Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


  -ын,  -  ін, дәнекер тұлғасындары



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет339/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   335   336   337   338   339   340   341   342   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
9.7.4.3.  -ын,  -  ін, дәнекер тұлғасындары

-ын,  -ін  тұлғасындары  етістікке  сын  есім 

тудыратын -лы,  (-лі,  -ды,  -ді,  -ты,  -ті) және -ғы 



(-гі,  -қы,  -кі) жұрнақтары жалғанғанда дэнекерлік 

қызмет атқарады.

-л ь //-л /ж ұ р н а ғы  ж алғанғанда келетін  -ын, 

-///тұлғасындарынажяса-я-дб/, таста-н-ды, жуы- 



н-ды,  шай-ын-ды,  еріт-/ін/-ді, үй-/ін/-ді, қиын-ды 

т.б мысалдарын келтіруге болады.



-ын,  -ін  тұлғасындары  етістіктен  -қы,  -кі 

ж ұ р н а қ т ар ы   ар қы л ы   сы н  есім  ж асал ған д а 

қолданылады.  Бірақ (н) дыбысы қ, к дыбысының 

ал ды н да  келіп   / ң / - ғ а   ай н а л а д ы .  М ы салы , 



шық+ын+қы - шығыңқы,  бат+ын+қы - батыңқы, 

жайыл+ын+қы  - жайылыңқы т.б.

-ын,  -ін  тұ л ғасы н д ар ы н ы ң   қолданы луы  

етістіктен зат есім тудыратын -ын,  -///жұрнағымен 

омонимдестігіне байланысты.  Мәселен, шық+ын

-  шығын,  тық+ын  -  тығын  дегенде  зат  есім 

жасалса, тастан, туын,  басын т.б. дегенде зат есім 

жасалмаған.



Ескерту:  Кей  әдебиеттерде  әңгіме  болып 

оты рған  -ын,  -ін,  -н  тұлғасындарын  өздік  етіс 

ж ұрнағы  деп  есептейді.  Жасанды,  жуынды сын 

есімдерін жасанды, жуынды,  шайындыдеген өздік





жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   335   336   337   338   339   340   341   342   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет