Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет117/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   113   114   115   116   117   118   119   120   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Жасалым  белгілері:  тіл  ұшы,  тоғы сы ңқы , 

кейінді, тербелімді  (үнді), езулік дауыссыз дыбыс.



Айтылым белгілері:  бос тоғы сы ңқы ,  көмей 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері:  бос  лепті,  үнді  (ыңыл), 

жуан,  езу әуезді дауыссыз дыбыс.



Жалпы сипаттамасы: тіл  ұшы, тоғы сыңқы , 

үнді,  кейінді  (жуан),  езулік дауыссыз дыбыс.

Ж іңіш ке  езулік  түрі:  НӘР,  НІЛ  т.б.  (17-2- 

сурет)



ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ ДЫБЫСТАРЫ

51

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

жымдаса тоғы сады  (2-1), жасалу орнына  қарай 

тіл  ұшы; тіл  ауыз қуысында ілгері  итініп жатады 

(6),  тілдің  ж аты сы на  қарай  ілгерінді;  дауыс 

желбезегі  мол тербеледі  (5-2), желбезек қатысына 

қарай  тербелімді;  ерін  жазылып  (езу  тартып) 

барып жасалады (1-3), ерін қатысына қарай езулік 

дыбыс болып табылады.

Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

бос  то ғы с ад ы ,  то ғы с ы м   күш ін е  қарай   бос 

тоғысыңқы; ауыз куысы  кішірейіп,  көмей қуысы 

үлкейеді,  үстеме жасалым  орнына  қарай  көмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стіл ім і:  тіл  ұш ы   м ен   қ ы зы л   и е к т ің  

тоғы сы м ы   бос  л еп п ен   аяқталады ,  тоғы сы м  

б ітім ін е  қ а р а й   бос  л е п т і;  д а у ы с сы з  ы ңы л 

дыбысталады,  үн  қаты сы на  қарай  үнді;  әуез 

қатысына  қарай  жіңішке және езу әуезді дыбыс 

болып табылады.

Н 1 жіңіш ке езулік түрінің айырым белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   113   114   115   116   117   118   119   120   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет