Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


л-ды,  соз  сойле-н-ді,  хат  жаз-ыл-ды



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет843/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   839   840   841   842   843   844   845   846   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
л-ды,  соз  сойле-н-ді,  хат  жаз-ыл-ды  т.б.  оқу 

қимылыны ң,  іс-әрекетінің тура объектісі  -кітап, 



тазалаудың  тура  объектісі  -  үй,  жинаудың  тура 

объектісі  - астық,  сойлеудің тура объектісі  -  соз, 



жазудың  тура  объектісі  -  хат,  ал  ы ры қсы з  етіс 

қо сы м ш асы   (-л ,  -ыл,  -н)  ж ал ған у   а р қ ы л ы , 

біріншіден, оқу, тазалау, жинау, сойлеу, жазу іс- 

әрекеттері өздігінен болғандай,  көрсетілген тура 

объектілері  бұл  сөйлемш елерде  грамм атикалы қ 

бастауыш қызметін атқарып тұр, соның арқасын- 

да,  екінш іден,  ы ры қсы з  етіс тұлғалы  етістіктер 

салт етістік болып тұр, яғни ырықсыз етіс қосым- 

шалары сабақты етістікке жалғанып, оны  (сабақ- 

ты етістікті) салт етістікке айналдырып тұр.  Кей- 

де  қ и м ы л д ы ң ,  іс -ә р е к е т т ің   а тқ а р у ш ы   иесі 

(субъектісі) жалпы сөйлемнің мазмұнынан сезіліп 

тұрады  немесе  грамматикалық  жанама  объекті 

тұлғалары нда  (барыс,  көмектес  септіктерінде, 

түбір,  ілік септік тұлғасы ндағы   сөз бентарапы- 

нан,  жағынан  деген  сөздердің  тіркесінен  т.б.) 

тұрып  та  ж ұмсала  береді.  Өздік  етіс  пен  ы ры қ- 

сыз етістің ұқсас та, өзгеше де жерлері бар.  Ұқса- 

стығы:  1)  қосы м ш аларды ң  кейде  бірдей  болып 

келетіні,  кейде  өздік я  ыры қсыз  етіс  екені  кон- 

текстен  ған а  байқалады ,  сөйтіп,  бір-бірім ен 

омоформа да жасайды: ол дәрігерге корінді және 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   839   840   841   842   843   844   845   846   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет