Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1159/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1155   1156   1157   1158   1159   1160   1161   1162   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
ЖАЙ  СӨЙЛЕМ

657

керісінше  айқындап  түрады.  Бүлар  осы  қалып- 

тасқан  қосарлы  күйінде  сөйлемнің  кез  келген 

мүшесі  бола  алады.  Әйвл-ана  барлық  қиындықты 



жеңетін  сарқылмайтын  күш,  көзді  бүлақ  емес  пе? 

(Мүсірепов).  Біздің  шахта  -  сиіыптың  проектісін 



жасауга  инженер  Дәуірүлын  жібергенбіз  (Еруба- 

ев).


Қазақ  тілінде  ең  коп  қолданылатын  айқын- 

дауыш  түрі  -  о ң а ш а л а н ғ а н   а й қ ы н д а -  

у  ы  ш  т  а  р.  Айқындауыштың  бүл  түрі  өзі  ай- 

қындайтын сөзінен кейін түрып, сол сәзді, сәйлем 

мүшесін  мағыналық жағынан нақтылай,  саралай, 

дәлдей  түседі.  Оңашаланған  айқындауыштар  өзі 

айқындайтын  сөздерімен  түлғалас  бөлып,  өны- 

мен  мүшелік  жағынан  тең  дәрежеде  келеді  де, 

айтылуда  интонациялық  жағынан  басқа  мүше- 

лерде  ерекшеленіп,  жазылуда  үтір  немесе  сызық- 

шамен ажыратылады.  Оңашаланған мүшелер қүра- 

мы  жағынан  жеке  создер  де,  сәз  тіркестері  де, 

тіпті,  сөйлем  де  бола  алады:  Сол  арманын  Ербол 

апарып,  әуелі  Тогжанның  жеңгесіне,  Асылбекпгің 

келіншегіне,  айтыпты  (Әуезов).  Мейрам мен  Щер- 

баков  әңгімелесіп  отырганда,  келген  -  осы  Орлов 

(М үстафин).  Отанымыздагы  бауырлас  елдердің 



әрқайсысының  әдебиет  тілін,  соның  ішінде  коркем 

әдебиет  тілін,  сөз  ету  -  аса  қиын  багалы  жайдың 

бірі  (Әуезов).

Оңашаланған  айқындауыштардың  тілімізде 

коне  дәуірден  келе  жатқаны-дәлелденген  қүбы- 

лыс.  Қазіргі  кезде  ол  тілімізде  өте  жиі  қолданы- 

лады. 

V

. .




жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1155   1156   1157   1158   1159   1160   1161   1162   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет