Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1173/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1169   1170   1171   1172   1173   1174   1175   1176   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
678

СИНТАКСИС

бе?  (Домбаев).  -  Тәкежан,  бар  өлеңді  жоймайық 

(Әуезов).  ә)  “жанама  толықтауыш  +  бас  мүш е”: 



..Арттагы  елден  қүдер  узгеміз  (Мағауин).  -  Анау 

Абай  гой,  айналайын-ай!  Апасына  айтайыншы... 

(Әуезов). 



Тіздірерм ін 

т а н а ула р ы ң н а н ! 

Көгендермін  қозыдай!  (Мүсірепов).  б)  “пысықта- 

уыш  +  бас  мүше”:  -Ана  жылы  сендер  жақта  бол- 



ганмын  (Рүстемов).  -  Ерте  ояндым,  ойландым, 

жете  алмадым  (Абай).  ...Енді  бірауық  аяқ  суы- 

тайық  (Асылбеков).

3.  Үш  компонентті  сөйлемдер:

а)  “анықтауыш  +  тура  толықтауыш  +  бас 

мүше” :  -  Артқьі  кунді  көріп  алармыз...  (Әуезов).

ә)  “жанама  толықтауыш  +  тура  толықтауыш 

+  бас  мүш е”:  ...Кебекпенен  мені  аз  гана  араздас- 



тыр...  (ПІәкәрім).  Толықтауыштар  орны  ауысып 

та  келуі  мүмкін:  ...Адал  кунімде  асыл  махабба- 



тымды  саган  тапсырсам  деп  едім  (Әбілев).

б)  “толықтауыш  (тура,  жанама)  +  пысықта- 

уыштар  (мезг.,  мек.  т.б.)  +  бас  мүш е”  (түрлау- 

сы з  м үш елердің  оры ндары   ауы сы п  келуі  де 

мүмкін):  -  ...Тек  ашуыңды  аулақ  әкет!  (Әуезов).

-  ...Оны  кезінде  көрерміз' (Нүрпейісов)  т.б.

Сөйтіп,  бір  негізді  белгілі  жақты  сөйлемдер 

грамматикалық  қүрылымы  түрғысынан  бір  бас 

м үш елі  болғаны м ен,  сем ан ти к ал ы қ  ж ағы нан 

субъект-предикаттық  қүрылымдағы  толыққанды 

сөйлем  екенін  жоғарыдағы  мысалдардан  айқын 

аңғаруға  болады.




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1169   1170   1171   1172   1173   1174   1175   1176   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет