Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет130/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   126   127   128   129   130   131   132   133   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалы м   белгілері:  тіл  ұш ы ,  ж ан ам а 

ж уы сы ңқы ,  кейінді,  тербелімді  (үнді),  езулік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым белгілері: бос тоғысыңқы, көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері:  бос  лепті,  үнді,  жуан, 

езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  тіл  ұш ы ,  ж ан ам а 

жуысыңқы,  үнді,  кейінді (жуан), езулік дауыссыз 

дыбыс.

Ж іңіш ке  езулік  түрі:  ЕЛ,  БІЛ  т.б.  (20-2- 



сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қы зыл  иек  өзара 

жымдаса  тоғы сы п,  екі  жаны  жуысады  (2-1), 

жасалу орнына қарай тіл ұшы; тіл ауыз қуысында 

ілгері итініп жатады  (6), тілдің жатысына қарай 

ілгерінді;  дауыс  желбезегі  мол  тербеледі  (5-2), 

ж ел б езек  қ аты сы н а  қарай   тербелім ді;  ерін 

жазылып  (езу тартып)  барып жасалады  (1),  ерін 

қатысына қарай  езулік дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

бос  то ғы с ад ы ,  тоғы сы м   күш іне  қарай   бос 

тоғысыңқы; ауыз қуысы кішірейіп, көмей қуысы 

үлкейеді,  үстеме  жасалым  орны на  қарай  ауыз- 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл  ұш ы   м ен   қ ы з ы л   и е к тің  

тоғы сы м ы   бос  леппен  аяқталады ,  тоғы сы м  

б ітім ін е  қ а р а й   бос  л еп ті;  д а у ы с сы з  ыңыл 

дыбысталады,  үн  қатысына  қарай  үнді;  әуез 

қатысына қарай жіңішке және езу әуезді дыбыс 

болып табылады.




55

Л '  жіңіш ке  езулік түрінің айырым  белгілері




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   126   127   128   129   130   131   132   133   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет