Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет116/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   112   113   114   115   116   117   118   119   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ж асалым  белгілері:  ерін  (е р ін -ер ін д і), 

тоғы сы ңқы ,  ілгерінді,  тербелімді  (үнді),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Айтылым  белгілері:  бос  тоғы сы ңқы ,  ауыз 

қуысты дауыссыз дыбыс.



Естілім  белгілері:  бос  лепті,  үнді  (ыңыл), 

жіңішке, еріндік дауыссыз дыбыс.



Жалпы  сипаттамасы:  ерін  (ерін-ерінді), 

тоғы сы ңқы ,  үнді,  ілгерінді  (жіңіш ке),  еріндік 

дауыссыз дыбыс.

Н дауыссыз дыбысының үндесім түрлері

Жуан  езулік  түрі:  НАН,  Н Ы Қ   т.б.  (17-1- 



сурет)

Жасалымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  әзара 

жымдаса төғы сады  (2-1), жасалу өрнына  қарай 

тіл ұшы; тіл ауыз қуысында кейін  шегініп жатады 

(8),  тілдің  ж аты сы н а  қар ай   кейінді;  дауыс 

желбезегі мол тербеледі (5-2), желбезек қатысына 

қарай  тербелімді;  ерін  жазылып  (езу  тартып) 

барып жасалады (1-3), ерін қатысына қарай езулік 

дыбыс болып табылады.



Айтылымы:  тіл  ұшы  мен  қызыл  иек  өзара 

бос  тоғы сад ы ,  то ғы с ы м   күш ін е  қар ай   бос 

тоғы сы ңқы ;  ауыз  қуысы  үлкейіп,  кемей  қуысы 

кішірейеді,  үстеме жасалым орнына қарай кәмей 

қуысты дыбыс болып табылады.

Е стілім і:  тіл  ұш ы   м ен  қ ы зы л   и е к тің  

тоғы сы м ы   бос  леп п ен   аяқталады ,  тоғы сы м  

б ітім ін е  қар ай   бос  л е п ті;  д ау ы ссы з  ыңыл 

дыбысталады,  үн  қаты сы на  қарай  үнді;  әуез 

қатысына  қарай  жуан  және  езу  әуезді  дыбыс 

болып табылады.

Н  жуан езулік түрінің айырым белгілері


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   112   113   114   115   116   117   118   119   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет