Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1079/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1075   1076   1077   1078   1079   1080   1081   1082   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
600

СИНТАКСИС

лы  сөздермен  тіркесіп,  аттану,  ж оры ққа  шығу, 

тартысу  м ағы насы нда  қолданылады.  М ысалы: 

жорыққа  аттану,  согысқа  бару,  күреске  түсу. 

Патша  тақтан  қулаган  куннің  ертеңінде  Сақа 

Қаратөбедегі  әкесіне  аттанган  (Шашкин).  Жо- 

рыққа  аттандырган  барымтага  тусетін  қумалақ 

буларга  да  тусер  еді  (Әуезов).

3.  Қ о зға л ы с қ а   түскен  затты ң   адресаты н  

білдіреді.  Мысалы:  Сіздің атыңызга жіберілді,  сіздің 

атыңызга  жөнелтілді.  Жолдас  Муратбаевтың 

атына  арнаулы  телеграмма  жіберілді  (С.Қ.).

4.  Соқтыгу,  тию,  суріну,  суйену,  жамбастау, 



жантаю  тәрізді  қозғалыс  мәнді  етістіктер  барыс 

ж алғаулы   сөздерм ен  тіркесіп,  қ а қ т ы ғы с   пен 

сүйкеніске  түскен  заттарды  атап  көрсетеді.  М ы- 

салы:  кәрілерге соқтықтьі,  тас итке тиді,  агашқа 



сурінді,  жастыққа  жамбастады,  трубага  суйенді, 

қолына  жантайды  т.б.  Табсиідырыққа  сурініп  ба- 

рып бойын тіктеп алган Мәкіш, Жәнібектерге тіке 

тартты  (Әуезов).

Пысықтауыпггық қатынаста жүмсалатын  ба- 

рыс  жалғаулы  сөз  тіркестері  тілімізде  аса  жиі 

к е з д е с е д і.  М ү н д а й   қ а т ы н а с т а   к е л е т ін   сө з 

тіркестерінің  бағыныңқы  сыңарларында  зат есім, 

есімдік,  түйы қ  етістік,  көмекші  есімдер  қолда- 

нылады.  Мысалы:  Тоқаш  жартасқа  жақын  бар- 

ды  (Ш ашкин).  Аздан  соң  қуз  басына  ереуілдеген 

ж аяулар  шықты  да,  ойдагы  ж иынга  қарады 

(Әуезов).

Пысықтауыштық  қатынаста жүмсалатын  ба- 

рыс  жалғаулы  сөз  тіркестері  мынадай  мағына- 

ларда  жүмсалады:


жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1075   1076   1077   1078   1079   1080   1081   1082   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет