Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет665/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   661   662   663   664   665   666   667   668   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
-лап//-леп.  Бұл  қосы м ш а  үстеу  создердің 

құрамында оте жиі  қолданылады.  Құрамы ж ағы- 

нан етістік соз табын тудыратын  -ла жэне  косем- 

шенің -п жұрнақтарынан тұрғанымен, бұлар осы- 

лайш а  (-лап)  озара  ж ы мдасып,  бір  бүтін  болып 

кірігіп  кеткен.  Осы  құрылымда  үстеу жасайтын 

бір жұрнақ саналады.

-лап  қосымш асы  ең  алымен  үстеу  түбірлі 

создерге жалғанып, амал,  мезгіл  мәндерде жұмса- 

лады:  Кулевакин  абайлап  алды-артына  қарады 

(Ерубаев).  Сансыз көкек сүңқылдап,  көктем келді 



ертелеп (Аманжолов).

Осындай  тұлғадағы   үстеу  создер  сонымен 

қатар басқа да түбірлі соз таптары  арқылы  жаса- 

лып,  негізінен  алғанда,  амалдық мэнді  білдіреді.




408

СӨЗЖАСАМ


Шайханада  ж уалап  ішкен  араққа  М ихайло 

кызып  отырды  (“Л ен.ж ас”).  Бүлардың  соңынан 

біреулеп те,  түйдектеп те күнандар келіп жатыр 

(Әбілев). Егіздеп туып енеден,  Есебі жок көл едік 

(Әбдіқадыров).

Үстеудің  осы тұлғалы түрінде де жоғарыда- 

ғы дай  саты лау  құб ы лы сы   б ай қал ад ы .  -лап 

қосымш асы  түбір  негізді  сөздерге  кейде  бірден 

ж алғанбай, басқа бір қосымшалар арқылы үсте- 

меленеді.



Күдік біртіндеп арыла берді(Әуезов). Жүмыс- 

ты күндіктеп берген(Жансүгіров). Бір айда күнде- 

м елеп акша тапқан (Тәкежанов).


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   661   662   663   664   665   666   667   668   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет