Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет129/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   125   126   127   128   129   130   131   132   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж а са л ы м   б е л г іл е р і:  тіл   ұ ш ы ,  д ір іл  

жуысыңқы,  ілгерінді, тербелімді  (үнді),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  бос  жуы сы ңқы,  ауыз 

қуысты дыбыс.



Естілім белгілері:  бос лепті,  үнді, жіңішке, 

ерін  эуезді дауыссыз дыбыс.



Ж алпы  си п аттам асы :  тіл  ұ ш ы ,  д ір іл  

жуысыңқы,  үнді,  ілгерінді  (жіңіш ке),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Л дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Жуан езулік түрі:  БАЛ, ЖЫЛ т.б. (20-1- сурет)



Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара

жымдаса  тоғы сы п,  екі  жаны  жуысады  (2-1), 

жасалу орнына қарай тіл ұшы; тіл ауыз қуысында 

кейін шегініп жатады  (8), тілдің жатысына қарай 

кейінді;  дауыс  желбезегі  мол  тербеледі  (5-2), 

ж ел б езек   қ аты сы н а  қарай   тербелім ді;  ерін 

жазылып  (езу тартып) барып жасалады  (1-3), ерін 

қаты сы на қарай езулік дыбыс  болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қы зыл  иек  өзара 

бос  то ғы с ад ы ,  тоғы сы м   күш ін е  қарай   бос 

тоғы сымды ;  ауыз қуысы  үлкейіп,  көмей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай  көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл  ұш ы   м ен   қ ы зы л   и е к т ің  

то ғы сы м ы   бос  леп п ен   аяқталады ,  тоғы сы м  

б іт ім ін е   қ ар ай   бос  л еп ті;  д а у ы с сы з  ы ңы л 

дыбысталады,  үн  қаты сы на  қарай  үнді;  әуез 

қаты сы на  қарай  жуан  және  езу  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

Л жуан  езулік түрінің айырым белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   125   126   127   128   129   130   131   132   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет