Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет132/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалы м   белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж а н а м а  

ж уы сы ңқы ,  кейінді,  тербелімді  (үнді),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  бос тоғы сы ңқы ,  көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім белгілері:  бос лепті,  үнді, жуан,  ерін 

эуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы ,  ж ан ам а 

ж у ы с ы ң қ ы ,  ү н д і,  к е й ін д і  (ж у а н ),  е р ін д ік  

дауыссыз дыбыс.

Жіңішке еріндіктүрі:  ГҮЛ,  ҮЛКЕН т.б. (20-



4-сурет)

Жасалымы: 

тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара

жымдаса  тоғы сы п,  екі  жағы  жуысады  (2-1),

жасалу орнына қарай тіл ұшы; тіл ауыз қуысында 

ілгері  итініп  жатады  (6), тілдің жатысына  қарай 

ілгерінді;  дауыс  желбезегі  мол  тербеледі  (5-2), 

ж елб езек  қ а ты сы н а   қар ай   тербелім ді;  ерін 

дөңгеленіп  (сүйірленіп)  барып  (1-2)  жасалады, 

ерін  қаты сы н а  қарай   ерін дік  ды бы с  бөлы п 

табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  езара 

бос  то ғы сад ы ,  то ғы с ы м   күш іне  қарай   бос 

тоғысыңқы; ауыз қуысы  кішірейіп, көмей  қуысы 

үлкейеді,  үстеме  жасалым  орны на  қарай  ауыз 

қуысты  дыбыс болып  табылады.

Е стілім і:  тіл  ұш ы   м ен  қы зы л   и е к т ің  

тоғы сы м ы   бос  л еп п ен   аяқталады ,  тоғы сы м  

б ітім ін е  қ ар ай   бос  л е п ті;  д ау ы ссы з  ы ңы л 

дыбысталады,  үн  қаты сы на  қарай  үнді;  әуез 

қатысына қарай жіңішке және ерін әуезді дыбыс 

болып табылады.

Л |0жіңішке еріндіктүрінің айырым белгілері 


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   128   129   130   131   132   133   134   135   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет