Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис


Ойбай  “молда ” дейді.  Мен  қазір молдекеме  “М олдеке-ау



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1147/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1143   1144   1145   1146   1147   1148   1149   1150   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
Ойбай  “молда ” дейді.  Мен  қазір молдекеме  “М олдеке-ау. 

Серісбай  “м о л да ”  деп  ай т т ы ”

  - 


деймін.  Сосын  молдекем  қүлагыңды  бүлай  үстап  бүрасын

  (Б.  М айлин).




Іс-әрекетті болжау сипатында атайтын баян- 

дауыш  ‘тұйы қ  рай  етістіктің  тәуелдеулі  түрі  + 



м ү м кін  (ы к т и м а л/  қалпында  кұралып  жасала- 

ды: алуы м үмкін,  келуім мүмкін.



Жок,  өстіп,  жайма  шуақ  басталып-ак  жер 

соктырып кетуі мүмкін (Мұратбеков). Әзиевтердің 

оны паралап, аузын алып алуы да ыктимал (Сонда).

Баяндауыш  құрамына  кірген  сөздер  өзара 

предикативтік қатынасқа түсіп байланысады. Сон- 

ды қтан  да  логикалы қ  субъектіні  білдіретін  сөз 

ілік септікте тұрады.  Бірақ баяндауы ш ты қ  ком- 

поненттердің арасындағы  предикативтік қатынас 

елеусізденгенде логикалық субъектіні  білдіретін 

сөз атау тұлға алады.  Модалдық баяндауыш  рет- 

інде келгендей,  келетіндей тұлғалы сөздер жұмса- 

лады. Ж ұрнақ (-дай,  -дей) бұл жұмсалысында жаңа 

болжалдық  м ағы на  тудырып  тұр.  Болж алды қ 

мағынажұрнақтардың бастапқы мағынасы  - ком- 

паративтік м ағы на негізінде  пайда болды*.

Ж акын жерден кайын жүрт тауып алғандай 

(Ж ұмаділов).  Оған мына бала күні ертең осы кой 



соңында калып коятындай (Бөкеев).


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1143   1144   1145   1146   1147   1148   1149   1150   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет