Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


лексикалық тәсіл арқылы жасалған создер



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет788/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   784   785   786   787   788   789   790   791   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
лексикалық тәсіл арқылы жасалған создер.  Бұған 

сан  есімдерден  ауысқан  бір,  біреу  сөздері  және 



кей сөзі,  сонымен  қатар араб тілінен ауы сқанэр, 

әлде,  пәлен сөздері  жатады.

2)  Белгілі  бір  сөздердің  өзара  бірігіп  қолда- 

нылуы  арқы лы  ж асалған,  яғн и  морфологиялық 

тәсіл  арқылы  жасалған  создер.  Б ұған   негізінде 

лексикалы қ жолмен ж асалы нған бір,  біреу,  кей, 



әр, әлде есімдіктеріне сұрау есімдіктері мен кейбір 

белгісіздік  есімдіктерінің  өзара  бірігіп  айтылуы 

арқылы жасалынғанбірдеңе  (бірдеме),  бірнеше, 

бірнэрсе,  кейбір, кейбіреу, әлдекім, әлдене, әлде- 

неше,  әлденемене,  әлдеқай,  элдеқайда,  әлдеқа- 

шан,  әлдеқалай,  әлдебір,  әлдебіреу,  эркім,  әрне, 

әрнеме,  әрнәрсе,  эрқайсы,  эрбір сөздері  жатады.

Белгісіздік есімдіктерінің  бэріне  бірдей тэн 

озіндік ерекш елік деп  атарлықтай  м орфология- 

лы қ түрлену формасы  не  синтаксистік  қы змет- 

тері де  ж оқ.  Олар  әрқайсы   м ағы налы қ  тегі  жа- 

ғы нан  қандай  сөздер  екеніне  және  қай  сөзбен 

біріге қолданылуына байланысты әр түрлі сөз тап- 

тарына бейім болып келеді.  Сол  себепті олардың 

грамм атикалы қ  өзгеру  формалары  мен  синтак- 

систік қызметтері де соларға  үйлес келіп  отыра- 

ды.  М әселен:  1)  бір,  кей,  әр,  пәлен,  әлдеқайда 

создері сын  есімдерше қызмет атқарады. Көптен 



бері бүйтіп түзелгенін Ақбілек корген жок еді,  бір


сыйлы  жерге  баратынын  іші  сөзді  (Аймауытов). 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   784   785   786   787   788   789   790   791   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет