Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


ЭІР м и г ч у и л и і  пп



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет716/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   712   713   714   715   716   717   718   719   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
4ЭІР

м и г ч у и л и і 



пп

күйінде дербес мағыналы сөз ретінде қолданыл- 

майтыны мәлім.  Бұлай болуы - олардың ілік сеп- 

тіктегі  сөзбен  тіркесіп,  ұзақ  уақыт  көмекш ілік 

қызметте жұмсалуының нәтижесі. Бұлардың ішінде 

арт деген нұсқаның арт жақ деген тіркестің құры- 

лымында тәуелдік жапғауынсыз айтылатыны бар. 

Басқаларының бұлайша қолданылуы байқалмай- 

ды.


К ө м е к ш і  есім д ерд ің   қ а т а р ы н а   ж ататы н  

сөздердің  бәрінің  көм екш ілік  қы зметте  ж ұмса- 

луы  біркелкі емес.  Біры ңғай көм екш і  есім  қы з- 

метінде жиі жұмсалатын  сөздер бар да,  көмекш і 

есім қы зметінде тиіп-қаш ы п,  іш інара жұмсала- 

ты н  сөздер  бар.  А лғаш қы   топқа  енетін  сөздер 

қатарында аст, үст, алд, арт, жан, маң, іш, сырт, 

тұстэрпт сөздерді атауға болады, ал айнала,  бет, 

бой,  шет тәрізділер мұның екінші тобына кіреді.

Лексикалық жағынан алғанда, қазақ тіліндегі 

көмекш і  есімдерді  білдіретін  м ағы н асы н а  бір 

нәрсенің үстіңгі, астыңғы жағын, аддыңғы, артқы 

ж ағы н,  шеті мен жанын, айналасын, ішкергі тұсы 

мен  ортаң ғы   тұсын  білдіретін  ы ң ғай ы н а  қарай 

біз  төменде  оларды  шартты  түрде  горизонталь 

бағы ттағы   кеңістік қатынасты білдіретін,  верти- 

каль  бағы ттағы   кеңістік  қаты насты ,  көлемдік 

кеңістік қатынасты білдіретін көмекші есімдер деп 

бергенді  қолайлап отырмыз.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   712   713   714   715   716   717   718   719   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет