Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


нәрсе, ешқайсы, ешқандай, ешбір, ешқашан, дәнеңе



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет794/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   790   791   792   793   794   795   796   797   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
нәрсе, ешқайсы, ешқандай, ешбір, ешқашан, дәнеңе 

(дәнеме) болымсыздық есімдікгері жатады.

Әміркандай  әнді  ешкім  сала  алмайды  (Ай- 

мауытов).  Үялсам  да ештеңе дей алмадым (Сон- 

да). Жок,  ол ештеме болмайды (Дулатов).  Ыстык 

сорпадан баскаеишэрсе татып алмайды... Аузы- 

м а  ешқандай  сөз  түспей  койды  (И сабеков).  Бүл 

м ен ешқашан күтпеген ж аналык еді (Сонда).

М орфологиялық тэсіл арқылы болымсыздық 

^есімдіктерін тудырушы дә=  қосымшасы текдәнеңе 

(дәнеме)  болып  қана айтылады да,  есімдіктердің 

озге түрлеріне  қосылмайды. Қағазымызға карап, 

бізді  тыңдамастан,  дәнеңе  етпестен  алды  (Ай- 

мауытов).

Синтаксистік тәсіл  “б ір”  созі  мен  “д е”  шы- 

лауы ны ң  тіркесінен  ж асалған  бір  де,  бір  де  бір 

есімдіктерін  қамтиды.  Ертеңгі  ататын  таңның 

бүгінгі баткан  күннен  бір  де  бір  айырмашылығы 

лсо^(Исабеков).

Болымсыздық есімдіктерінің түрлену жүйесі 

де әрқилы  болып  келеді.  Оны  мынадан  байқауға 

болады:

Болымсы зды қ  есімдіктері  ж іктік жалғаула- 

рын және  көптік жалғауларын тікелей  қабылда- 

майды.  Көптік жалғаулары тек тэуелдік жалғау- 

ларымен  бірге  жүріп  қана  қосылады.  Онда  да

болы м сы зды қ есімдіктердің бәріне бірдей  емес, 




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   790   791   792   793   794   795   796   797   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет