Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


ж Г Ғ Ы л ы ң қ ы үнді й с ж и- қ атаң с



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет56/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ж

Г

Ғ



Ы

л ы ң қ ы

үнді

й

с



ж и-

қ атаң


с

ы

н а-



ү я ң

3

ң



қы

Ү(\ү)


қ

діріл


үнді

р

ы



жанама

л

жабы-


қатан

сы ң-


ү я ң

Д Ж


қ ы

үнді


5 - к е с т е .  

Д а у ы с с ы з   ды бы стар ды ң   толы қ 

ж а с а л ы м   ж ік т е л ім і

Енді бірте-бірте  вариант дыбыстарды ш ы ға- 

рып  тастап,  дауыссы здардың  “ф он ети кал ы қ” 

құрамын  ған а  қалдыру  керек. Алдымен  Ж  дау- 

ыссызы ның  сөз басы нда  ғана  кездесетін  орны - 

ғым  варианты  (позиционны й  вариант)  жабы- 

сы ңқы   “Д Ж ”  ды бы сы ,  Ғ-Г дауы ссы зы ны ң  соз 

ортасындағы жуысыңқы орнығым варианты мен 

Қ,  Ғ дауы ссы здары ны ң  бұл  жерде  басы  арты қ 

жіңіш ке  үндесім  варианттары  К,  Г дыбыстары 

алынып тасталады  (олар төмендегі  үндесім тал- 

дауда  басқа дауыссы здардың жіңіш ке  вариант- 

тарымен  қатар ескеріледі).  Сойтіп  қазақ тілі да- 

уыссыз  ды бы стары ны ң  17  дыбыстан  тұратын 

құрамы  ш ықты  (6-кесте).

Дауыссыз дыбыстардың жасалым кестесін әрі 

қарай таратып әкетуге болады. Дауыссыздар әр 

жасалым белгілеріне орай топтап талданады.

1. Дауыс  қаты сы на қарай:

а) қатаң дауыссыз дыбыстар жасалғанда да- 

уыс  желбезегі  тербелмей,  бейтарап  қалады:  П, 

Т,  Қ -К ,  С,  Ш;

ә) ұяң дауыссыз дыбыстар жасалғанда дауыс 

желбезегі жартылай тербеледі:  Б, Д,  Ғ-Г,  3, Ж;

б)  үнді дауыссыз дыбыстар жасалғанда^дау- 

ыс желбезегі  мол тербеледі:  М,  Н,  Ң,  Р, Л,  И,  У.

Жасалу

тосілі


дауыс

қатысы


Ж асалу  орны

ерін


тш

үшы


тш  ор- 

тасы


тш

арты


тш -

ш ік


тоғы сы цқы

қ атаң


П

Т

К




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   52   53   54   55   56   57   58   59   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет