Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет311/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   307   308   309   310   311   312   313   314   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
3. 

О-Ұ  дыбыстарының  алмасуы  а-ы,  е-і 

алм асулары на  қ а р а ға н д а ,  әл деқай д а  си рек 

ұшырайды.  Бұған  ождан-ұждан,  оқса-ұқса, 

ойбай-ұйбай, моржа-мұржа сияқты вариантгарды 

атауға болады.



О-ы  ды бы стары   да  аз  алм асады .  Б ірақ 

тіліміздегі  соң  ш ылауының  қосы м ш аға  айналу 

барысында  сын  түрінде  дыбысталатын  ерекше 

озгеріс  байқалады.  Бұл  жағдай  -ға н   тұлғалы 

есімшегесо// шылауы тіркесіп айтылғанда жүзеге 

асады.  М ысалы, барған соң,  айтқан соң,  жазған 



соң сияқты тіркестерден  пайда болған барғансын 

(немесе барғасын), айтқансын (немесе айтқасын), 

қ а й т қ а н с ы н   (нем есе  қ а й т қ а с ы н )  т ү р ін д е  

варианттар жасалған.

О сы   қ ұ б ы л ы с   аздан  соң,  к о п т ен   соң 

сөздерінің аздасын, көптесін болып  айтылуында 

да  байқалады.  О  дыбысының  ы  дыбысымен 

алмасуы  ш ы ғы стан  енген  кісі  аттары нда  да 

кездеседі. Мысалы, Қайролт-Қайрылш (Кдйрылда), 

Қабдолла-Қабдылда  т.б.  Егер  кісі  аттарының 

алғашқы буындары жіңішке дыбысталатын болса,




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   307   308   309   310   311   312   313   314   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет