Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет133/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   129   130   131   132   133   134   135   136   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Жасалым  белгілері:  тіл  ұшы, тоғы сыңқы , 

ілгерінді,  тербелімді  (үнді),  еріндік  дауыссыз 

дыбыс.

Айты лы м  б е л г іл е р і:  б о с а ң   ж а н а м а  

ж уысыңқы,  ауыз  қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері:  бос  лепті,  үнді  (ыңыл), 

жіңішке,  ерін әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы,  ж ан ам а 

жуы сы ңқы,  үнді,  ілгерінді  (жіңіш ке),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Й дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Жуан езулік түрі: АЙ, ТЫ Й т.б.  (21-1-сурет)



Жасалымы: тіл түбі  мен тілшік жайылыңқы 

жуысады  (4-1), жасалу орнына қарай тілшік; тіл 

ауыз  қуысында  кейін  шегініп жатады  (8), тілдің 

жатысына  қарай  кейінді;  дауыс  желбезегі  мол 

тербеледі  (5 -3 ),  ж е л б езе к   қа ты сы н а   қар ай  

тербелімді;  ерін  ж азы лы п  (езу  тартып)  барып 

(1-3) жасалады, ерін қатысына қарай езулікдыбыс 

болып табылады.



Айтылымы: тіл түбі мен тілшік бос жуысады, 

жуысым  күшіне  қарай  бос  жуысыңқы;  ауыз 

қуысы  үлкейіп,  комей  қуысы  кішірейеді,  үстеме 

жасалым  орны на  қарай  комей  қуысты  дыбыс 

болып табылады.

Естілімі:  тіл  түбі  мен  тілш іктің  жуысымы 

бос  леппен  аяқталады ,  жуысым  бітіміне  қарай 

бос  лепті;  дауы ссы з  ыңыл  дыбысталады,  үн 

қатысына  қарай  үнді; әуез қатысына қарай жуан 

және езу әуезді дыбыс болып  табылады.



56

ФОНЕТИКА

Й  жуан  езулік түрінің  айырым  белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   129   130   131   132   133   134   135   136   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет