Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет769/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   765   766   767   768   769   770   771   772   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
1) -ғар қосымшасын  -ғару формасынан  қыс- 

қарды деу;



2)  -ған  қосы м ш асы н  -ғар  қосы м ш асы нан 

пайда болды деу.

Бұл  екі  пікірдің алды ңғы сы н  толы қ  м ақұл- 

дауға болады.  Ө йткені -ғару  >  -ғар ізі  ескі  қол- 

жазба ескерткіштерден бастап  бүгінгі түрік туыс- 

тас тілдердің қазіргі айтылу нормасынан да көптеп 

кездесетін дағды ны ң бірі боп  саналады. Ал,  соң- 

ғы  пікір біраз ойлануды  қажет етеді.  Өйткені,  ең 

алдымен,  қазақ тілінде,  тіпті  жалпы түрік туыс- 

тас тілдерде де р ды бы сы ны ң н дыбысына ауысу 

дағды сы   жоқ.  Екінш іден,  р  дыбысы  орны на  н 

дыбысын  қолданудың сонш алық қажет болатын- 

дай  тұрақты  себебі  де  ж оқ.  Сол  себепті  -ған 

қосымш асы н -ғар  қосы м ш асы нан  шықты деген 

пікір әлі де болса аны қтай түсуді  қажет етеді.

Біздің ойымызша, барыс септігінің -ған фор- 

масы  -ғар формасынан  шықпаса керек.  Бұл фор- 

маларды тілдің даму процесінің белгілі бір  кезе- 

ңінде  бірқатар  пайда  болып,  күні  бүгінге  дейін 

қатар өмір сүріп келе жатқан формалар деп  қара- 

ған  жөн.  Бұлай деп  айтуы мы зға осы  екі  ф орма- 

дан жеке-жеке салаға бөліне өрбіп тараған көпте- 

ген  қы сқарған фөрмалардың -ғар -ңар -ңа / /  -ңә 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   765   766   767   768   769   770   771   772   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет