Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет224/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   220   221   222   223   224   225   226   227   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ФОНЕТИКА

(екі ән) жазуда  ұш ырамағанымен,  айтуда  кезде- 

се  береді.  Ал  қал ған  кай,  ко,  кұ,  кы буындарын 

ойлану керек болады.

Енді кырык сөзімен тіркестіріп айтып  көрейік. 

Бұл  соз  дауыстыдан  басталатын  соз  (қосымша) 

тіркескенде қырк болып та кететінін ескеру керек. 

Бұған тек жіңішке дауыстыдан басталатын буын- 

дарды (сөздерді) ғана т\ркесүіртік:кыры-ғэн//қыр- 

қән (қырық ән), қыры-ғе-кі//қыр-қе-кі (қырық екі), 

қыры-ғо-түрүк//қыр-қө-түрүк  (қы ры қ  өтірік), 

қыры-ғүш //қыр-күш  (қырық  үш),  қы ры -ғі-ш ік// 

қыры-қі-шік (қы ры қ ішік) және  бірер тіркес:  кө- 

га-ла (көк ала), кө-го-рай  (көк орай),  кө-гұр-сын 

(көк ұрсын), кө-гы-лақ (көк ылақ).

С оны мен  мынадай  ж ақы н  да жат  буындар 

(дауыссыз  - дауысты тіркестері)  пайда болды:  - 

қә,  -қе,  -құ,  -қі,  -ғә,  -ге,  -гі,  -ка,  -ко,  -кұ,  -кы , 

-га,  -го,  -гұ,  -гы.

М ұндай  буындар  орф ограф ия  үшін  тосын 

емес: гау-һар,  хи -к а я ,  қ а -ғ і-л е з ,  кү нэ-кар,  а л- 

ла у -а к-б а р ,  м үба-рак,  м үба-ра-гы ,  кэнизә-гы , 

тэ-кап-пар,  бло-гы,  бунддеста-гы,  бурла-гы, гал- 

сту-гы,  варя-гы,  верста-гы,  гудо-гы,  значо-гы , 

к а у ч у -гы ,  к а -за -гы   т.б.  К  және  қ  қатаңдары 

тіркескенде, тез айтудаққ болып  айтылады: теқ- 



қана (тек қана),  пэққой (пэк қой),  коққарға (көк 

карға), түққылмады (түк қылмады), тіққасык (тік 

қасық),  еққабат (екіқабат),  еққатар (екі қатар), 

еққыз (екі қыз).

Күні  кеше,  орыс  тілінің  ықпалы  жүрмей 

тұрған  кезде,  құрам ы н д а-га,  -го,  -гу,  -ко,  -ку, 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   220   221   222   223   224   225   226   227   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет