Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет307/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   303   304   305   306   307   308   309   310   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
9.6.1.1. Жуан және жіңішке дыбыстардың 

алмасуы

Жуан ж эне жіңіш ке дыбыстардың алмасуы 

қ а за қ   тілі  деректерін е  қ ар аған д а,  кеб ін есе, 

жуаннан жіңішкеге  қарай өзгеруі арқылы жүзеге 

асады.  Сөнды қтан  да  алмасудың  бұл  түрін  тіл 

а р ты   д ы б ы с т а р ы н ы ң   тіл  а л д ы н а   ж ы л ж у  

тен д ен ц и ясы м ен   (үрдісі)  түсіндіру  дағды сы  

қалы птасқан.  Ш ы нды ғы нда,  қазақ тіл ін д еа-ә, 

а-е, ы-і, о-оды бы старыны ң алмасуы өсы жәйтті 

аңғартады.



1. 

а -ә  д ы б ы стар ы н ы ң   алмасуы   өте  жиі 

кездеседі.  Мысалы, ары~эрі, абиыр-эбүйір, абыржы- 



эбіржі, ажым-әжім,  азар-эзер, залым-зэлім, жай- 

жэй, шай-шэй, қазыр-кәзір, хал-эл, заһар-зэһэр-зэр, 

қаһар-кэр т.б.

А-ә дыбыстарының алмасуына себеп бөлатын 

кейбір құбылыстар да бар.  М әселеп, қаһар, заһар, 



саһар  сәздері  ықш амдалу  жөлымен  ж іңіш ке 

дыбысталады :қаһар-кәр, заһар-зэр,  саһар-сэріт.6. 

Ат  араб  тілінен  енген  саэт  сөзі  сағат  түрінде



150


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   303   304   305   306   307   308   309   310   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет