Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет74/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   70   71   72   73   74   75   76   77   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
1 6 - 4 - с у р е т .  

П ,  Б ,  М   жініш ке  еріндік  з 

үндесім   дауы ссы здары ны ң 

м оделі  (үлгісі)  4

Естілімі:  тіл  ұш ы   м ен  қ ы зы л   и е к тің  

тоғы сы м ы   күшті  леппен  аяқталады,  тоғы сым 

бітіміне  қарай  күш ті  лепті;  дауы ссы з  шуыл 

дыбысталады,  үн  қатысына  қарай  қатаң;  әуез 

қаты сы на  қарай  жуан  және  езу  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

Т жуан езулік түрінің айырым белгілері

Жасалым  белгілері:  тіл  ұшы,  тоғы сы ң қы , 

кейінді,  тербеліссіз  (қатаң),  езулік  дауыссы з 

дыбыс.

Айтылым белгілері:  н ы қтоғы сы ң қы ,  көмей 

қуысты  дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері:  күшті лепті,  қатаң  (шуыл), 

жуан,  езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы сипаттамасы: тіл  ұшы, тоғы сы ңқы , 

қатаң,  кейінді  (жуан),  езулік дауыссыз дыбыс.

Жіңішке езулік түрі: ЕТ, ТІС т.б. (17-2- сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

жымдаса тоғы сады  (1 -1),  жасалу орны на қарай 

тіл  ұшы; тіл  ауыз қуысында ілгері  итініп жатады 

(6),  тілдің  ж аты сы на  қарай  ілгерінді;  дауыс 

желбезегі тербелмейді  (5-4), желбезек қатысына 

қарай  тербеліссіз  (қатаң);  еріп  жазылып  (езу 

тартып)  барып  (1-3)  жасалады,  ерін  қатысына 

қарай езулік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

н ы қ  тоғы сады ,  тоғы сы м   күш іне  қарай  ны қ 

тоғысыңқы; ауыз қуысы кішірейіп,  көмей қуысы 

үлкейеді,  үстеме  жасалым  орны на  қарай  ауыз- 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стілім і:  тіл  ұш ы  м ен  қ ы зы л   и е к т ің  

тоғы сы м ы   күшті  леппен  аяқталады,  тоғы сым 

бітіміне  қарай  күшті  лепті;  дауы ссы з  шуыл 

дыбысталады,  үн  қатысына  қарай  қатаң;  әуез 

қатысына  қарай жіңішке және езу әуенді дыбыс 

болып табылады.





жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   70   71   72   73   74   75   76   77   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет