Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


о-і  алмасуы  жүзеге  асады.  Мысалы,  Зейнолла  -  Зейнілдэ, Абдолла - Әбділдэт.Ь. О -Ү



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет312/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   308   309   310   311   312   313   314   315   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
о-і  алмасуы  жүзеге  асады.  Мысалы,  Зейнолла  - 

Зейнілдэ, Абдолла - Әбділдэт.Ь.

О -Ү   дауы сты   д ы б ы с т а р ы   а л м а с у ы н а н  

өкімет-үкімет, өкім-үкім, бәгелек-бүгелек, бөкең- 

бүкең,  бөгежекте-бүгежекте,  өтек-үтік,  дөреге 

(диал.)  -  дүрегей,  бөкеңде  -  бүкеңде,  төленше- 



түленше сияқты  варианттар жасалған.

Бұл алмасулар солай ет, олай ет тіркестерінің 

ықш амдалып  сөйт-сүйт,  өйт -үйт ,  өйткені- 

үйткені болып айтылуында да  кездеседі.

9.6Л .3. Еріндік-езулік дауыстылардың алмасуы

Еріндік-езулік дауысты дыбыстардың алмасуы 

арқылы жасалатын  варианттар жиі  кездеспейді. 

Олардың  біразы  аш ы қ-қы саң   дауыстылардың 

алмасуында (о-ы, о-і) айтылады. Сондықтан енді 

ұ-ы,  ү-і алмасуларына тоқталамыз.

Ұ-Ы дыбыстарының алмасуы арқылы булдй- 

былай,  бұқтыр-бықтыр,  бұлға-былға,  бұлғақта- 

былғақта, бұлау-былау,  құбыла-қыбыла,  құрсау- 

қ ы р с а у ,  т ү м а қ -т ы м а қ ,  т ұ н д ы р -т ы н д ы р , 

тұштаңда-тыштаңда, тұіиталаңда-тышталаңда, 

ұңғырау-ыңғырау (қашау сияқты) сөз варианттары 

жасалған.



Ү-і дыбыстарының  алмасуы үндеме-індеме, 

дүбір-дібір,  иіүйе бөрі-шійе бөрі, бүйт-бійт сияқты 

варианттарда кездеседі.




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   308   309   310   311   312   313   314   315   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет