Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет749/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   745   746   747   748   749   750   751   752   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
472

МОРФОЛОГИЯ

күрделі анықтауыш, т к ү н , жылы сөздері сан есім- 

дерге тіркесіп қаш ані сұрағына жауап беріп,  пы- 

сықтауыш қызметін атқара алады. Алыстан алты 



жасар бала келсе, алпыстағы ақсақал келіп сәлем 

берер  (М ақал).  Он алты жасар  Б ақты ғұл он ж а- 



сар осы Тектіғұлды біресе жетектеп,  біресе арқа- 

лап,  н ағаш ы  деген ел  болмы сқа зорға жетіп  еді 

(Әуезов). Е кірет  ас құйылмаса...  (Әуезов).  Осы- 

дан 2-3 жыл бұры н есірік інісі  Ерібай оттың ба- 

сын сипап  қалды  (Сәрсенбаев).  Хан  сөзіне  сен- 

генім, он күн мұрсат бергенім  (Махамбет).

Сан  есім  сағат   сөзімен  тіркесе  келіп,  екі 

ж ақты  қы зм ет  атқарады.  Бірінш іден,  сан  есім 



сағат сөзінің  алдында келіп,  оны аны қтап, қан- 

ша? деген сұраққа жауап береді де,  күрделі аны қ- 

тауы ш   болады .  А й н а л д ы р ға н   23  сағат т ы ң 

ішінде...  (М омышұлы).  Екіншіден, сағат сөзінен 

кейін  қолданы лы п, қаш ані деген сұраққа жауап 

беріп, уақыт,  мезгіл  м ағы насы н  білдіреді.  Ертең 

таңертең  сағат   сегізде барлы қтары ңы з  сақадай 

сай тұрыңыздар  (Ж ұмаділов) деген сөйлемде са- 

ғат   сегізде  тіркесі  -  мезгіл  пысы қтауыш   қы з- 

метін атқарып тұр.

5.3.  САН  Е С ІМ Н ІҢ   М А ҒЫ Н А Л Ы Қ   Т О П Т А РЫ

Сан есімдер қолданылу ерекшеліктеріне қарай 

бір тобы зат есіммен тіркесіп, оны анықтап, есебін, 

ретін,  м өлш ерін  білдірсе,  біразы  ж и н ақты лы қ 

ұғымды, бөлш ектік үлесті,  шамалық, болжалдық 

мағыналарды білдіреді. Осындай мағыналық ерек- 

шеліктеріне  қарай  сан есім алты топқа бөлінеді. 

Олар:  есептік сан есім, реттік сан  есім,  ж инақ- 



тық  сан  есім,  топтау сан  есімі,  болжалдық  сан 

есім  және бөлшектік сан  есім.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   745   746   747   748   749   750   751   752   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет