Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1269/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1265   1266   1267   1268   1269   1270   1271   1272   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
740

СИНТАКСИС

5.1.3.4.  Параллельді  сүраулы  сөйлемдер  арқылы 

жасалған  параллельді  күрделі 

синтаксистік түтастық

М үндай  параллельді  күрделі  синтаксистік 

тү тасты қтар д ы ң   ер ек ш ел ігі  -  оны   қүрауш ы  

п а р а л л е л ь д і  с ө й л е м д е р д ің   сү р ау л ы   б о л ы п  

келетіндігі.  Ол  арқылы  айтылатын  ойдың,  маз- 

м үн н ы ң  эм о ц и о н ал ьд ы қ -эксп р есси в тік  реңкі 

ашылып,  сөйлеушінің  сезімдері  беріледі:

Әлгінде  қоянжырық  бір  шындықтың  шетін 

басып  қалган  сияқты  болды  “Аягында  содан  іш- 

қүса  болып  жынданып  өліпті  гой”  деді.  Біржан 

сияқты Арқаның ардагер  әншісі журт алдында  Пошта- 

байдан  таяқ  жеп  қорлық  көрсе,  іш-қуса  болмай  не 

болмақ?  Буган  дейінгі  өркөкірек  ән,  буган  дейінгі 

асқақ  ун  сөне  бермегенде,  қайтпек? Ақын  ушін  іш- 

қуса  мен  жындану  арасы  қай  бір  алыс  еді.  Біржан 

сал  да,  ақын  Абай  да,  Ақан  сері  де  буган  бір  со- 

қпай  өте  алмаган”  (Мүсірепов).

Бүл  параллельді  күрделі  синтаксистік  түтас- 

тықтағы  алғаш қы  екі  сөйлем  немесе  алғашқы 

абзац  басқы  бөлімге  жатады.  Одан  кейінгі  бір- 

бірімен  параллель байланысқан үш сүраулы және 

бір  лепті  сөйлем  сөйлеуш інің  сезімін,  дәлірек 

айтсақ,  толқынысын,  ыза-кегін,  ашуын  білдіріп 

түр.  Ал  соңғы,  жетінші  сөйлем  қорытушы  бөлік 

болып  табылады.


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1265   1266   1267   1268   1269   1270   1271   1272   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет