Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


  Соз басында кездесетін қонар дыбыстар



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет325/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   321   322   323   324   325   326   327   328   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
    Навигация по данной странице:
  • Ү, Ы, I, О
9.7.1.  Соз басында кездесетін қонар дыбыстар

Қазақ тілінде қөнар дыбыстардың  (прөтеза) 

пайда  бөлуы  екіге  бөлінеді.  Бірінш ісі,  Л,  Р 

дыбыстары нан басталған  сөздердің алдынан Ү, 



Ү,  Ы,  I,  О  дауысты  ды бы стары ны ң  қөйылып 

айтылуы.  М ысалы,рұқсат  - ұрықсат, лөк - үлек, 



лай - ылай, рет  - ірет, русь - орыс т.б.  Сөндай-ақ, 

басқа  тілден  ауысқан  ст,  шт,  шк  сияқты   қөс 

дауыссыздан  басталатын  сөздердің  басына  да 

дауы сты   д ы б ы с  қ ө й ы п   айту  бар.  М ы салы , 



стакан-ыстакан,  иітаб -  ыштаб,  шкап  -  ышкап 

т.б .  Бұл  ж а ғд а й д ы   м о р ф о н ө л ө г и я д а н   горі 

ф ө н ети ка  объектісі  деп  түсінген  абзал.  Ал, 

екіншісі, араб-иран тілдерінен енген вэкил, воқиа, 



вохит сөздерінің  қазақ тіліндегі нұсқасында (в) 

д ы бы сы   (у )-ғ а   ай н алад ы   да,  алды на  Ү,  Ү 

дыбыстары артық қөйылып айтылады.  Мысалы, 

векил-үуәкіл,  воқиа-ұуақиға,  возир-үуәзір, вохит- 

ұуақыт т.б.

С өндай-ақ қазақ тілінде алпамсадай сөзінің 

алдында  / б /   дыбысы  қөйы лы п,  балпамсадай 

бөлып айтылады.  Екінші төптағы мысалдар басы 

аш ық морфонөлөгия  нысанына жатады.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   321   322   323   324   325   326   327   328   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет