Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет75/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДЫБЫСТАРЫ

35

Т ‘жіңіш ке езулік түрінің айырым  белгілері



Жасалым  белгілері:  тіл  ұшы,  тоғы сы ң қы , 

ілгерінді,  тербеліссіз  (қатаң),  езулік  дауыссыз 

дыбыс.

Айтылым  белгілері:  ны қ тоғы сы ң қы ,  ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Ехггілім белгілері: күшті лепті,  қатаң (шуыл), 

жіңіш ке,  езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы сипатгамасы:  тіл  ұшы, тоғы сы ңқы , 

қатаң, ілгерінді  (жіңішке), езулікдауыссыздыбыс.

Жуан еріндіктүрі: ТҰЗ, ОТ т.б.(17-3 -сурет)

Жасалымы: тіл  ұшы  мен  қызыл  иек өзара 

жымдаса тоғы сады  (1 -1), жасалу орны на  қарай 

тіл ұшы; тіл ауыз қуысында кейін шегініп жатады 

(8),  тілдің  ж аты сы н а  қарай  кей ін ді;  дауыс 

желбезегі тербелмейді  (5-4), желбезек қатысына 

қарай   тер б ел іссіз  (қ атаң );  ерін  д ө ң гелен іп  

(сүйірленіп) барып жасалады (1-2), ерін  қатысына 

қарай еріндік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

ны қ  тоғы сады ,  тоғы сы м   күш іне  қарай  ны қ 

тоғы сы ңқы ; ауыз қуысы  үлкейіп,  көмей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай  көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл  ұш ы   м ен  қ ы зы л   и е к т ің  

тоғы сы м ы   күшті  леппен  аяқталады,  тоғы сым 

бітіміне  қарай  күшті  лепті;  дауы ссы з  шуыл 

дыбысталады,  үн  қатысына  қарай  қатаң;  әуез 

қаты сы на  қарай  жуан  және  ерін  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

Т° жуан  еріндік түрінің айырым  белгілері 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   71   72   73   74   75   76   77   78   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет