Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет340/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   336   337   338   339   340   341   342   343   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
СӨЗ  ҚҮРЫЛЫМЫНЬІҢ ЫҚШАМДАЛУЫ

167


етістіктің өткен шақ пішінімен салыстыру мүмкін 

емес.  Сондай-ақ өздік етіске сын есім тудыратыи 



-лы немесе -қы жұрнағы ешқашан жалғаибайды.

9.7.4.4.  -м а,  -м е дәнекер тұлғасындары

-ма,  -ме,  -ба,  -бе,  -па,  -яетұлғасы ндары  да 

сын  есім  тудыратын  -лы,  / - л і /   ж ұрнақтары н 

е т іс т ік к е   ж а л ғ а п   сы н   есім   ту д ы р у   ү ш ін  

дэнекерлік  қы змет  етеді.  М ысалы,  аш /па/лы , 



ж ап/па/лы,  көш /пе/лі,  өт /пе/лі,  ауыс/па/лы,  ү р / 

м е/лі,  ұр/м а/лы ,  ж ылж ы/ма/лы,  т аңда/ма/лы, 

салыстыр/ма/лы т.б.

Бұл  сөзжасам  үлгісі  (моделі)  етістіктен  зат 

есім (сын есім) тудыратын  -ма,  -лгежұрнағының 

қолданылу  үлгісімен  пайда  болған.  М әселен, 



бүрм елі  (бү р+ м е+ лі),  бө лм елі  (б өл+ м е+ лі), 

т ү й м е л і  (т ү й + м е + л і) 

д е г е н д е   ү ш -ү ш  

м о р ф е м а д а н   т ұ р с а ,  к ө ш п е л і,  а у ы с п а л ы , 

ж ылж ымалы  дегендерден  (м а)-н ы   м орф ема 

ретінде  бөлу  м ү м к ін   ем ес.  Бұл  ж ерде  тек 

тұлғасын ретінде дэнекерлік қызмет атқарып тұр.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   336   337   338   339   340   341   342   343   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет