы; тіл ауыз қуысында кейін шегініп жатады 

(8),  тілд ің  ж аты сы н а  қарай  кей ін д і;  дауы с 

желбезегі тербелмейді  (5-4), желбезек қатысына 

қарай  тербеліссіз;  ерін  жазылып  (езу  тартып) 

барып  (1-3)  жасалады,  ерін  қаты сы на  қарай 

езулік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қы зыл  иек  өзара 

н ы қ   ж уы сад ы ,  ж уы сы м   күш ін е  қ а р а й   н ы қ  

жуы сы ңқы ;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  көм ей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл   ұш ы   м ен   қ ы з ы л   и е к т ің  

жуысымы  күшті леппен бітеді, жуысым бітіміне 

қарай күшті лепті; дауыссыз шуыл дыбысталады, 

үн  қаты сы на қарай  қатаң; әуез  қаты сы на қарай 

жуан ж әне  езу әуезді дыбыс болып  табылады.

Ш жуан езулік түрінің айыры м белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   81   82   83   84   85   86   87   88   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет