Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет83/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалым  белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж и н ақы  

жуысыңқы,  ілгерінді, тербеліссіз  (қатаң),  езулік 

дауыссыз дыбыс.



ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДЫБЫСТАРЫ

39

Айтылым  белгілері:  ны қ  жуысыңқы,  ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.

Естілім белгілері: күшті лепті,  қатаң (шуыл), 

жіңішке,  ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы ,  ж и н ақы  

жуы сы ңқы,  қатаң,  ілгерінді  (жіңіш ке),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Жуан еріндіктүрі: СОР, СҰРт.б. ( 19-3-сурет)



Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

жинақы жуысады  (2-2), жасалу орнына қарай тіл 

ұшы;  тіл  ауыз  қуысында  кейін  шегініп  жатады 

(8), тіл жатысына қарай кейінді; дауыс желбезегі 

тербелмейді  (5-4),  желбезек  қаты сы на  қарай 

тербеліссіз; ерін дөңгеленіп (сүйірленіп) барып (1-

2) жасалады, ерін қатысына қарай еріндік дыбыс 

болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

н ы қ   ж уы сады ,  ж уы сы м   күш ін е  қар ай   н ы қ 

жуысыңқы;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  көмей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай  көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл  ұш ы   м ен   қ ы зы л   и е к т ің  

жуысымы күшті леппен бітеді, жуысым бітіміне 

қ а р а й   л е п т і  ж у ы с ы ң қ ы ;  д а у ы с с ы з   ш уы л 

дыбысталады,  үн  қатысына  қарай  қатаң;  әуез 

қатысына  қарай  жуан  және  ерін  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

С° жуан еріндік түрінің айырым белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет