Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


  Күрделі  сандардың  тірек  сыңары



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет606/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   602   603   604   605   606   607   608   609   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
5.2.2.  Күрделі  сандардың  тірек  сыңары

Сөзжасам ісіне қатысатын бірліктердің бәрінің 

қызметі  бірдей  деуге  келмейді.  Соз  синтетика- 

лық тәсіл арқылы жасалғанда, қосымша яғни соз- 

тудырушы  ж ұрнақты ң  қызметі оте  күшті,  ол  ар- 

қылы  белгілі  м ағы налы   туынды  соз  жасалады 

және ол талай туынды  создің жасалуына  ұйытқы 

болады.  Сол  сияқты   күрделі  создің  жасалуына 

ұйытқы болатын создер болады.

Күрделі сандардың жасалуында да тірек сы- 

ңар негізгі қы змет атқарады.  Күрделі сандардың 

тірек сыңары бірнеше күрделі санның жасалуына 

негіз болып, олардың бәрінің құрамынан бір орын 

алып,  бәрінде  бір  м ағы на  береді.  Ондай  күрделі 

создердің  басқа  сыңары  ауысып,  тірек  сы ңарға 

түрлі  м ағы на  қосы п  отырады.  О нды қ  пен бірлік 

аралас  күрделі  санда  жаңа  м ағы на  онды қ  пен 

бірліктің қосындысынан шығады.  Мысалы: он бір, 



он екі,  он үш,  он төрт,  он бес,  он алты,  он жеті,  он 

сегіз,  он  тоғыз.  М ұнда  он  саны  тоғы з  бірлікпен 

тіркесіп,  тоғы з күрделі сан жасаған.  Әр ондық та 

осылайш а  9  бірлікпен тіркесіп,  тоғы з-тоғы здан  

күрделі  сан жасайды.  Ондықтардың тірек сыңар 

болуы  арқы лы   барлы ғы тілде  81  күрделі сан жа- 

салған.  Бұлардың  бэрінде  тірек  сыңар  болатын 

ондықтар  үнемі  бірінші  орында,  ауыспалы  сы- 

ңарлар екінші орында тұрады.





жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   602   603   604   605   606   607   608   609   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет