Бағдарламасы бо й ы н ш а ш ы ға ры л д ы лп Қ азақ грамматикасы. Ф онетика, сөзжасам, морфология, синтаксис



жүктеу 38.54 Mb.
Pdf просмотр
бет1021/1319
Дата10.02.2022
өлшемі38.54 Mb.
#17147
1   ...   1017   1018   1019   1020   1021   1022   1023   1024   ...   1319
kazak grammatikasy fonetika sozzhasam morfologiia sintaksis
KORKEM-SOZ-ZHANE-PRAGMATIKA
да  /д е ,  т а /  те  демеуліктері  өзі  тіркескен 

сөздерге күшейту мәнін қосу үшін  қолданылады. 



Бағың  өскениіе,  тілеуіңді  ел  де  тілейді,  өзің  де 

тілейсің...  (Абай).Арманын  да,  азабын да, қуаныш, 

қайғысындз. энге сыйдыра білген,  айналайын елім- 

ай (М а қ а т ае в ).Ж ь ш гта ть /я д а,  жұбататынца. - 

сөз (М омышұлы).

10.1.3.3. Шектеу демеуліктер

Ш ектік  (тежеу)  демеуліктері  -  ғана  /қана/, 



тек,  ақ тіркескен сөздеріне ш ек қойып тежеу ма- 

ғынасын үстеу үшін қолданылады. Ермекбайтек 



түнере берді (Әбішев). Абайлар үй ішімен акырын 

ғана амандасты (Әуезов).  Тартыспен түскен, бей- 

нетпен келген ж ақсылық қана іиын мэнінде қы м - 

бат табыс (Әуезов).

Ғана демеулігі  қайдан?  неге?  қандай? деген 

сұрау  есімдіктерінен  соң,  сол  сөзге  ой  екпінін 

түсіру,  өкіну м ағы насы н білдіреді. Ділданы айы- 

рып  көшіріп  жібермей,  неге  алдым,  неге  ғана 

Әйгерімді алдымРА  (Әуезов).

Тек демеулігі  сөйлемде  тіркескен  сөздеріне 

тежеу мәнін  қосады.  Мысалы:  Қазақ дәстүрі тек 



ата-ананы  ғана  емес,  жалпы  адамды  сыйлауға 

баулиды (М ұстафин).

Тек демеулігі  қана шылауымен  де  тіркесіп, 

қолданылады.Тек қана түс артынан болған жүрек 

құйынын аңғарды (Әуезов).

-ақ  демеулігі  күш ейту  м ағы насы м ен  қоса, 

тежеу,  шек  қою  м ағы насы н  білдіре  алады.  Мен 



тентек пе,  түбінде кім  жазалы,  Қайғыны жібе- 

руші өзі-ақ сынар(А& ш ).  Сол үшін-ақ  Рақымбай 

үлығының қасиетін ұғып қадірлей біледі (Мүсіре- 

пов).



жүктеу 38.54 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   1017   1018   1019   1020   1021   1022   1023   1024   ...   1319




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет