Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


қарызды,  кітапты  беру,  атты  ағыту,  біреуді  ату)



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет842/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   838   839   840   841   842   843   844   845   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
қарызды,  кітапты  беру,  атты  ағыту,  біреуді  ату) 

іс  иесі  субъектіге тура қаратыла алмайды.  Кейде 

жыр  мәтіндерінде  өздік  етісті  сойлем де  тура 

объекті  де  бөлек  беріліп,  қим ы лды ң  субъектіге 

байланысты  нақты  қай  жеріне  бағы тталғаны н 

білдіреді:  Енді  белін  түйінді,  Асыл  киім  киінді 

(Қ ы з  Ж ібек). 

Бұл  -  әдеттегі  қолданыстан  гөрі

стильдік мақсаттағы нормадан ауытқу болып та- 

былады.


Сонымен бірге өздік етіс көрсеткішіне құран- 

ды  (кү рд ел і)  қ о с ы м ш а -л а н ,  -лен,  -дан,  -ден , 



-тан,  -тен  де  жатқызылады:  ой-лан,  намыс-тан 

т.б.  Бұл  құран ды   қосы м ш а  сөзж асам   -ла,  -ле, 



-да,  -де,  -та,  -те  қосы м ш асы   мен  өздік  етіс   

қосымшаларынан  құралғанын көру қиы н емес.



1.2.2.2.  Ырықсыз етіс

Ырықсыз  етіс  деп  қи м ы л ,  іс -ә р е к е т т ің  

өздігінен орындалатын мән  үстеп,  қимыл, іс-әре- 

кеттің тура объектісі оның грамматикалық бастау- 

ышы  болу  қы зметін  атқарып,  тек сабақты  етіс- 

тіктерден  -ыл,  -іл,  -л  қосы м ш асы ,  түбір  құра- 

мы нда л ды бы сы   болса, -ын,  -ін,  -н қосы м ш асы  

арқылы жасалатын етістің түрін айтамыз.  М ыса- 

лы , кітап оқы-л-ды,  үй тазалан-ды,  астық жина- 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   838   839   840   841   842   843   844   845   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет